Οι αλλαγές στο πρόγραμμα φέρνουν (και) τραυματισμούς

Για τους δρομείς, τα τελευταία δύο χρόνια, τα χρόνια της πανδημίας, αποτέλεσαν μεγάλη πρόκληση. Οι αγώνες όπου δοκιμάζονταν αναβλήθηκαν, το lockdown περιόρισε τις δυνατότητες άσκησης και οι προπονήσεις γίνονταν μετ’ εμποδίων. Τώρα που πλέον ο πλανήτης επιστρέφει δειλά δειλά στη νέα πραγματικότητα και οι δρόμοι απλώνονται ελεύθεροι μπροστά σε όλους τους λάτρεις του τρεξίματος, το ζήτημα είναι ένα: να αποφύγουν τις υπερβολές. Οπως έδειξε νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο Ομπορν της Αλαμπάμα και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Frontiers in Sports and Active Living», οι δρομείς προκειμένου να αποφύγουν τους τραυματισμούς, επιστρέφοντας στη συνηθισμένη τους άσκηση, δεν θα πρέπει να αλλάξουν το πρόγραμμά τους πολύ ή γρήγορα.

Τι έγινε στα lockdown

Βλέποντας πως οι τόσες αλλαγές στα μοτίβα τρεξίματος μπορεί να έχουν άμεση επίπτωση στην κατάσταση των δρομέων, οι ερευνητές αποφάσισαν να ρωτήσουν τους δρομείς τι τους είχε συμβεί κατά τη διάρκεια του lockdown. Δημιούργησαν λοιπόν ένα εκτενές ερωτηματολόγιο προκειμένου να ρίξουν φως στον τρόπο ζωής των ανθρώπων, στα επαγγέλματα, στις διαθέσεις τους και βέβαια στις συνήθειές τους γύρω από το τρέξιμο και σε τυχόν τραυματισμούς πριν και κατά τη διάρκεια του lockdown. Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 1.000 άνδρες και γυναίκες, από τους οποίους περίπου το 10% ανέφερε ότι τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια του αναγκαστικού εγκλεισμού του στο σπίτι. Οι δρομείς που αύξησαν τη συχνότητα των δύσκολων προπονήσεων πίεζαν τον εαυτό τους προς έναν τραυματισμό, επιλέγοντας για παράδειγμα να τρέξουν σε διαφορετικό έδαφος από το συνηθισμένο που ήταν αρκετά ανώμαλο.

Η απομόνωση και η πίεση

Βέβαια κι εκείνοι που έριξαν τους τόνους στην καραντίνα δεν γλίτωσαν από τις ενοχλήσεις. Αντιμετώπισαν και οι ίδιοι αυξημένους κινδύνους τραυματισμού, ίσως επειδή άφησαν στην άκρη μεγάλες, ήπιες προπονήσεις και προτίμησαν πιο σύντομες ή πιο σκληρές ή ακόμα μόνο και μόνο επειδή άφησαν το άγχος να τους επηρεάσει. Οι ερευνητές στην εξίσωση της ομαλής επιστροφής στο τρέξιμο, ωστόσο, δεν έβαλαν μόνο το περιεχόμενο της άσκησης αλλά και της πνευματικής κατάστασης του ίδιου του δρομέα. Ετσι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αν εκείνοι που παίρνουν τους δρόμους για βόλτες χιλιομέτρων αισθάνονται μοναχικοί, καταβεβλημένοι από το άγχος και σε μια περίεργη φάση, ως αποτέλεσμα των περιορισμών της πανδημίας, διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να εκδηλώσουν κάποιο τραυματισμό. Η απομόνωση, η πίεση και οι δύσκολες αντιδράσεις στην πραγματικότητα μετά τον κορωνοϊό αυξάνουν τις πιθανότητες τραυματισμού, αποκαλύπτοντας ξεκάθαρα πως η ψυχολογική κατάσταση του δρομέα και τα συναισθήματά του δεν μπλέκονται μόνο στην προπόνησή του αλλά καταλήγουν να ανατρέπουν όλα τα δεδομένα σε αυτήν.

Οκτώ ή περισσότερες αλλαγές

Ως προς το καθαρά προπονητικό κομμάτι, ο πιο σημαντικός παράγοντας που έκρινε και το αποτέλεσμα της προπόνησης, αν θα έφερνε τραυματισμό ή όχι, ήταν η τροποποίηση του προγράμματος του κάθε δρομέα. Η αύξηση ή η μείωση της χιλιομετρικής απόστασης που διανύει ο κάθε δρομέας, της έντασης ή ακόμα και η αποχώρησή του από κάποια δρομική ομάδα ήταν για τους ειδικούς κόκκινες σημαίες. Οι μελετητές παρατήρησαν πως εκείνοι που έκαναν οκτώ ή περισσότερες αλλαγές στις συνηθισμένες τους προπονήσεις, ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλες ή μικρές ήταν, ήταν πιθανό να αυξήσουν τον κίνδυνο τραυματισμού. Σε όλη αυτή την εικόνα, οι επιστήμονες πρόσθεσαν βέβαια και τον παράγοντα της ψυχολογικής διάθεσης που έπαιξε ρόλο σημαντικό στην απόδοση όλων των τρεχάτων. Εκείνοι που δήλωσαν πως αισθάνονταν μόνοι, λυπημένοι, ανήσυχοι ή γενικά δυστυχισμένοι κατά τη διάρκεια του lockdown έτειναν να πειράζουν τη δρομική τους ρουτίνα, καταλήγοντας να τραυματιστούν πιο συχνά ή περισσότερο από εκείνους που αισθάνονταν γενικά ήρεμοι.

Η κοινωνική παράμετρος

«Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι πρέπει να εξετάσουμε την κοινωνική παράμετρο και όλες τις άλλες πτυχές της ζωής των ανθρώπων όταν αναρωτιόμαστε γιατί τραυματίζονται οι δρομείς και πιθανώς εκείνοι που ασχολούνται με τα αθλήματα», αναφέρει ο Τζέιμι Ρόπερ, καθηγητής Κινησιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ομπορν και βασικός συγγραφέας της μελέτης, μιλώντας στους «New York Times». «Οι διαθέσεις και η ψυχική υγεία πιθανότατα διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο στον κίνδυνο τραυματισμού από ό,τι περιμένουμε οι περισσότεροι από εμάς», συμπλήρωσε ο ειδικός.

Σταδιακές τροποποιήσεις

Διαβάζοντας πίσω από τα αποτελέσματα, ωστόσο, της έρευνας, ο Ρόπερ επισημαίνει πως τα ευρήματα δεν υπονοούν ότι πρέπει πάντα να προσπαθούμε να αποφεύγουμε τις τροποποιήσεις στο πρόγραμμα τρεξίματος. «Επικεντρωθείτε σ’ ένα πράγμα τη φορά και κάντε τις αλλαγές σταδιακά. Αυξήστε τη χιλιομετρική απόσταση, για παράδειγμα, μόνο κατά 10% ή 20% την εβδομάδα και προσθέστε μία μόνο νέα διαλειμματική άσκηση κι όχι τρεις. Αν αισθάνεστε ιδιαίτερα αγχωμένοι, ίσως είναι προτιμότερο να μείνετε στο συνηθισμένο σας πρόγραμμα προς το παρόν, επιμένοντας στις ασκήσεις εκείνες που γνωρίζετε καλύτερα και μπορούν να γίνουν διασκεδαστικές για εσάς», καταλήγει ο ερευνητής.