«Σκάνδαλο» α λα φινλανδικά

Φίλοι που τραγουδούν και χορεύουν σε ένα ιδιωτικό πάρτι. Eνας χορός με γνωστό τραγουδιστή. Αυτά είναι, μέχρι τώρα, τα συστατικά του Partygate, του σκανδάλου που πλήττει την πρωθυπουργό της Φινλανδίας Σάνα Μάριν. Βουλευτής της αντιπολίτευσης βλέποντας το βίντεο από το πάρτι ζήτησε από την 36χρονη Μάριν να κάνει τεστ για ναρκωτικά. Το έκανε – αρνητικό. Α, και μια φωτογραφία από ένα άλλο πάρτι του Ιουλίου στην πρωθυπουργική κατοικία όπου δύο φινλανδές ινφλουένσερ φιλιούνται έχοντας σηκώσει τις μπλούζες τους και κρατώντας μια ταμπέλα που γράφει Φινλανδία. Η Μάριν ζήτησε συγγνώμη λέγοντας ότι «δεν είναι αρμόζουσα. Τέτοιες φωτογραφίες δεν θα έπρεπε να είχαν τραβηχθεί, αλλά κατά τα άλλα τίποτα το υπερβολικό δεν συνέβη στη συνάθροιση. Κάναμε σάουνα, κολυμπήσαμε και περάσαμε χρόνο μαζί».

Είναι τελικά μεγάλο το σκάνδαλο; Είναι η Μάριν μια από τις πιο cool πρωθυπουργούς του κόσμου, έχει δείξει ασέβεια για το αξίωμά της, είναι αναξιόπιστη σε περίπτωση κρίσης ή είναι θύμα στόχευσης ρωσικών μυστικών υπηρεσιών επειδή ζήτησε την ένταξη της χώρας της στο ΝΑΤΟ; Ολες αυτές οι απόψεις έχουν εκφραστεί τις τελευταίες ημέρες, όμως έχει ενδιαφέρον να κατανοήσουμε τι αποτελεί «πολιτικό σκάνδαλο» στη χώρα με τις χίλιες λίμνες. Για να καταλάβουμε πόσο χαμηλά είναι ο πήχης στη Φινλανδία στον τομέα αυτόν, ας θυμηθούμε ότι τα πιο πρόσφατα ήταν όταν ένας σωρός καυσόξυλα παραδόθηκε στο σπίτι πρώην πρωθυπουργού. Ή όταν ο τότε αρχηγός των Πρασίνων πήγε σε gay bar στη Στοκχόλμη κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Υπερηφάνειας. Και όταν ένας άλλος πρώην πρωθυπουργός εμφανίστηκε – λαχανιασμένος – φορώντας σορτς.

«Φινλανδία, θα έπρεπε να ευγνωμονείς για τα σκάνδαλα που έχεις!» σχολίασε ο αμερικανός παρουσιαστής Τρέβορ Νόα, συγκρίνοντας τα πολιτικά σκάνδαλα στην Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ. Η Μάριν έχει δεχθεί πολλά σχόλια αφότου ανέλαβε την εξουσία ως η νεότερη πρωθυπουργός στον κόσμο τον Δεκέμβριο του 2019 και είναι ξεκάθαρο ότι η κριτική που δέχεται αφορά το γεγονός ότι είναι νέα και ικανή γυναίκα: για το ότι έκανε πρωινό με αβγά που αγόρασε με κρατικά χρήματα ή για το ότι της αρέσει να καθαρίζει μόνη της την επίσημη κατοικία, την Κεσαράντα.

