Φόροι χωρίς ιδεολογία

Ο κόσμος ανάποδα! Μια συντηρητική (τρόπος του λέγειν) πλειοψηφία, μειώνει και συνεχίζει να κρατά μειωμένες τις περισσότερες (πλην δύο) φορολογικές επιβαρύνσεις των τελευταίων μνημονιακών ετών, τις οποίες πάντως είχε επιβάλει η προηγούμενη «αριστερή» διακυβέρνηση. Η οποία (εδώ αρχίζει ο παραλογισμός) έχει αλλάξει ιδεολογικό στρατόπεδο και ζητεί μειώσεις φορολογίας παντού και οριζοντίως. Με το αναπόδεικτο (θεωρητικά και εμπειρικά) επιχείρημα ότι έτσι θα ελεγχθεί η ακρίβεια. Και αφού, μέχρι πρόσφατα, ισχυριζόταν ότι ο πληθωρισμός είναι καθαρόαιμα γηγενής, εσχάτως συμβιβάστηκε με την αλήθεια ότι ο τιμάριθμος τρέχει λιγότερο σε εμάς παρά στην ψυχωτικά αντιπληθωριστική Γερμανία. Και, κυρίως, ότι πρόκειται κατά βάση για πληθωρισμό κόστους πρώτων υλών και δευτερευόντως νομισματικής ρευστότητας.

Παραδοξότητα συνιστά επίσης, αν επιμείνουμε να κρίνουμε τον κόσμο με (προφανώς) παρωχημένες πολιτικές αντιλήψεις, το γεγονός ότι η μεν «δεξιά» κυβέρνηση εφαρμόζει συστηματικές μεταβιβάσεις εισοδήματος από το κράτος προς επιλεγμένες για την αδυναμία τους κοινωνικές ομάδες (τα πολλά pass) ή προς τον γενικό πληθυσμό (ηλεκτρικό, πετρέλαιο).

Πιστεύω, προσωπικά, ότι το βασικό ποσοστό ΦΠΑ πρέπει να επιστρέψει στο 19% (όπου ήταν το 2009) υπό δύο όρους. Πρώτον, να γίνει σταδιακά, με βασικό κριτήριο την ανάκτηση τριών (τουλάχιστον) επενδυτικών βαθμίδων. Δεύτερον, να παρακολουθήσει, ενισχύοντας, τη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων. Μέχρι τότε, κάπου στο 2025, η εμπειρία με τον ΦΠΑ στην εστίαση διδάσκει πόσο λάθος είναι η πρόταση των αντιπολιτεύσεων. Θυμηθείτε ότι ο σχετικός ΦΠΑ έχει ανεβοκατέβει κατά 10 περίπου μονάδες και η θετική (ή αρνητική) επίπτωση στις τιμές του κλάδου δεν ξεπέρασε τις 2-3 μονάδες. Για τον απλό λόγο ότι και τα περιθώρια κέρδους είναι πολύ μεγάλα και επηρεάζονται καθοριστικά από τα τουριστικά ρεύματα.

Ως προς τους ειδικούς φόρους στην αμόλυβδη τώρα. Υπενθυμίζω με την ευκαιρία ότι από τα 296 στα 700 ευρώ ανά χιλιόλιτρο από την είσοδό μας στο ευρώ μέχρι το 2017, τα 63 οφείλονται σε περιβαλλοντικές ευρωπαϊκές αποφάσεις, 51 προστέθηκαν το 2009 για να περιοριστεί το διογκούμενο κρατικό έλλειμμα, 260 έβαλε ο Γ. Παπανδρέου μέσα σε τέσσερις μήνες (τα 60 μετά το α’ μνημόνιο) και άλλα 30 πρόσθεσε το ’17 ο Αλ. Τσίπρας.

Οσο κι αν φαίνεται (και προφανώς είναι…) μεγάλη η επιβάρυνση, δεν πιστεύω ότι πρέπει να μειωθεί. Ας μην κρυβόμαστε, πρόκειται για επιβάρυνση αντιστρόφως ανάλογη της φοροδιαφυγής. Πρέπει όμως να αποδοθεί μεγαλύτερη αναλογία αυτών των εσόδων στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αλλά και σε ενίσχυση έργων υποδομής των περιφερειών.  Οπως θα ήταν επίσης σωστό να περάσουμε τα τέλη κυκλοφορίας ως ανταποδοτικά έσοδα των δήμων για έργα οδικού τους δικτύου.

Εν ολίγοις, σε καμία περίπτωση η μείωση των συγκεκριμένων φόρων δεν συνιστά αντιπληθωριστική πολιτική, ούτε είναι ζήτημα ιδεολογικών επιλογών. Οι στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις και η παρέμβαση στον ηλεκτρισμό παραμένουν, ειδικά σε τέτοιες δύσκολες περιόδους, το καλύτερο φάρμακο για τον πληθωρισμό ενώ ενισχύουν την αναδιανεμητική δημοσιονομική πολιτική, που οφείλει να διαθέτει κάθε σύγχρονο κράτος.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής