Ο ΣΥΡΙΖΑ και η κατάρα του 2015

Είναι μια συζήτηση που ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία δεν θέλει να την κάνει ή την έχει προ πολλού απωθήσει και την ξορκίζει με κάθε ευκαιρία. Επανέρχεται όμως τώρα, έστω και μέσω άλλου πολιτικού χώρου, και διαμορφώνει τους νέους όρους αμηχανίας, άμυνας από μεριάς Κουμουνδούρου, αλλά και νέας αντιπαράθεσης. Η κουβέντα για το περιβόητο σχέδιο «Δήμητρα» είναι στον οδικό χάρτη του ΜέΡΑ25 – μαζί με το σχέδιο «Οδυσσέας» – ήδη απ’ το 2020, και είχε κατατεθεί ως πρόταση νόμου. Τώρα με διαδοχικές τοποθετήσεις του Γιάνη Βαρουφάκη (και στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματός του), αλλά και δύο δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του ΜέΡΑ25, Ερικ Εντμαν, το όλο θέμα ανακινήθηκε. Και έβαλε φωτιές στο πολιτικό σκηνικό.

Μαζί με αυτό ήλθαν στην επιφάνεια και πράγματα που ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να ξεχάσει, αλλά όπως φαίνεται τα θυμάται ο Γιάνης Βαρουφάκης. Το 2015, η επιστροφή στη δραχμή ή και το κλείσιμο των τραπεζών. Βάσει των όσων λέει ο γραμματέας του ΜέΡΑ25, το «Δήμητρα» είναι ένα «απαραίτητο εργαλείο. Είναι ένα δημόσιο σύστημα δωρεάν ψηφιακών συναλλαγών, ανεξάρτητο από τις τράπεζες και την ΕΚΤ, για χρήση εντός του ευρώ. Θα έπρεπε να το έχουν και η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία. Σε περίπτωση τραπεζικής κρίσης, το σύστημα “Δήμητρα” θα μειώσει το κόστος της κρίσης, θα είναι εργαλείο που σήμερα η χώρα δεν διαθέτει. Σε περίπτωση που χρειαστεί να δημιουργηθεί εγχώριο χρήμα, το σύστημα “Δήμητρα” θα αποτελέσει τη βάση του νέου εθνικού νομίσματος».

Για τους πολιτικούς του αντιπάλους είναι μια άμεση ή έμμεση κουβέντα για επιστροφή στη δραχμή με όλες τις παρενέργειες που θα είχε μια τέτοια πραγματικότητα – όπως λένε – σε τράπεζες και πολίτες. Την όλη ρητορική ενισχύει η νέα δήλωση του Εντμαν (Πρώτο Πρόγραμμα) πως το κόμμα του δεν έχει καν «κανένα απολύτως φετίχ με τα νομίσματα» υποστηρίζοντας χαρακτηριστικά «για εμάς, το νόμισμα πρέπει να είναι υπηρέτης του ανθρώπου και όχι ο άνθρωπος υπηρέτης του νομίσματος». Και κάπου ανάμεσα στις παραπάνω τοποθετήσεις, το ΜέΡΑ25 επανήλθε κάνοντας λόγο για ακατάσχετη κινδυνολογία των συστημικών μέσων και επικαιροποιώντας και το έτερο σχέδιο «Οδυσσέας» που όπως αναφέρει πρόκειται «για μια δημόσια εταιρεία διαχείρισης των κόκκινων δανείων».

