Δημογραφικό: Ποιο δημογραφικό;

Από τον 14ο αιώνα, μετά την πανδημία της πανούκλας που μόνο στην Ευρώπη ξεκλήρισε το ένα τρίτο του πληθυσμού, ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται σταθερά, φτάνοντας περίπου τα 8 δισ. σήμερα.

Αντιθέτως με ό,τι συμβαίνει στις άλλες ηπείρους, στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην ΕΕ ο αριθμός των θανάτων υπερβαίνει σταθερά εκείνον των γεννήσεων τα δέκα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τη Eurostat, εξαιτίας της πανδημίας, της γήρανσης του πληθυσμού και της υπογεννητικότητας, τα επόμενα χρόνια η εξέλιξη του συνολικού πληθυσμού θα εξαρτάται κυρίως από τη συνεισφορά που θα έχει η καθαρή μετανάστευση.

Στη χώρα μας, η τελευταία απογραφή έδειξε μείωση κατά 400.000 περίπου ή 3,5% του πληθυσμού σε σχέση με το 2011.

Η δεκαετία που πέρασε ήταν μια πρωτόγνωρα σκληρή περίοδος της κρίση και της χρεοκοπίας, των αδυσώπητων μνημονίων με τη βίαιη μείωση των εισοδημάτων, του εξαναγκασμού σε εκπατρισμό τουλάχιστον 500.000 νέων ανθρώπων.

Οι νέοι αυτής της δεκαετίας πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα στην ανεργία και τη στέρηση προοπτικής και ονείρων. Οι τυχεροί που βρίσκουν δουλειά, κυρίως κατώτερη των γνώσεων και δυνατοτήτων τους, αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Οι περισσότεροι ζουν με τους γονείς τους αδυνατώντας να κάνουν οικογένεια και να στηρίξουν νοικοκυριό.

Μοιραία λοιπόν η Ελλάδα, όπως κι η ΕΕ, γερνά κι αποδυναμώνεται αφού ο ενεργός και παραγωγικός πληθυσμός συρρικνώνεται και χάνεται.

Τα υφιστάμενα κίνητρα για ενθάρρυνση της γεννητικότητας είναι μακράν των αναγκών και της πραγματικότητας. Οικονομική στήριξη, εργασιακή προστασία εγκύων και νέων μητέρων, αξιόπιστοι θεσμοί ουσιαστικής στήριξης των εργαζομένων γονέων, μέσω της αγωγής κι εκπαίδευσης των βρεφών και των παιδιών τους, οραματική στεγαστική πολιτική για τα νέα ζευγάρια. Αυτοί είναι οι τομείς που απαιτούν γενναίες κι άμεσες παρεμβάσεις για την ανάσχεση της ταχείας γήρανσης και μείωσης του πληθυσμού. Μην έχουμε όμως την αυταπάτη πως αρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τόσο εδώ όσο και στην ΕΕ συνολικά.

Τρία από τα σημαντικότερα προβλήματα της ΕΕ που επιδεινώνονται με τον χρόνο είναι: το δημογραφικό, η μείωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό. Τρία υπαρξιακά προβλήματα που μόνο με ενιαία συνδυαστική πολιτική μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η ΕΕ δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια στην πραγματικότητα επειδή τα ξενοφοβικά και ρατσιστικά στερεότυπα είναι βαθιά ριζωμένα στις κοινωνίες και η μισαλλόδοξη ακροδεξιά ρητορική επενδύει σε αυτά. Ηρθε η ώρα για σοβαρές, ολοκληρωμένες ευρωπαϊκές πολιτικές οργανωμένης υποδοχής και ενσωμάτωσης πολιτών τρίτων χωρών.

Η απόλυτα επιτυχής ενσωμάτωση της δεύτερης γενιάς μεταναστών στη χώρα μας που μεγάλωσαν λαμβάνοντας την ελληνική παιδεία αποτελεί την καλύτερη απάντηση στην ξενοφοβική κινδυνολογία.

Ξεχνάμε πως από τα βάθη των αιώνων, από εμφάνισης του ανθρωπίνου είδους, η Ιστορία γράφεται από τις μετακινήσεις των ανθρώπων. Αλλοτε ειρηνικές, άλλοτε βίαιες.

Στην εποχή μας, μέσω μεγάλων οργανωμένων ειρηνικών μετακινήσεων συντελέστηκε το αμερικανικό θαύμα, όπως κι εκείνα του Καναδά ή της Αυστραλίας. Ετσι όμως επετεύχθη κι η μεταπολεμική ανοικοδόμηση της ερειπωμένης Κεντρικής Ευρώπης.

Ζητούνται επειγόντως θαρραλέες, ολοκληρωμένες, συνδυαστικές ευρωπαϊκές πολιτικές.

Ο Σπύρος Δανέλλης είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, πρώην βουλευτής Ηρακλείου