Οι κακομαθημένοι

«Είμαστε κακομαθημένοι, τελεία και παύλα».

Ανώνυμη   «Μια γυναίκα στο Βερολίνο»   1959

Η χλευαστική διαπίστωση της ανώνυμης αφηγήτριας του «Μια γυναίκα στο Βερολίνο», ενός συνταρακτικού ντοκουμέντου που δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1959 (δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια μετά το «Ετος Μηδέν», αποτυπωμένου με τα πιο μελανά χρώματα) και η αυθεντικότητα του οποίου έχει πλέον πιστοποιηθεί πέραν πάσης αμφιβολίας, εκμαιεύεται μόλις η συγκάτοικός της την πληροφορεί ανακουφισμένη ότι, κατά την πιο πρόσφατη αεροπορική επιδρομή των Συμμάχων, οι άμαχοι του Βερολίνου είχαν ΜΟΝΟΝ τρεις νεκρούς. Υφίσταται λοιπόν και κακομαθησιά στη φρίκη; Ελπίζω να μην σας σοκάρω εάν σας διαβεβαιώσω ότι κυρίως εκεί υφίσταται. Το φαινόμενο ονομάζεται «ακηδία»: συναισθηματική αδράνεια που συνήθως συνοδεύει ισχυρές δόσεις πένθους, δόσεις που είναι ανίκανος να διαχειριστεί ή έστω να απορροφήσει ο ψυχισμός μας.

Μετρ της μαζικής ακηδίας αναδεικνύεται ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Καθώς διανύουμε ήδη τον όγδοο μήνα του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας και ανεξάρτητα από το εάν ο ίδιος ο Πούτιν έτρεφε την αυταπάτη ότι θα είναι αισθητά συντομότερος ή υποκρινόταν ότι την έτρεφε (ίσως να μην το μάθουμε ποτέ), δείχνει πλήρως προετοιμασμένος για τις παράπλευρες συνέπειες ενός πολέμου μακράς διαρκείας. Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο ο ρώσος δικτάτορας να έχει πλέον «εγκλωβιστεί» σε έναν πόλεμο μακράς διαρκείας, σε έναν δρόμο χωρίς γυρισμό, αλλά ας το αφήσουμε προς το παρόν στην άκρη, αφού οι παράπλευρες συνέπειες του «εγκλωβισμού» είναι λίγο πολύ οι ίδιες με τον «προσχεδιασμό» της μακράς διάρκειας εν ψυχρώ (in cold blood, όπως λέμε στα χωριά μας). Είτε του έτυχε λοιπόν η μακρά διάρκεια είτε την επιδίωξε, ο Πούτιν φαίνεται να γνωρίζει πώς να μανατζάρει την ακηδία: την καθολική αδιαφορία για τους μαζικούς τάφους που διαδέχεται τον καθολικό αποτροπιασμό, την αποδοχή άνευ όρων ότι μεταπολεμικά τα (τόσο ακριβά πληρωμένα με αίμα) σύνορα της Ευρώπης πρέπει να είναι απαραβίαστα με την υπονόμευση της αποδοχής από κάθε λογής ευκαιριακούς αστερίσκους μπούλινγκ, τις δεύτερες σκέψεις των Ευρωπαίων γύρω από το κατά πόσον είναι απαραίτητο, κυριολεκτικά στα «καλά καθούμενα», να βιώσουν τον επερχόμενο χειμώνα σε συνθήκες Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τη διόλου ευκαταφρόνητη επίσης πιθανότητα – έτσι και αποδεχτούν στους κόλπους του ΝΑΤΟ την Ουκρανία – να ανάψουν το φυτίλι για τον Τρίτο που, όπως έχει προφητεύσει σε ανύποπτο χρόνο ο Αλμπερτ Αϊνστάιν, θα είναι και ο τελευταίος που θα διεξαχθεί με πυρηνικά όπλα, ο επόμενος θα είναι με ρόπαλα και σφεντόνες.

Οι κυνικοί αναλυτές των διεθνών σχέσεων πιστεύουν ότι η πιο πρόσφατη κίνηση του Βλαντίμιρ Πούτιν στη σκακιέρα του τρόμου είναι μια κίνηση ρουά ματ. Ακόμη και αν καμία χώρα στον κόσμο -ούτε καν η εθελόδουλη Λευκορωσία – δεν αναγνωρίσει τα γελοία αποτελέσματα των δημοψηφισμάτων μαϊμού (και από αυτήν την άποψη θα ήταν σαφώς εντιμότερο να ανακοινωθεί ως 100% το ποσοστό εκείνων που ψήφισαν «Ναι» στην ενσωμάτωση, ει δυνατόν μαζί με τον ονομαστικό κατάλογο των αγνοουμένων που ψήφισαν «Οχι»), ακόμη και αν η προσάρτηση του 15% του ουκρανικού εδάφους κυκλοφορήσει επί δεκαετίες ως μακάβριο ανέκδοτο στους διαδρόμους του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο Πούτιν θα έχει ήδη επαναλάβει με επιτυχία το κλασικό τέχνασμα κάθε κατακτητή: να φέρει προς διαπραγμάτευση και πιθανή παραχώρηση έναντι ανταλλαγμάτων εδάφη που δεν ήταν δικά του ευθύς εξαρχής. Ποια θα είναι αυτά τα ανταλλάγματα; Η υπαγωγή της Ουκρανίας εκ μέρους της Δύσης σε καθεστώς αιωνίως ευάλωτης «ουδετερότητας»; Δεν θέλω να σας τρομάξω, αλλά αυτό είναι το καλό σενάριο. Ο κακομαθημένος του Κρεμλίνου πολύ δύσκολα θα το αποδεχτεί.