Αλληλεγγύη

Μένει μία και σήμερα. Την Πέμπτη οι Ευρωπαίοι θα μάθουν τις πουτινικές βουλές για το πώς θα περάσουν τον χειμώνα, με ή χωρίς το ρωσικό φυσικό αέριο. Βέβαια, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κυβερνώντες ήδη αναζητούν εναλλακτικούς παρόχους προκειμένου να απεξαρτηθούν ενεργειακά από το Κρεμλίνο. Κι όχι μόνο. Σε περίπτωση που ο ρώσος πρόεδρος δεν δώσει το OK για την επαναλειτουργία του Nord Stream 1, η ΕΕ θα θέσει σε ισχύ την Οδηγία για την ασφάλεια των προμηθειών που κατήρτισε το 2017. Σύμφωνα μ’ αυτή όλα τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να έχουν σχέδια έκτακτης ανάγκης κι ένα σύστημα προειδοποίησης τριών φάσεων. Κι έπειτα οφείλουν να δείξουν την περιλάλητη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Πώς; Σε περίπτωση κρίσης είναι υποχρεωμένα να παρέχουν το ένα στο άλλο φυσικό αέριο και να ανταλλάσσουν πληροφορίες. Το γράμμα της Οδηγίας ορίζει σαφώς ότι το αέριο προσφέρεται σε ένα κράτος-μέλος μόνο εφόσον η πολιτική του ηγεσία το έχει κηρύξει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κι έχει καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας.

Δοκιμασία

Στη θεωρία το σχέδιο ακούγεται καλό. Πολλοί, όμως, αναρωτιούνται αν θα εφαρμοστεί στην πράξη. Διερωτώνται, φέρ’ ειπείν, αν η Γερμανία – της οποίας ο υπουργός Οικονομίας διαπραγματεύεται συμφωνίες αλληλεγγύης με γειτονικές χώρες, όπως έχει ζητήσει η Κομισιόν από κάθε κυβέρνηση – θα δίνει το αέριο που παίρνει από τη Νορβηγία ή την Ολλανδία σε άλλα κράτη την ώρα που θα υποφέρει η ίδια από την έλλειψή του. Οι φόβοι τους δεν είναι παράλογοι. Δεν έχει, άλλωστε, περάσει πολύς καιρός από την αρχή της πανδημίας, από τότε δηλαδή που αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν ένιωθαν να τις δεσμεύει το ηθικό καθήκον της αλληλοβοήθειας όταν έψαχναν μάσκες για τους πολίτες τους. Ο αισιόδοξος αντίλογος θυμίζει την προαγορά των εμβολίων ή το Ταμείο Ανάκαμψης που ακολούθησε – ευελπιστώντας πως οι ηγέτες που κάθονται γύρω από το τραπέζι των Συνόδων Κορυφής έχουν μελετήσει τα μαθήματα των τελευταίων ετών. Σύμφωνοι, υπάρχει και θετικό προηγούμενο. Ωστόσο, η δοκιμασία που έρχεται προβλέπεται η δυσκολότερη μέχρι σήμερα. Γιατί η ευρωπαϊκή ψυχή θα ζητήσει από τα εθνικά σώματα να κρυώνουν για τη σωτηρία της.