3+1 σενάρια e-απειλών και η απάντηση

Εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια, η βασική ιδέα της δημοκρατίας δεν έχει αλλάξει. Οπως το έθεσε ο Αβραάμ Λίνκολν, είναι «κυβέρνηση του λαού, από τον λαό και για τον λαό». Δεν είναι κυβέρνηση από βασιλιάδες, δικτάτορες, θρησκευτικούς ηγέτες ή ολιγάρχες.

Η πιο όμορφη πτυχή της δημοκρατίας είναι ότι διευκολύνει την ειρηνική και εύρυθμη μεταβίβαση της εξουσίας. Πολύ καλύτερα απ’ ό,τι με πόλεμο, δολοφονίες ή βίαιες εξεγέρσεις.

Οι δημοκρατίες αντιμετώπιζαν πάντα απειλές από εξωτερικούς εισβολείς ή εσωτερικά κινήματα. Ομως, σήμερα, μια τεχνολογική έκρηξη ανοίγει νέους δρόμους επιθέσεων. Εχουμε πλημμυρίσει από «ψευδείς ειδήσεις» – ουσιαστικά πρόκειται για ανακριβή ή παραπλανητική πληροφόρηση. Συνήθως προέρχεται από μη δημοκρατικές χώρες που θέλουν να δουν τη δημοκρατία να αποτυγχάνει. Ορισμένοι πολιτικοί και οργανώσεις επιδιώκουν να δυσκολέψουν τους πολίτες να ψηφίσουν. Κι αν τα εκλογικά αποτελέσματα δεν τους αρέσουν, αμφισβητούν την εγκυρότητα των εκλογών, κατηγορώντας συχνά τη νέα τεχνολογία για τις αποτυχίες τους.

Οι εχθροί της δημοκρατίας έχουν μετατρέψει την τεχνολογία, που κατά τα άλλα έχει εμπλουτίσει τη ζωή μας, σε όπλο εναντίον της. Χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να επιτεθούν στη δημοκρατία. Αναλογιστείτε τα ακόλουθα σενάρια:

Την ημέρα των εκλογών, ανοίγουν οι κάλπες και ξαφνικά, σε ορισμένες εκλογικές περιφέρειες, μια κυβερνοεπίθεση παραλύει τα εκλογικά μηχανήματα ή διακόπτει την πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων εγγραφής των ψηφοφόρων. Η αναστάτωση μπορεί να επηρεάσει ένα ελάχιστο ποσοστό των εκλογικών τμημάτων, αλλά οι πολίτες θ’ αρχίσουν να αμφισβητούν την αξιοπιστία ολόκληρης της εκλογικής διαδικασίας.

Ας δούμε ένα άλλο σενάριο. Αφού κλείσουν οι κάλπες, ίσως πολλούς μήνες αργότερα, οι αρμόδιοι ανακαλύπτουν ότι σημειώθηκε παραβίαση των εκλογικών λογισμικών από το εξωτερικό και ενδεχομένως αλλοιώθηκαν τα εκλογικά αποτελέσματα. Αν μαθευτεί κάτι τέτοιο, οι πολίτες θα χάσουν την εμπιστοσύνη τους στη νομιμότητα της εκλεγμένης κυβέρνησής τους.

Κι ένα τελευταίο σενάριο. Μια δημοφιλής προσωπικότητα των social media κάνει μια ανάρτηση στο Τwitter ότι ανακάλυψε πάνω από χίλια ταχυδρομικά ψηφοδέλτια σ’ έναν κάδο απορριμμάτων. Υποστηρίζει ότι, αντί να τα καταμετρήσουν, τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής τα πέταξαν. Οι αναρτήσεις συνοδεύονται από φωτογραφίες των πεταμένων ψηφοδελτίων.

Το τελευταίο σενάριο δεν είναι φανταστικό. Συνέβη στην Καλιφόρνια το 2020. Μέσα σε μία μέρα, κάποια εκδοχή της παραπάνω ψευδούς ιστορίας είχε κοινοποιηθεί σε περισσότερους από 25.000 χρήστες του Twitter. Ενας από αυτούς είχε 5,7 εκατομμύρια ακολούθους. Και οι φωτογραφίες; Ηταν άδειοι φάκελοι ψηφοδελτίων από προηγούμενες εκλογές πεταμένοι σ’ έναν κάδο ανακύκλωσης.

Η δημοκρατία δεν είναι εύκολη. Ποτέ δεν ήταν, όπως και ποτέ δεν ήταν τέλεια. Η κυβέρνηση όλων των πολιτών είναι πολύ πιο περίπλοκη από την κυβέρνηση του ενός ή των λίγων.

Οι σημερινές απειλές είναι πραγματικές και έχουμε αναπτύξει εργαλεία κυβερνοασφάλειας για να τις αντιμετωπίσουμε. Η κυβερνοασφάλεια δεν προστατεύει μόνο τις εκλογές, αλλά και τις υποδομές μας. Αποτρέπει κακόβουλες ξένες επιθέσεις στο ηλεκτρικό δίκτυο και σε άλλες τεχνολογικές υποδομές, και όχι μόνο την ημέρα των εκλογών.

Κάθε πολίτης πρέπει να μάθει για τις νέες απειλές εναντίον της δημοκρατίας, ώστε να μπορεί να τις αντιμετωπίσει. Είναι ευθύνη του πολίτη γιατί κυβερνούμε όλοι μαζί. Για να παραφράσουμε ξανά τον Αβραάμ Λίνκολν: δεν θέλουμε να δούμε την κυβέρνηση του λαού, από τον λαό και για τον λαό να χάνεται από προσώπου γης.

Ο Χρυσόστομος Λ. Νικίας είναι ομότιμος πρόεδρος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας και επικεφαλής της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Council for International Relations-Greece