Χωρίς πλαφόν

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να πεις ότι δεν θέλεις ένα μέτρο. Η πιο «γραφειοκρατική» είναι αυτή του «σε τυλίγω σε μια κόλλα χαρτί» και σε οδηγώ προς την έξοδο. Κάνω επί μήνες ότι συζητώ και όταν νιώθω ότι η υπομονή σου εξαντλείται, σου φέρνω μια πρόταση της οποίας η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι τόσο ανεδαφική που στην ουσία είναι σαν να μην έχω κάνει την πρόταση. Κάπως έτσι πρέπει να νιώθουν οι αποκαλούμενοι στο επίσημο σχέδιο Κανονισμού της Κομισιόν fanatic four (φανατικοί τέσσερις) για το πλαφόν στο φυσικό αέριο, δηλαδή η Ελλάδα, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πολωνία. Επί μήνες περιμένουν και επιχειρηματολογούν υπέρ ενός ορίου στην άκρατη κερδοσκοπία και ως απάντηση εισέπραξαν κάτι που το λιγότερο μπορεί να χαρακτηριστεί ως κείμενο-εμπαιγμός.

Η αρμόδια επίτροπος Κάντρι Σίμσον ανακοίνωσε ύστερα από μήνες συζητήσεων, μαζί με το κείμενο των 59 σελίδων (!) με τις λεπτομέρειες, ότι το πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων του Αμστερνταμ ορίζεται στα 275 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Προσοχή, δεν πρόκειται για μια στιγμιαία τιμή ή μια ημερήσια, αλλά βασίζεται στον μέσο όρο δύο συνεχόμενων εβδομάδων. Μπορεί δηλαδή οι τιμές να καλπάζουν πάνω από τα 350 ευρώ η μεγαβατώρα και το πλαφόν να μην ενεργοποιείται γιατί δεν έπιασε σε διάστημα δύο εβδομάδων τα 275 ευρώ. Μπορεί οι τιμές να είναι στα 270 ευρώ κατά μέσο όρο για δύο συνεχόμενες εβδομάδες και να μην κουνιέται κανείς στην Ευρώπη. Για να γίνει αντιληπτό, ακόμα και στις χειρότερες μέρες της κρίσης το σενάριο των τιμών του αερίου στον ελληνικό κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και σε προϋπολογισμούς άλλων ευρωπαϊκών κρατών, δεν ξεπέρασε τα 200 ευρώ. Πάνω από αυτά τα επίπεδα χτυπούσαν καμπανάκια κινδύνου και απειλής πλήρους δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Στον προϋπολογισμό του 2023 η τιμή βάσης του φυσικού αερίου σε μέσα επίπεδα φτάνει τα 120 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Την ώρα που κατατέθηκε η πρόταση της Κομισιόν, η τιμή του φυσικού αερίου δεν ξεπερνούσε τα 115 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η διαφορά τεράστια, αλλά θα φαντάζονταν κάποιος ότι τουλάχιστον θα ανταποκρινόταν στις ανάγκες των ακραίων επιπέδων τιμών που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Θα είχε γίνει μια στοιχειώδης προεργασία. Μια έρευνα. Και πάλι λάθος.

Ακόμα και στις χειρότερες στιγμές της κρίσης, τα πιο ακραία επίπεδα τιμών, όταν καταρρίφθηκε κάθε ιστορικό ρεκόρ (342 ευρώ/μεγαβατώρα τον Αύγουστο), δεν ξεπέρασε τα 275 ευρώ σε μέσα επίπεδα για δύο συνεχείς εβδομάδες.

Η πρόταση της Κομισιόν που συζητείται στο Συμβούλιο υπουργών Ενέργειας της Πέμπτης μπορεί να γίνει δεκτή. Μπορεί οι υπουργοί να βγουν ακόμα και να θριαμβολογήσουν «τι ωραία που έχουμε πλαφόν». Δεν σημαίνει ότι θα πείσουν κανέναν. Το πλαφόν, ο πήχης που μπαίνει σε κάτι, είναι σημαντικό ως κίνηση όταν θα συνδυαστεί με το κατάλληλο ύψος. Αν μπει πολύ υψηλά, παραπάνω από ένα επίπεδο, έχει ως στόχο να μην μπορεί κανείς να το περάσει. Να είναι καταδικασμένο από την αρχή να αποτύχει. Πάλι καλά που δεν λέει να κάνει κρύο φέτος με αποτέλεσμα οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού να παραμένουν γεμάτες και τα σπίτια των Ευρωπαίων να είναι ακόμα ζεστά. Ολα αυτά ισχύουν βέβαια μέχρι να σφίξουν τα κρύα ή να αρχίσει πάλι τα παιχνίδια του ο Πούτιν…