Η λίστα και ο Γεωργούλης

Με αφορμή την υπόθεση Γεωργούλη επανήλθε στην επικαιρότητα η συζήτηση για την επαναφορά της λίστας στις ευρωεκλογές, ως ένα μέτρο που θα εξασφαλίζει ποιοτικότερη εκπροσώπηση (με τον ορισμό που δίνει ο καθένας σε αυτή) σε σχέση με τον σταυρό προτίμησης, στο μοναδικό αντιπροσωπευτικό πολιτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Εδώ προκύπτουν δύο ζητήματα. Το πρώτο είναι το προφανές, το αν η λίστα αποτελεί κάποιου είδους εξασφάλιση έναντι των κακών επιλογών των ψηφοφόρων. Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι αυτό ισχύει, από μόνο του προδίδει μια καταφανώς προβληματική κατάσταση, την απόδοση ευθυνών στον «κακό λαό» έναντι των κομματικών επιτελείων, θεωρώντας ότι οι ηγέτες τους κάνουν καλύτερες επιλογές από εμάς για εμάς. Δυστυχώς ξεχνάμε όμως ότι το πολίτευμα είναι αντιπροσωπευτικό και ότι και τα ψηφοδέλτια τα ίδια κόμματα τα καταρτίζουν και οι πολίτες επιλέγουν βάσει επιλογών που τους δίνονται.

Η λίστα, στην ιδανικότερη εφαρμογή της, κρύβει το πρόβλημα. Το μεγάλο θέμα δεν είναι να στέλνουμε στην Εσπερία τα λαμπρότερα βιογραφικά μας αλλά τα πρότυπα που αναπαράγουν τα ελληνικά πολιτικά κόμματα διά των επιλογών τους γενικώς, για τις ευρωεκλογές, για τις εθνικές κάλπες κ.ο.κ. Οσους διανοούμενους και άριστους κι αν στείλουμε στην Ευρώπη, δεν θα αλλάξουν το γεγονός ότι στη δημοκρατία μας έχουν φτιαχτεί μηχανισμοί που ευνοούν την ανάδειξη προνομιούχων (είναι ακριβό σπορ οι εκλογές), γόνων και προσώπων με τηλεοπτική δημοφιλία. Πριν ρίξουν, λοιπόν, την ευθύνη στον λαό οι αιρετοί, τα ΜΜΕ, οι μετέχοντες στον δημόσιο βίο, καλό θα είναι να κοιταχτούν και σε κανέναν καθρέφτη.

Το δεύτερο ζήτημα προκύπτει από τη συγκυρία. Διότι φαίνεται να μας οδηγεί η υπόθεση Γεωργούλη στο συμπέρασμα ότι η λίστα είναι ανώτερη του σταυρού, συνδέοντας την ατομική αριστεία και το κοινωνικό προφίλ με το ενδεχόμενο κάποιος να έχει ασκήσει έμφυλη βία ή και σεξουαλικό έγκλημα. Θα ήταν «βολικό» αν η δημόσια εικόνα κάποιου μπορούσε να μας κατευθύνει για τον ιδιωτικό βίο του. Τα πράγματα, όμως, δεν είναι ακριβώς έτσι. Κι η σύνδεση των δύο αυτών θεμάτων δεν βοηθά καθόλου στη διαμόρφωση συνείδησης για την περιπλοκότητα και σοβαρότητα του θέματος της κακοποίησης γενικότερα και ειδικότερα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν όσες και όσοι έχουν γίνει θύματα προσώπων δημοσίων, ισχυρών και καθ’ όλα αξιοσέβαστων.