Το «γήπεδο» φτιάχτηκε για να έλθει κατ’ αρχάς η κυβέρνηση να εξαπολύσει επίθεση στο όλο σχέδιο, αλλά και στους δυνητικούς συμμάχους του Γιάνη Βαρουφάκη σε μια «κυβέρνηση συνεργασίας». Πρώτος απ’ όλους το γάντι σήκωσε ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης: «Σταματήστε να παίζετε monopoly με τις ζωές και τις καταθέσεις των Ελλήνων», και συμπλήρωσε ότι «αρκετά, ως εδώ αυτές οι σαχλαμάρες, οι οποίες όμως ταυτόχρονα είναι και επικίνδυνες» είπε χθες από το Σχηματάρι. Είναι προφανές πως η «Δήμητρα» τινάζει στον αέρα κάθε κουβέντα για συμπόρευση ΣΥΡΙΖΑ με το ΜέΡΑ25. Πιο εμφατικά θα έλεγε κάποιος πως ναρκοθετεί κάθε ιδέα για κυβέρνηση νικητών ή ηττημένων, αφού το τελευταίο που θα ήθελε ο Αλέξης Τσίπρας και οι σύντροφοί του θα ήταν να απολογείται για την «επιστροφή στο εθνικό νόμισμα».

Στην κυβέρνηση επίσης βρίσκουν μια χρυσή ευκαιρία να συνεχίσουν να χτυπούν τον ΣΥΡΙΖΑ για σχέδιο όμορου χώρου. Κι αυτό παρότι πριν από μερικές ημέρες ο Τσίπρας είδε τον καγκελάριο Σολτς στο Βερολίνο σε αντίστροφο κλίμα από εκείνο του 2015 και με άλλο πια σχέδιο για τη χώρα. Η κυβέρνηση εντοπίζει το κενό βέβαια, την αδυναμία. Διαβάζει την όλη τρέχουσα ρητορική του Γιάνη Βαρουφάκη ως υπονομευτική για κάθε σύγκλιση – εκ παραλλήλου κατηγορεί και το ΠΑΣΟΚ για τους εν δυνάμει συμμάχους του, ενώ η Χαριλάου Τρικούπη απαντά άτυπα πως απλώς η κυβέρνηση θέλει να φοβίσει τους μεσαίους και επίσης αποκλείει εκ προοιμίου κάθε κουβέντα με κόμματα που έχουν σχέδια σαν το «Δήμητρα». «Δεν ακούσαμε από τον Τσίπρα ένα απλό “όχι, ευχαριστώ” για ενδεχόμενη συνεργασία με Βαρουφάκη» είπε με νόημα ο Ακης Σκέρτσος, θέτοντας μια υπαρκτή βάση για να αναβιώσει θα λέγαμε το «αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο».

Τώρα ψάχνουν για κυβέρνηση «ανοχής»

Είναι έτσι; Η πραγματικότητα λέει πως ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αναδιπλώθηκε, προβάλλοντας πλέον το σενάριο μιας κυβέρνησης «ανοχής», κι αυτό έχει μια ερμηνεία: όσο κι αν δεν θέλει την κουβέντα για το σχέδιο «Δήμητρα» ή τη δραχμή, δεν θέλει και να κάψει το κάλεσμα στους «μνηστήρες» της προοδευτικής σύγκλισης. Από το ΜέΡΑ25 σημειώνουν πως κάλεσμα δεν έχει γίνει και αφού μια προγραμματική κουβέντα δεν προηγείται της κάλπης, δεν θα γίνει και ποτέ. Ο Τσίπρας από την άλλη δηλώνει πως οι κάλπες θα μεταβάλουν τις θέσεις των κομμάτων. Εξ ου και είναι πιο «μαλακός». Σε αντίθεση πάντως με μια σειρά στελεχών του που ανοιχτά χθες ξόρκισαν τις προτάσεις και τα σχέδια Βαρουφάκη. Πιο οξύς ο ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου («μια συμμαχία με τον Βαρουφάκη θα ήταν πολύ δύσκολη»), πιο κάθετος ο βουλευτής Εύβοιας Βαγγέλης Αποστόλου («ο ελληνικός λαός έχει υποστεί θυσίες για να παραμείνει στη ζώνη του ευρώ»), πιο «πολιτικός» ο Γιώργος Κατρούγκαλος («το σχέδιο “Δήμητρα” αφορά τους ψηφοφόρους ενός κόμματος»).