Το κύμα συμπαράστασης στη Μάριν εκφράστηκε όχι μόνο στη χώρα της, αλλά και σε όλες τις γειτονικές σκανδιναβικές χώρες όπου γυναίκες άρχισαν να αναρτούν στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης βιντεάκια όπου χόρευαν. Πιο ανησυχητικό είναι το ερώτημα εάν οι Ρώσοι στόχευσαν τη νεαρή πρωθυπουργό της χώρας που μοιράζεται σύνορα 1.300 χιλιομέτρων με τη Ρωσία και σύντομα – εκτός απροόπτου – θα αποτελούν σύνορα του ΝΑΤΟ. Ακόμα και εάν τα βίντεο διέρρευσαν από άσπονδους φίλους ή αντιπάλους, οι περισσότερες αντιδράσεις προήλθαν από ΜΜΕ που έχουν σχέσεις με την αντιπολίτευση. Τα κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνησή της εξέφρασαν την υποστήριξή τους, αλλά πολλά μπορεί να αλλάξουν ενόψει των εκλογών που είναι προγραμματισμένες για την άνοιξη του 2023.

Οι Φινλανδοί δεν φαίνεται να ανησυχούν ιδιαίτερα. Εχουν ήδη αποδεχθεί στην πρωθυπουργία μια νεαρή γυναίκα που είδε τους γονείς της να χωρίζουν όταν ήταν πολύ μικρή και τον πατέρα της να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα αλκοολισμού. Μεγάλωσε με τη μητέρα της και τη σύντροφό της – «μια οικογένεια ουράνιου τόξου», όπως περιγράφει – στην Πιρκάλα, μια πόλη 20.000 κατοίκων. Δεν είχαν πολλά χρήματα αλλά όπως είπε η ίδια είχαν «αφθονία αγάπης». Εργάστηκε για πρώτη φορά σε ηλικία 15 ετών κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών – σε αρτοποιείο. Συνδύασε τις πανεπιστημιακές της σπουδές με δουλειά ως βοηθός σε κατάστημα. Εντάχθηκε στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα λίγο μετά τα εικοστά της γενέθλια και επτά χρόνια αργότερα ξεκίνησε την πολιτική της πορεία με την εκλογή της ως δημοτικής συμβούλου στην πόλη Τάμπερε. Τρία χρόνια αργότερα έγινε βουλευτής, διετέλεσε υπουργός Μεταφορών και το 2019 έγινε η τρίτη γυναίκα που κυβέρνησε τη Φινλανδία. Μία από τις προκλήσεις που αντιμετώπισε αμέσως ήταν να ενώσει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, που έχει διχαστεί ανάμεσα στους νέους ψηφοφόρους των πόλεων και τα μέλη της εργατικής τάξης που ζουν κυρίως στην περιφέρεια.

Η Μάριν γεννήθηκε σε μια σκοτεινή χώρα, στην οποία οι πολιτικοί εξακολουθούσαν να είναι περιορισμένοι και για πολλά χρόνια υπό την εποπτεία της Σοβιετικής Ενωσης. Η μεταμόρφωση της χώρας από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου αποτελεί πηγή υπερηφάνειας για τη σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργό. Η Φινλανδία αποτελεί διεθνές σημείο αναφοράς όσον αφορά την εκπαίδευση ή την ισότητα. Επίσης, ένας δείκτης που διαμορφώνει ο ΟΗΕ την έχει κατατάξει για πέντε συνεχόμενα χρόνια ως την πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο. «Ολοι οι πολίτες έχουν την ευκαιρία να ευημερήσουν, όλα τα παιδιά ξεκινούν από το ίδιο επίπεδο», δήλωσε στα τέλη Ιανουαρίου σε συνέντευξή της στην ισπανική εφημερίδα «El Pais», μια από τις λίγες που έχει παραχωρήσει.

Οι εκλογές είναι προγραμματισμένες για την άνοιξη του 2023 και ήδη έχουν αρχίσει να γίνονται κινήσεις στην πολιτική σκηνή – ίσως και το Partygate να εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο. Προς το παρόν, μόνο οι κίτρινες φυλλάδες στη Φινλανδία συνεχίζουν να ασχολούνται με την προσωπική ζωή της Μάριν. Οι υπόλοιπες εφημερίδες έχουν περάσει σε άλλα θέματα: τη μεγάλη ουρά σε ένα λούνα Παρκ του Ελσίνκι, τον πόλεμο στην Ουκρανία και το πώς οι πισίνες είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς για τους Φινλανδούς αυτό το καλοκαίρι.