Οσα είδα στις αλβανικές εκλογές

Θα ήθελα να ξεκινήσω με μια καθαρή θέση. Πιστεύω ότι η ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι προς όφελος της Ελλάδος. Σε γενικές γραμμές αυτή είναι και η εθνική μας πολιτική. Γι’ αυτόν τον λόγο έσπευσα να ανταποκριθώ στην πρόσκληση του Ευρωκοινοβουλίου να συμμετάσχω στην αποστολή για την παρατήρηση της εκλογικής διαδικασίας στην Αλβανία την περασμένη Κυριακή. Η «βαθμολογία» ενσωματώνεται στα προαπαιτούμενα για την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ. Επισκέφτηκα δέκα εκλογικά κέντρα όπου είχα την ευκαιρία να μιλήσω με μέλη της εκλογικής επιτροπής όπως σε τυχαίους ψηφοφόρους. Η ίδια η διαδικασία δεν είχε πολλά προβλήματα. Μόνο εκεί που η ψήφος γινόταν σε οθόνη δυσκολεύτηκαν οι ηλικιωμένοι και οι αναλφάβητοι.

Το πολιτικό κλίμα ήταν τεταμένο. Εξω από τα μεγάλα εκλογικά κέντρα αρκετοί εικοσάρηδες κάπνιζαν και συζήταγαν. Μου δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η παρουσία τους δεν ήταν τυχαία. Μάλλον ανήκαν στα μεγάλα κόμματα και πίεζαν ψυχολογικά τους ψηφοφόρους «για κοιτάτε είμαστε εδώ – μην και δεν ψηφίσετε όπως πρέπει!». Αυτή η εντύπωση καταγράφηκε και επισήμως από την ομάδα μας.

Αν έβλεπε κανείς τις διαφημιστικές αφίσες, θα νόμιζε ότι δεν είχαμε τοπικές εκλογές. Παντού φωτογραφίες των τριών γνωστών σ’ εμάς πολιτικών, του νυν πρωθυπουργού Ράμα και των δύο πρώην – του Μπερίσα και του Μέτα. Η μάχη των εκλογών αυτών μετατράπηκε σε power game ανάμεσα στην καθεστηκυία τάξη. Πώς να ενθουσιαστεί ο νέος όταν βλέπει τους ίδιους και τους ίδιους πολιτικούς τόσα χρόνια; Τελικά το επίσημο κείμενο των ξένων παρατηρητών έδωσε καλό βαθμό στη διαδικασία των εκλογών. Δεν μετριέται όμως η δημοκρατία μόνο από τις ομολογουμένως άριστες διαδικασίες των 30.000 εθελοντών την Κυριακή της κάλπης.

Η φυλάκιση του υποψηφίου δημάρχου της Χειμάρρας, Φρέντι Μπελέρη, δεν ήταν τίποτα λιγότερο από μια πράξη πολιτικού εκφοβισμού. Πόσο περισσότερο εφόσον υπήρχαν περίπου 300 ξένοι παρατηρητές στη χώρα όταν τον συνέλαβαν! Ζήτησα αμέσως και επισταμένως από την πρέσβειρα της ΕΕ κυρία Χόφμαν να κάνει επίσημο διάβημα προς την αλβανική κυβέρνηση, όμως ουσιαστικά η ΕΕ επέλεξε να κάνει τα στραβά μάτια. Ο λόγος είναι ότι θέλουν η Αλβανία να προχωρήσει στο πρώτο κεφάλαιο ένταξης – όπως εξάλλου θέλουμε και εμείς. Αυτό όμως δεν συνιστά λόγο να αποσιωπήσουμε κατάφωρες δημοκρατικές παραβιάσεις.

Ως έλλην ευρωβουλευτής φυσικά δεν θα αφήσω το θέμα ως έχει και φυσικά διατηρώ επαφή με τη δική του πλευρά, ώστε να πληροφορούμαι για την εξέλιξη της υπόθεσής του. Προτίθεμαι να θέσω το ζήτημα εκ νέου στο Ευρωκοινοβούλιο.

Πέραν της κατάχρησης εξουσίας με τη φυλάκιση του δημάρχου και δύο μέρες πριν από τις εκλογές μάλιστα (!) εμείς οι παρατηρητές ακούσαμε για περιπτώσεις κατάχρησης δημόσιων πόρων, για πιέσεις υπαλλήλων στον δημόσιο τομέα και για εξαγορά ψήφων. Δεν μπορούμε να τα εξακριβώσουμε αλλά οι καταγγελίες σημειώθηκαν και στην επίσημη αξιολόγηση των παρατηρητών.

Σαφώς υπάρχει ελευθερία έκφρασης και πολιτικής δραστηριότητας – επιβιώνουν όμως ακόμη ορισμένες αντι-δημοκρατικές συνήθειες που πρέπει να απαλειφθούν. Αυτό γίνεται ιδιαιτέρως σημαντικό, όταν συμπλέκεται με το ζήτημα των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας. Οσο πιο σύντομα αναπνεύσει τον αέρα μιας ευρωπαϊκής δημοκρατίας, όσο πιο σύντομα σεβαστεί όλα τα νόμιμα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας, τόσο πιο γρήγορα θα δώσουμε όλοι μας το πράσινο φως για την ένταξη στην οικογένεια της ΕΕ.

Ο Νίκος Παπανδρέου είναι ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