Χαστούκια

Σε ένα άρθρο του τη Δευτέρα στους «Financial Times», o βασικός σχολιαστής της εφημερίδας για διεθνή θέματα Γκίντεον Ράχμαν έγραφε ότι ο Ερντογάν είναι «ένας εξοργιστικός, αλλά απαραίτητος σύμμαχος». Η πολυετής παραμονή στη φυλακή του Ντεμιρτάς ή του Οσμάν Καβάλα είναι φυσικά σκανδαλώδης. Οι εκβιασμοί του στη Σουηδία και τη Φινλανδία είναι φυσικά απαράδεκτοι. Ομως δεν μπορούμε να παραδώσουμε την Τουρκία στη Ρωσία. Μπορούμε, αντιθέτως, να βοηθήσουμε τον ηγέτη της να ξεπεράσει την οικονομική του κρίση με αντάλλαγμα μερικές κωλοτούμπες του σε ζωτικής σημασίας θέματα.

Σε ένα άρθρο του χθες στη «Repubblica», ο πρέσβης Στέφανο Ποντεκόρβο σημείωνε ότι ο Ερντογάν είναι «ένας δυσμετακίνητος, δύσκολος, αλλά αναγκαίος σύμμαχος», όχι μόνο για την Ιταλία, αλλά και για την Ευρώπη. Οι λόγοι που είναι αναγκαίος είναι γνωστοί: ο ρόλος του στον πόλεμο της Ουκρανίας, η επιρροή του στη σύγκρουση της Λιβύης, το Προσφυγικό. Ο ιταλός πρέσβης επισημαίνει όμως και κάτι ακόμη. Οτι ύστερα από πολλά χρόνια σιωπής, ο τούρκος πρόεδρος εκδηλώνει και πάλι ενδιαφέρον για προσέγγιση με την Ευρώπη. Και ότι ο Μάριο Ντράγκι θα μπορούσε να αξιοποιήσει το κύρος του για να τον βοηθήσει – με τα αναγκαία ανταλλάγματα.

Θυμάμαι τα κύματα ενθουσιασμού που είχε προκαλέσει στην Ελλάδα εκείνη η οργισμένη δήλωση του Ντράγκι για τον «δικτάτορα» Ερντογάν. Ο τεχνοκράτης πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας αποκτούσε ξαφνικά ενδιαφέρον, «χαστούκισε» τον εχθρό μας, άρα έμπαινε επαξίως στο κλαμπ των φίλων μας. Αυτό θέλαμε πάντα: όχι απλώς να αποκρούουμε τις προκλήσεις του εχθρού, αλλά να τον βλέπουμε και να ταπεινώνεται.

Μόνο που η πολιτική είναι άτιμο πράγμα. Και τα φέρνουν έτσι οι εξελίξεις, που ο νέος μας φίλος επισκέπτεται τον αιώνιο εχθρό μας, του σφίγγει το χέρι, υπογραμμίζει τα κοινά σημεία μαζί του, τον λούζει με κοσμητικά επίθετα, υπογράφει συμφωνίες. Εμείς σαρκάζουμε. Ανησυχούμε. Αναθεωρούμε. Και μετά;

Και μετά επιμένουμε να αντιδράμε σπασμωδικά σε κάθε δήλωση του κάθε τούρκου ανθυπαξιωματούχου, συνεχίζουμε να ασχολούμαστε με μη-θέματα όπως το Turkaegean (με τον υπουργό Ανάπτυξης να διατάσσει ΕΔΕ και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να κατηγορεί την κυβέρνηση για «διαχειριστική ανικανότητα, επικίνδυνη για τα εθνικά μας συμφέροντα») και αποφεύγουμε να απαντήσουμε στα κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον, τόσο το άμεσο όσο και το πιο μακρινό.

Θέλουμε την Τουρκία κοντά στην Ευρώπη; Προτιμάμε να έχουμε να κάνουμε με τον Ερντογάν, που μπορεί να είναι απρόβλεπτος αλλά τον ξέρουμε, ή με κάποιον σαν τον Κιλιτσντάρογλου, που ονειρεύεται να πάρει μερικά ελληνικά νησιά; Είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε μια ουσιαστική και τολμηρή συζήτηση για τις διαφορές μας ή θα συνεχίσουμε να χαρακτηρίζουμε μια τέτοια στάση «κατευνασμό» και να ηδονιζόμαστε με τις συγκρίσεις του Ερντογάν με τον Πούτιν;