Πληθωρισμός και Δημοκρατία

Ηταν έκπληξη. Ειδικά για μένα που δεν περίμενα ότι η αποκαθήλωση των πληθωριστικών πιέσεων θα είναι εντυπωσιακή. Τουλάχιστον για τους μεθεπόμενους μήνες. Γιατί δεν έχουμε, ακόμη, ξεμπερδέψει με το κύμα πληθωρισμού, που προκάλεσαν οι δύο γεωπολιτικές και, συνεπακόλουθα, εμπορικές διαταραχές, της μετα-Covid περιόδου και της επίθεσης Πούτιν εναντίον Ουκρανίας και Ευρώπης.

Ευτυχώς βεβαίως η έκπληξη είναι ευχάριστη. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης τιμών καταναλωτή, ο συνήθης τρόπος με τον οποίο μετρούμε τον πληθωρισμό, μειώθηκε, για έκτο συνεχόμενο μήνα, τον Απρίλιο, στο 3%. Καλύτερα από την προ ημερών αρχική εκτίμηση της Eurostat και πολύ καλύτερα από την ανάλογη επίδοση πολλών άλλων χωρών της ευρωζώνης. Πρόκειται για μια νίκη της λογικής, που οδήγησε, από πέρυσι τέτοια εποχή, σε ευρεία κυβερνητική παρέμβαση στον τρόπο υπολογισμού των τελικών τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Επιπλέον, όμως, συνολικά η αγορά δείχνει να επιστρέφει σε πιο ομαλή κατάσταση. Δεν υποτιμώ το γεγονός, ούτε η κυβέρνηση πρέπει να το κάνει και είμαι βέβαιος πως αυτό δεν θα συμβεί, ότι η μείωση του τρέχοντος πληθωρισμού είναι το αποτέλεσμα και μιας επώδυνης, γι’ αυτό μάλιστα βίαιης περικοπής της καταναλωτικής δαπάνης. Που σημαίνει, σε απλά ελληνικά, ότι τα νοικοκυριά στριμώχτηκαν και επομένως τα επιδόματα πρέπει να διατηρηθούν για κάποιο ακόμη διάστημα. Αλλά και οι επιχειρήσεις, κατά πλειοψηφία, κατανόησαν ότι πρέπει να βάλουν και αυτές «πλάτη», να περιορίσουν δηλαδή τις συχνά ενστικτώδεις αλλά πάντα βιαστικές ενέργειες «εκμετάλλευσης» της ανατιμητικής ψυχολογίας.

Προφανώς και η πολιτική επιτοκίων της ΕΚΤ παίζει τον ρόλο της. Ο πληθωρισμός είναι, σε τελευταία ανάλυση, νομισματικό φαινόμενο και αυτό λέει πολλά για τη δυσκολία αντιμετώπισής του. Το πήραμε το «μάθημά» μας, αν και λίγοι πιστεύω το θυμούνται, όταν μέχρι το 1996, επί 22 χρόνια, ζήσαμε με εξοντωτικό διψήφιο πληθωρισμό, εξαιτίας «σοσιαλιστικών» πειραμάτων, όμοιων εν πολλοίς με κάποιες επίκαιρες εκλογικές διατριβές αλλά και έντονων κρατικών παρεμβάσεων. Τα θυμήθηκα πρόσφατα όλα τούτα, συντάσσοντας το βιβλίο μου «Πληθωρισμός», που κυκλοφορεί ήδη από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Δυστυχώς, στον διατροφικό τομέα, οι πιέσεις παραμένουν. Ο πληθωρισμός τροφίμων κινείται στο 11%, μειωμένος κι αυτός κατά 3 μονάδες από τον αμέσως προηγούμενο μήνα αλλά πάντως επίμονος. Οι ανατιμήσεις συγκεντρώνονται πάντοτε στα δημητριακά και τα υποπροϊόντα τους και σε κρέατα, γαλακτοκομικά, αβγά ή έλαια. Ανάλογες πιέσεις διατηρούνται και είναι σημαντικές στα καύσιμα παρόλη την πρόσφατη συγκράτησή τους.

Ολα θα παιχτούν πλέον στην προσαρμογή του κόστους των επιχειρήσεων στην άνοδο του κόστους εργασίας, αποτέλεσμα της δικαιολογημένης προσαρμογής όλων των αμοιβών, πέραν του κρατικά ρυθμισμένου κατώτατου μισθού (που αυξήθηκε κατά 20% τα τελευταία χρόνια). Μοιάζει παράδοξο, αφού το πρόβλημα της απασχόλησης παραμένει σημαντικό, αλλά η οικονομία προσεγγίζει το σημείο «πλήρους» απασχόλησης, αφού ποτέ η ανεργία δεν έπεσε πολύ κάτω από το 8%. Με δύο λόγια, τα πράγματα πάνε καλύτερα αλλά άτσαλες ή ριψοκίνδυνες κινήσεις δεν επιτρέπονται. Μη ρίχνουμε μετά το κρίμα στις κομματικές κόντρες. Εχει και η Δημοκρατία των πολιτών τις ευθύνες της.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος, υποψήφιος βουλευτής ΝΔ στον Νότιο τομέα της Β3 Αθηνών