Ενας διπολικός {LF}κίνδυνος

Ο πληθωρισμός  διαταράσσει τον τρόπο που σκεπτόμαστε, αυξάνει την αγωνία «για το αύριο», δημιουργεί ανασφάλειες και επηρεάζει, τελικά, τις πολιτικές επιλογές μας. Η αντιπολίτευση επενδύει στον επερχόμενο «βαρύ χειμώνα». Η συμπολίτευση μοιράζει επιδόματα και…«κάνει τον σταυρό» της ότι οι ψηφοφόροι θα καταλάβουν, αυτή τη φορά, το μεγάλο διακύβευμα για τη χώρα και δεν θα χάσουν την ψυχραιμία τους. Στην πράξη όμως κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τις πολιτικές επιπτώσεις της ακρίβειας. Σε κάθε περίπτωση η ευθύνη παραμένει στην πλευρά της διακυβέρνησης: να κάνει το καλύτερο και να εξηγήσει με ειλικρίνεια την κατάσταση των πραγμάτων.

Θεωρούσα πάντοτε παράδοξο ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου κέρδισε τις εκλογές το 1985 με τον πληθωρισμό να έχει τρέξει γύρω στο 20% στην πρώτη 4ετία του. Ετσι κάπως έβαλε τον Κώστα Σημίτη να εφαρμόσει και δεύτερη (σκληρή μάλιστα) λιτότητα το 1986. Κάπως έτσι, η Ελλάδα έζησε 22 χρόνια με διψήφιο πληθωρισμό, αλλά ποιος το θυμάται; Υπήρχε η ΑΤΑ, αντιτείνουν, επειδή ξεχνούν ότι τη μια χρονιά εφαρμοζόταν, τρεις χρονιές καταργείτο.

Τότε όμως, υποτιμούσαμε τη δραχμή, χάναμε ανταγωνιστικότητα, φούσκωνε το εξωτερικό δημόσιο χρέος, η Ελλάδα έμενε πίσω. Μέχρις η αλησμόνητη Μελίνα να ρωτήσει το περίφημο «Πρόεδρε μήπως δεν αρέσουμε πια;».

Τώρα όμως έχουμε «σκληρό» ευρώ, βγήκαμε από 10ετή θύελλα, περάσαμε τρομερή πανδημία που διέλυσε την παγκόσμια οικονομία και παλεύουμε με την ιστορικά μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση. «ΟΚ» όλα τούτα αλλά, σε τελευταία ανάλυση, όπως είχε πει και ο στρατηγός του Κλίντον: «It’s the economy stupid». Τότε όμως ο Μπους είχε να αντιμετωπίσει ύφεση, ανεργία και δημόσιο έλλειμμα. Αντιθέτως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τον πληθωρισμό ενώ πραγματική και δημοσιονομική οικονομία πάνε καλά. Επί επτά τρίμηνα, το εθνικό προϊόν «φουσκώνει» με πάνω από 17% (σε ονομαστικούς όρους, δηλαδή μαζί με τον πληθωρισμό), ο τουρισμός θα φέρει έσοδα (φανερά) σχεδόν 20 δισ. (ρεκόρ όλων των εποχών) και ποιος ξέρει πόσα «αφανέρωτα», οι εξαγωγές κάνουν ρεκόρ, το ίδιο και οι επενδύσεις (καλές και όχι επιδοτούμενες).

Επιπλέον, όσο κι αν μοιάζει παράδοξο, η επιχειρηματικότητα δεν «γκρινιάζει» ούτε για περισσότερα δάνεια, ούτε καν για το επιτόκιο (τουλάχιστον όχι ακόμη…) αλλά επειδή δεν βρίσκει χέρια και μυαλά. Υποθέτω ότι κάποιος πρέπει να σκεφτεί μήπως η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυτό που οιοικονομολόγοι αποκαλούν «κατάσταση πλήρους απασχόλησης». Εξάλλου, ακόμη και το 2008, όταν του είχαμε δώσει να καταλάβει, η μετρημένη ανεργία ήταν γύρω στο 8%. Και τώρα, αν μετρήσει κανείς όσους δεν θέλουν να εργαστούν κάπου εκεί πρέπει να βρίσκεται.

Το πρόβλημα είναι ότι η ψυχική διχοτόμηση, που οδηγεί στη διπολική σκέψη, είναι άλλοτε ευεργετική κάποτε όμως καταστροφική. Αναμενόμενος ο κίνδυνος αφού η πατρίδα μας έχει διχαστεί μεταξύ εκείνων που τα καταφέρνουν, με – σκληρή – δουλειά βεβαίως, και των πολλών άλλων που περιμένουν τον οβολό του κράτους για να συνεχίσουν με – κάποια – αξιοπρέπεια τη ζωή τους.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής