Δίλημμα

Στη Γροιλανδία ανακαλύπτουν ένα τεράστιο κοίτασμα πετρελαίου. Ο γροιλανδός υπουργός Φυσικών Πόρων της αυτόνομης περιοχής δηλώνει αποφασισμένος να το εκμεταλλευτούν προκειμένου να κερδίσουν την ανεξαρτησία τους από το Βασίλειο της Δανίας. Η δανή υπουργός Εξωτερικών – προσπαθώντας να προστατεύσει την πολιτική της παρακαταθήκη ως η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της σκανδιναβικής χώρας – επικαλείται την κλιματική αλλαγή για να σταματήσει την εξόρυξη. Σε ένα τηλεοπτικό ντιμπέιτ ο πρώτος κατηγορεί τη δεύτερη για ελιτισμό. Δεν ξέρει, λέει, την πραγματικότητά τους, στο λιμάνι έχουν κόσμο που εργάζεται για πενταροδεκάρες και θέλει μια καλύτερη ζωή χάρη στο πετρέλαιο. Εκείνη δεν αντιτάσσει θεωρητικά τους κινδύνους από το λιώσιμο των πάγων. Η αλιεία, τού απαντά, είναι η κύρια πηγή εισοδήματος της Γροιλανδίας πέρα από την επιχορήγηση της Κοπεγχάγης, και στο λιμάνι σου αρχίζουν να πιάνουν μπακαλιάρους λόγω αυξημένης θερμοκρασίας. Η σκηνή είναι φανταστική, την έγραψε ο σεναριογράφος του Borgen – της σειράς που λατρεύουν οι φανατικοί των τηλεοπτικών πολιτικών δραμάτων. Αποτυπώνει όμως με εκλαϊκευτικό τρόπο ένα δίλημμα που αφορά όλη την Ευρώπη σήμερα.

Παράμετρος

Ποιο; Το δίλημμα της ηπείρου που καίγεται από μέγκα πυρκαγιές, βλέπει πάγους αιώνων να λιώνουν στις Αλπεις και μετρά ήδη 1.000 νεκρούς από την κλιματική αλλαγή, αλλά οι ηγέτες της αφήνουν στην άκρη τις δεσμεύσεις τους για το κλίμα ώστε να βρουν λύσεις στα προβλήματα τα οποία οι ψηφοφόροι ιεραρχούν ως επείγοντα – σαν την ενεργειακή ακρίβεια. Η προσωρινή επιστροφή στα ορυκτά καύσιμα δεν ενοχλεί πια την κοινή γνώμη αρκετών ευρωπαϊκών χώρων, το αντίθετο – παρότι ακαδημαϊκοί και περιβαλλοντικοί ακτιβιστές φωνάζουν πως ο πουτινικός εκβιασμός προσφέρει στους Ευρωπαίους την τέλεια ευκαιρία να επισπεύσουν την αναπόφευκτη πράσινη μετάβαση. Πιθανότατα οι τελευταίοι έχουν δίκιο. Παραβλέπουν, ωστόσο, την παράμετρο των πραγματικών κοινωνικών συνθηκών. Αν οι τωρινές ανησυχίες της πλειονότητας των πολιτών δεν εισακουστούν καθόλου, τότε οι κυβερνώντες που αντιλαμβάνονται ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε κλιματική κρίση δεν θα μπορέσουν τελικά να κάνουν το παραμικρό για να την αντιμετωπίσουν. Γιατί όπως λέει – λίγο κυνικά – ένας έμπειρος πολιτικός που έχει ζήσει πολλούς ελληνικούς καύσωνες: οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν από την κακή διαχείριση μιας φυσικής καταστροφής, τιμωρούνται πάντα για τις οικονομικές τους πολιτικές.