Ραντεβού τον Σεπτέμβρη

Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος σηματοδοτεί στα νεοελληνικά ήθη την επίσημη έναρξη του καλοκαιριού. Το «Ανοίξαμε και σας περιμένουμε». Από σήμερα και για τρεις μήνες, θα πλανάται πάνω από τη χώρα κάτι σαν εκείνο το «Ραντεβού τον Σεπτέμβρη» που έγραφαν τέτοια εποχή στις προθήκες των θερινών κινηματογράφων. Αυτή είναι η μεγάλη δύναμη του ελληνικού καλοκαιριού. Να τα σπρώχνει όλα προς τον Σεπτέμβρη. Σαν να γυρίζουν οι διακόπτες. Για διακοπές μιλάμε εξάλλου αυτήν την εποχή. Εκ του διακόπτω. Ενώ η λέξη vacation στα αγγλικά – και οι αντίστοιχες στα γαλλικά και ιταλικά – παραπέμπουν ετυμολογικά στο κενό. Ή στην ιερότητα του διαλείμματος από τη δουλειά για όσους προτιμούν το holidays.

Αλλάζει κάτι επί της ουσίας αυτούς τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες; Οχι βέβαια. Ακόμη κι εκείνο το «Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις» του Ουμπέρτο Εκο, τα τελευταία χρόνια είναι σαν να μας βγάζει κοροϊδευτικά τη γλώσσα. Είναι κι αυτή η Ιστορία που λες και της αρέσει να χτυπάει την πόρτα της Ελλάδας καλοκαιριάτικα. Από τα Ιουλιανά, τη Μεταπολίτευση, την εισβολή στην Κύπρο έως τον σκληρό Ιούλη του 2015. Απλά το καλοκαίρι είναι πιο δυνατό από εμάς. Αλλους τους γοητεύει, άλλους τους εξουθενώνει, όλους πάντως, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μας εξουσιάζει. Μια εποχή «εκτός εποχών», κάτι σαν προσωρινή άρση της πραγματικότητας. Από Σεπτέμβρη και βλέπουμε. Ολα μοιάζουν να μπορούν να αναβληθούν για τον Σεπτέμβρη. Μόνο στον Αλέξη Τσίπρα άρεσε να μας τρέχει στις κάλπες Ιούλιο μήνα.

«Το φετινό καλοκαίρι δεν θα είναι σαν τα προηγούμενα». Ετσι εκτιμούν και γράφουν οι «αναλυτές». Τα ίδια όμως έλεγαν και πέρυσι και πρόπερσι και πριν από τον κορωνοϊό και πριν από την κρίση και πριν από τους Ολυμπιακούς. Τώρα είναι η ακρίβεια, τότε ήταν η πανδημία και τα λοκντάουν, παρατότε η επισφάλεια, πάντοτε η γκρίνια για παροχές κατώτερες των προσδοκιών μας – κι είναι μεγάλες αυτές οι ρημάδες οι καλοκαιρινές προσδοκίες, μεγαλύτερες κι από του Ντίκενς. Ο βασικός μέτοχος της συλλογικής μας νοσταλγίας (άντε, μαζί με τα Χριστούγεννα) χρειάζεται μια αίσθηση απώλειας για να αποδώσει. Κι έτσι νομίζουμε ότι τα καλοκαίρια μας γίνονται πιο δύσκολα, πιο μικρά, πιο αμήχανα, πιο ζεστά, πιο στριμωγμένα.

Δεν μίκρυναν τα καλοκαίρια. Εμείς μεγαλώσαμε. Και προσπαθούμε να πατσίσουμε τις λίγες «εύκολες» εβδομάδες του με έντεκα δύσκολους μήνες. Τα καλοκαίρια όμως είναι πάντα εκεί και πάντα τα ίδια. Με τα οκτάχρονα να διαφωνούν για το αν μετριούνται τα απογευματινά μπάνια, τα δεκαοκτάχρονα να σπαρταρούν στην προσμονή των πρώτου έρωτα κι εμάς τους μεγαλύτερους να συνωμοτούμε με την καλοκαιρινή αναβλητικότητα. Από δω θα τα φέρουμε, από κει θα κόψουμε, κάπως θα τα βολέψουμε, θα πάμε και φέτος διακοπές. Κι αν δεν τα καταφέρουμε, έχουμε και τη νεοαστική κουλτούρα του summer in the city. Τους λογαριασμούς της ΔΕΗ, την ακρίβεια, τους μισθούς που δεν φτάνουν, θα τα αντιμετωπίσουμε από Σεπτέμβρη. Μέχρι τότε, άντε βρε, καλό καλοκαίρι.