Σε σύγχυση

Προσπαθούσα να καταλάβω εδώ και καιρό τι σήμαινε μια φράση που άκουσα από τα χείλη του Πρωθυπουργού πριν από μερικές εβδομάδες στην Αστυπάλαια. Μιλώντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τις ανεμογεννήτριες, ειδικά τις μεγάλες των νησιών, είχε τονίσει για πρώτη φορά ότι δεν θα βάλουμε κάπου που δεν τις θέλουν οι τοπικές κοινωνίες. Εμφανής η διαφοροποίηση σε σχέση με όσα ο ίδιος υποστήριζε το προηγούμενο διάστημα. Μου είχε φανεί σαν να δίνει το ελεύθερο σε όσους αντιδρούν. Δεν ήταν ακριβώς έτσι. Απλά είχε χαράξει μια ηπιότερη στρατηγική με τον ίδιο στόχο: Να μη γιγαντωθούν οι αντιδράσεις ώστε όπου μπορούν να αναπτυχθούν έργα ΑΠΕ, να ολοκληρωθούν και να ενταχθούν στο σύστημα.

Η κοινωνιολογική προσέγγιση του θέματος ανεμογεννήτρια από πλευράς του Πρωθυπουργού προφανώς και είχε ως βάση κάποιες μετρήσεις για το τι πιστεύει για το θέμα η πλειοψηφία της κοινωνίας. Η πρώτη έρευνα που έπεσε στα χέρια μου για το θέμα ήταν της διαΝΕΟσις. Με τη βοήθεια της Metron Analysis στο πλαίσιο έρευνας για το τι πιστεύουν οι Ελληνες για την κλιματική αλλαγή, έθεσε και μια σειρά από «αμφιλεγόμενες» θέσεις. Κάποιες αφορούν γνωστούς «μύθους» του δημόσιου διαλόγου. Μία από αυτές ήταν αν «μετά από καταστροφικές πυρκαγιές στα δάση φυτρώνουν ανεμογεννήτριες» και το αποτέλεσμα ήταν ενδιαφέρον. Πάνω από τους μισούς ερωτώμενους (55%) συμφώνησαν με τη θέση ότι καίγεται το δάσος για να φτιαχτεί ένα αιολικό πάρκο. Αλλο αν δεν έχει συμβεί. Ο κόσμος το πιστεύει. Κάποια πολιτικά κόμματα σιγοντάρουν αυτή την άποψη. Ψαρεύουν σε ένα ακροατήριο το οποίο κινείται στη σφαίρα του απατηλού. Αλλά μετράει η ψήφος του όσο και των άλλων.

Εθεσε όμως η διαΝΕΟσις μία ακόμα πιο «τραβηγμένη» παραδοχή, έτσι για να δει τι πραγματικά συμβαίνει με το θέμα. Η φράση ήταν «οι ανεμογεννήτριες αντί να βοηθούν το περιβάλλον το επιβαρύνουν». Το ποσοστό μικρότερο, αλλά το αποτέλεσμα ακόμα πιο εντυπωσιακό. Πάνω από ένας στους τρεις που συμμετείχε στην έρευνα απάντησε καταφατικά και ας είχε προηγουμένως αποφανθεί με συντριπτικό ποσοστό ότι οι ενεργειακοί πόροι της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης πρέπει να κατευθυνθούν στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Μας αρέσει δηλαδή να υποστηρίζουμε ότι το μέλλον είναι στις ΑΠΕ. Αλλά λατρεύουμε και τις συνωμοσιολογικές ιστορίες που συνοδεύουν την ανάπτυξή τους.

Είμαστε ολίγον γιαλαντζί ευαίσθητοι πολίτες. Για αυτό και απαντάμε διαφορετικά για τις ίδιες ερωτήσεις ανάλογα αν η ερώτηση είναι τοπικού ή διεθνούς βεληνεκούς. Οταν για παράδειγμα η ερώτηση είναι το πιο σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα, τότε οι απαντήσεις μοιράζονται μεταξύ ακρίβειας και οικονομίας. Δηλαδή η τσέπη μας. Μόλις όμως η ερώτηση αφορά τον πλανήτη, ξαφνικά θυμόμαστε την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή. Ξεχνάμε παγκόσμια φτώχεια και πολέμους.

Μας αρέσει όμως να μας αναγνωρίζουν οι άλλοι για την περιβαλλοντική μας ευαισθησία. Και εδώ είναι η επιτυχία του Πρωθυπουργού, που το «έπιασε». Στο ερώτημα τι κάνατε για την κλιματική αλλαγή τους τελευταίους έξι μήνες, απαντήσαμε, άκουσον άκουσον, ότι το 90% ανακύκλωσε τα απορρίμματά του. Το 86% λέει ότι μείωσε την κατανάλωση ενέργειας και το 78% μείωσε τη χρήση αυτοκινήτου. Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε;