Συνασπισμοί του ενός κόμματος

Τις τελευταίες μέρες η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την επιλογή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ να προτείνει άλλο πρόσωπο για πρωθυπουργό εκτός από τον αρχηγό του πρώτου κόμματος, όταν μετά την πρώτη κάλπη λάβει από την ΠτΔ την τρίτη εντολή για σχηματισμό κυβέρνησης. To θέμα αποδείχθηκε τόσο ερεθιστικό δημοσιογραφικά, ώστε αισθάνομαι πως οι σχολιαστές διαγκωνίζονται στο ποιος θα επισημάνει την πιο παράδοξη, παράλογη, θεσμικά επικίνδυνη, ακόμη και φαιδρή συνέπεια της προτεινόμενης διαδικασίας για τη συγκρότηση κυβέρνησης συνασπισμού και την επιλογή πρωθυπουργού.

Μια τέτοια συνέπεια είναι ότι αυτοαναιρείται. Με άλλα λόγια όλα τα δυνατά σενάρια καταλήγουν, δια της εις άτοπον απαγωγής, στον συνασπισμό του ενός κόμματος, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ με τον εαυτό του. Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα δεν πρόκειται να δεχτούν άλλο πρωθυπουργό εκτός από τον αρχηγό τους, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έχει αποκλείσει το ΜέΡΑ25 και φυσικά την Ελληνική Λύση, ενώ το ΚΚΕ έχει αυτοαποκλειστεί. Υπάρχει βέβαια και η εθελοντική αυτοδιάλυση των κομμάτων και η συγκρότηση ενός κυβερνητικού συνασπισμού  συνεργαζόμενων βουλευτών, αλλά αυτό το σενάριο ανήκει στη σφαίρα της μεταφυσικής.

Η πρόταση για συνασπισμό του ενός κόμματος μπορεί να ηχεί ως κάτι το καινοφανές αλλά δεν είναι. Αντιγράφει στην ουσία την πάγια θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τη συγκρότηση της περίφημης «προοδευτικής διακυβέρνησης». Οταν ερωτώνται οι εκπρόσωποί της ποια κόμματα θα την απαρτίζουν, κατά κανόνα δεν απαντούν καθόλου ή απαντούν αόριστα. Φροντίζουν δηλαδή να μην εκτίθενται, διότι γνωρίζουν ότι οι πιθανότητες υλοποίησης αυτής της συνεργασίας είναι μηδαμινές έως ανύπαρκτες, ειδικά τώρα που ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ επέβαλε βαρύτερους όρους για την πραγματοποίησή της.

Οσο όμως αυξάνονται οι προτάσεις για κυβερνητικούς συνασπισμούς του ενός κόμματος τόσο ταχύτερα αυτοεξουδετερώνονται οι κυβερνητικές προοπτικές της απλής αναλογικής, ενώ αντίθετα βελτιώνονται οι κυβερνητικές προοπτικές της ενισχυμένης αναλογικής. Εκ των πραγμάτων δηλαδή και σε πείσμα της χαοτικής λογικής που τη διέπει, η πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ συμβάλλει σε τελευταία ανάλυση στην κυβερνητική σταθερότητα.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης