Τέρατα

Αν αυτή η εβδομάδα που πέρασε παρουσιάζει ένα μόνο μάθημα, αυτό είναι το κοινωνικό κόστος της απληστίας. Ο καπιταλισμός βασίζεται στην απληστία, αλλά και σε προστατευτικά μέτρα – νόμους και κανόνες – που εμποδίζουν την απληστία να γίνει τόσο υπερβολική ώστε να απειλεί το σύστημα στο σύνολό του.

Οι φορολογικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, που μόλις δόθηκαν στη δημοσιότητα, αποκαλύπτουν ότι έκανε ψεύτικες εκπτώσεις για να μειώσει τη φορολογική του υποχρέωση μέχρι και στο μηδέν το 2020. Συνολικά, ανέφερε απώλειες ύψους 60 εκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ενώ συνέχισε να εισπράττει μεγάλα ποσά. Φυσικά, ο Τραμπ είναι ήδη συνώνυμο της απληστίας και της επιθετικής παραβίασης των νόμων και των κανόνων στην επιδίωξη του χρήματος και της εξουσίας.

Εν τω μεταξύ, την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ κατηγόρησε τον Σαμ Μπάνκμαν-Φριντ ότι χρησιμοποίησε παράνομα δισεκατομμύρια τα χρήματα των πελατών της FTX από την αρχή για να χρηματοδοτήσει την αυτοκρατορία του στα κρυπτονομίσματα. Εάν η κατηγορία παραμείνει, αντιπροσωπεύει μία από τις μεγαλύτερες απάτες στην αμερικανική ιστορία.  Αλλά όπως η Εφορία και ο Τραμπ, έτσι και η Ρυθμιστική Αρχή Αξιογράφων στις ΗΠΑ δεν μπορεί ενδεχομένως να διορθώσει το κοινωνικό κόστος που έχει εξαπολύσει ο Μπάνκμαν-Φριντ – όχι μόνο τις απώλειες για τους πελάτες και τους επενδυτές, αλλά και την εντεινόμενη δυσπιστία και τον κυνισμό για το σύστημα στο σύνολό του, την έμμεση παραδοχή ότι αυτό ακριβώς κάνουν οι δισεκατομμυριούχοι, ότι ο τρόπος για να κάνεις μια περιουσία είναι να αγνοείς κατάφωρα τους κανόνες και τους νόμους και ότι μόνο τα κορόιδα προσέχουν το κοινό καλό.

Αυτό μας φέρνει στον Ιλον Μασκ, οι ελιγμοί του οποίου στο Twitter θα μπορούσαν να κάνουν ακόμα και τον πιο φανατικό καπιταλιστή να ανατριχιάσει. Ο Μασκ ποτέ δεν έχει ενδιαφερθεί υπερβολικά για τους νόμους και τους κανόνες (θα θυμάστε ότι κράτησε το εργοστάσιο της Tesla στο Φρίμοντ της Καλιφόρνιας σε λειτουργία κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ακόμη και όταν οι αρχές δημόσιας υγείας του αρνήθηκαν την άδεια να το κάνει, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η συχνότητα των μολύνσεων από Covid μεταξύ των εργαζομένων). Γι’ αυτόν, όλα έχουν να κάνουν με την επιβολή της γιγαντιαίας θέλησής του στους άλλους.

Ο Τραμπ, ο Μπάνκμαν-Φριντ και ο Μασκ είναι τα τέρατα του αμερικανικού καπιταλισμού – τόσο προϊόντα αυτής της εποχής του «καταραμένου δημόσιου»  όσο και συντελεστές της. Γι’ αυτούς, και για όλους όσοι εξακολουθούν να τους θεωρούν ήρωες, δεν υπάρχει ηθική στις επιχειρήσεις ή στην οικονομία. Τα κέρδη πηγαίνουν στους πιο αδίστακτους. Οι αρχές είναι για τους αδύναμους. Ελλείψει οποιουδήποτε ηθικού κώδικα, η απληστία αποτελεί δημόσιο κίνδυνο. Το δηλητήριό της δεν μπορεί να περιοριστεί από νόμους ή αποδεκτούς κανόνες. Οι νόμοι παραβιάζονται κάθε φορά που τα κέρδη από την παραβίασή τους υπερβαίνουν τις ποινές. Η κοινωνική εμπιστοσύνη διαβρώνεται.