Αλυτο και άρρητο

Συναντάς παραδοσιακούς υπερασπιστές της έννοιας της «εθνικής ανεξαρτησίας», του ελληνικού απελευθερωτικού αγώνα κ.λπ., που όμως υποστηρίζουν την πραγματιστική (και προφανώς, εθνικά, άδικη) εξειρήνευση στην Ουκρανία. Αλλά συμβαίνει και το αντίστροφο: παλαιοί υπερασπιστές του Σχεδίου Αναν (ουσιαστικά, δηλαδή, της παραδοχής εν μέρει των αποτελεσμάτων της τουρκικής εισβολής και κατοχής στην Κύπρο) σήμερα υπεραμύνονται της ουκρανικής αντίστασης και της (απολύτως δίκαιης) ανάγκης «ήττας του Πούτιν». Που όμως ταυτοχρόνως σημαίνει εκατόμβες νεκρών και περαιτέρω καταστροφή της χώρας. Χθεσινοί «αντάρτες» που γίνονται σημερινοί «πραγματιστές» και συμβιβαστικοί, χθεσινοί πραγματιστές που σήμερα κρατούν τα άρματα. Υπερασπιστές πολιτικών θέσεων, με διπλή, αντιφάσκουσα λογική.

Η διπλή λογική, η ασυνεπής εσωτερικά ιεράρχηση, μάλλον σημαίνει ότι δεν αφομοιώνεται το πολεμικό γεγονός, ούτε στην επιτελεστική του διάσταση ούτε στη δυναμική του ανάπτυξη, δηλαδή στην οικονομική, ενεργειακή, επισιτιστική του διάσταση. Το πολεμικό γεγονός δημιουργεί τεράστιας σημασίας αποτελέσματα, εν τούτοις παραμένει μια τρύπα, ένα ιστορικό γεγονός ανερμήνευτο, ακατάτακτο, πολιτικά εκκρεμές. Δεν χωρίζονται όμως οι δύο περιοχές σκέψης, η «νεο-πραγματιστική» και η «νεο-ανυποχώρητη», με βάση κομματική τοποθέτηση. Τα σύνορα Αριστεράς ή Δεξιάς δεν περιγράφουν ούτε ορίζουν το φαινόμενο. Δεν υπάρχει δηλαδή, στο εσωτερικό της ανυποχώρητης ή της πραγματιστικής στάσης, η παραδοσιακή τομή της κοινωνίας με βάση τα πολιτικά κόμματα (ή τα πολιτικά κληροδοτήματα). Κατά τη γνώμη μου δεν ισχύει ότι οι αριστεροί είναι οι «πουτινικοί», οι δεξιοί είναι οι αντίθετοι. Ούτε το ανάποδο. Συναντάς όλα τα φρονήματα μέσα σε όλα τα στρατόπεδα. Ενας θεμελιωμένος, πλέον, βαθύς αντισυστημισμός, που μεταμφιέζεται και βρίσκει κατά καιρούς όχημα έκφρασης, ενυπάρχει και υπερκαθορίζει τις εκατέρωθεν θέσεις. Γιατί και οι νυν «ανυποχώρητοι», τέως συμβιβαστικοί, υποβαθμίζουν τις δυνητικές ιδεολογικές και οικονομικές συνέπειες ενός παρατεταμένου πολέμου, αλλά και οι νυν «συμβιβαστικοί», τέως αντιιμπεριαλιστές, ανοίγουν ακόμα πιο πολύ την πόρτα στον αναθεωρητισμό και στον επεκτατισμό. Το ψαχνό είναι η νίκη της ισχύος, είτε παίζεις με άσπρα είτε με μαύρα πιόνια. Ούτως ή άλλως όλα αυτά τα διαλυτικά ανορθολογικά και απόκρημνα τροφοδοτούνται και από την τεράστια κρίση του ιδεολογικού ευρωπαϊσμού, που, πέρα από το ότι βιώθηκε ως μνημονιακή κρίση και δημοσιονομικός δογματισμός, ενισχύεται και από την οικονομικά «ζημιογόνο» ενεργειακή πολιτική επιλογή της Ευρώπης.

Οι πολιτικές συμπεριφορές ορίζονται από τη φτώχεια και τη φτήνια. Ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει και προς τούτο πιέζεται οικονομικά η Ρωσία, η οποία πιέζει ενεργειακά (ήτοι οικονομικά) την Ευρώπη. Και τίθενται συνεχώς ερωτήματα του τύπου: Οικονομική, ενεργειακή, επισιτιστική κρίση ή διεθνοπολιτική δικαιοσύνη; Οικονομική πίεση στους πολίτες (ψηφοφόρους) και υπεράσπιση διεθνούς δικαίου ή στραβά μάτια γιατί σε λίγο θα πέσει πείνα και οι ψηφοφόροι θα φεύγουν; Τα δε διλήμματα αφορούν μόνο την Ευρώπη; Και πάει λέγοντας. Αλυτο και, για την ώρα, άρρητο. Συγχρόνως με τις αντιφάσεις που περιγράφω, αναπτύσσεται απολύτως ανεμπόδιστος ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας, χωρίς να καταδικάζεται από τους πιο καταδικαστικούς του αναθεωρητισμού του Πούτιν και όταν πολλοί θεωρούσαν ότι με το Ουκρανικό, ο Ερντογάν «πάει, ηττήθηκε, δεν θα τολμήσει». Αντί να υποσταλεί ο μικροϊμπεριαλισμός, διογκώνεται ακόμα και γλωσσικά, εκφραστικά, με μιαν αγένεια, έναν απίστευτο εγωισμό, που δεν νομίζω ότι οφείλεται μόνο στην πολιτική ιδιοσυγκρασία της τουρκικής πολιτικής ελιτ. Να διαβάσουμε χωρίς δογματισμούς τα επικίνδυνα σημάδια.