Η εκδίκηση της πλατείας

Το χθεσινό χειροκρότημα αγωνίας από τα κεραυνοβολημένα στελέχη στην Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ ίσως ήταν το τελευταίο χειροκρότημα για τον Αλέξη Τσίπρα – τουλάχιστον από τη θέση του οδηγού. Αυτός μπορεί να ήταν και ο βασικότερος λόγος που κορύφωνε την ένταση, αφού ουδείς στην Κουμουνδούρου μπορεί να προβλέψει τι θα απογίνει ο ΣΥΡΙΖΑ όταν ο Τσίπρας αποτραβηχτεί στα ορεινά της Βουλής. Οι προηγούμενοι, όπως ο Αλέκος Αλαβάνος ή ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, δεν προσφέρονται για να ιχνηλατήσει κάποιος το τοπίο – έτσι κι αλλιώς, όταν είχαν εκείνοι το κόμμα στα χέρια τους η μόνη αγωνία ήταν το όριο του 3%. Η διαφορά είναι ότι στις δικές τους ημέρες ήταν ξεκάθαρο τι κόμμα ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Και ενδεχομένως, μια διαχωριστική γραμμή από εκείνη την εποχή και από τη «γερουσία» της Κουμουνδούρου που τη νοσταλγεί, τράβηξε χθες ο Τσίπρας, λέγοντας πως ο «ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα εξουσίας και όχι διαμαρτυρίας».

Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια καθυστερημένη παραδοχή της βασικότερης αιτίας για την εκλογική κατάρρευση της περασμένης Κυριακής. Στο μυαλό ακόμη και της συρρικνωμένης μάζας των ψηφοφόρων του, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει ένα κόμμα διαμαρτυρίας. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συγκινούνται και θα συνεχίσουν κι αυτοί να παραμένουν συνοδοιπόροι. Ενα κόμμα που γαλούχησε ένα κοινό στην πλατεία δεν μπορεί να προσδοκά ότι θα διαμορφώσει κοινωνικές πλειοψηφίες διαρκείας. Η πλατεία λειτούργησε στην αφετηρία της αντιμνημονιακής εξαλλοσύνης, βοήθησε να δημιουργηθεί ένα κύμα που εκμεταλλεύθηκε ο φρέσκος Τσίπρας και βρέθηκε στο 36%, αλλά το 2023 δεν μπορεί να διαμορφώσει μια ατζέντα διακυβέρνησης. Στην Κουμουνδούρου το έχουν πλέον αντιληφθεί, διαπιστώνοντας και τις εκλογικές επιλογές όσων ξεχύθηκαν στις πλατείες μετά την τραγωδία των Τεμπών. Μέχρι πρότινος, στο επιτελείο του Τσίπρα μετρούσαν όλους αυτούς τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, πρωτίστως τους νέους, ως ψηφοφόρους τους. Αποδείχθηκε με ηχηρό τρόπο ακόμη μια αυταπάτη.

Στην πραγματικότητα, ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούσε να χωρέσει στο κοστούμι του όσους θεωρεί ότι εκ φύσεως κινούνται με μια αντικυβερνητική λογική, ανεξαρτήτως κυβέρνησης. Για ένα κόμμα που, θεωρητικώς, επιδιώκει την εξουσία η αντίφαση είναι προφανής – και η σύγχυση ευεξήγητη. Η λογική της «Αριστεράς των κινημάτων» που μπορεί να δημιουργήσει πλειοψηφικά ρεύματα, βρίσκεται μόνον στο μυαλό όσων εθελοτυφλούν στην Κουμουνδούρου. Η «Γένοβα» ή τα «Κίτρινα Γιλέκα» είναι η δική τους μεγάλη εικόνα, αλλά πουθενά δεν ανέπτυξε μια δυναμική κοινωνικής πλειοψηφίας. Στην πλατεία του 2012 και του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ νόμιζε ότι κατάφερε αυτό που δεν είχαν καταφέρει αλλού και αυτοπαγιδεύθηκε. Σε σημείο που στελέχη τα οποία  ονειρεύονταν εκ νέου υπουργεία και τον έλεγχο των «αρμών της εξουσίας» να θεωρούν ότι τα τρικάκια του Ρουβίκωνα ενθουσιάζουν το μεγάλο ακροατήριο.

Την περίοδο της κυβερνητικής τετραετίας Τσίπρα υπήρχε περιθώριο να αλλάξει αυτή η οπτική. Εστω εξ ανάγκης, αφού η διακυβέρνηση δεν ασκείται στην πλατεία. Οπως υπήρχε περιθώριο και μετά το 2019, καθώς εκείνο το 31,5% θα μπορούσε να γίνει αφορμή για τη συγκρότηση ενός σύγχρονου κεντροαριστερού κόμματος που θα αναδείκνυε και θα αναζητούσε λύσεις στα νέα προβλήματα της κοινωνίας. Δεν έγινε επειδή η πλατεία παρέμενε η μόνη πολιτική συνταγή που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν στην Κουμουνδούρου και, ακόμη περισσότερο, γιατί στο δικό τους μυαλό τις κοινωνίες διακατέχει ασταμάτητα ο θυμός και η οργή. Ανάμεσα στα άλλα, η κάλπη της Κυριακής έδειξε ότι για τους πολλούς ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε και γι’ αυτό είναι πλέον ο κατάλληλος διαχειριστής…