«Στην Ουάσιγκτον ο Ερντογάν θεωρείται αναξιόπιστος»
Ο ελληνοαμερικανός πολιτικός επιστήμονας, πρώην διευθυντής Διεθνών Οικονομικών Υποθέσεων {CR}του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας {CR}των ΗΠΑ, επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ότι {CR}ο Λευκός Οίκος εκτιμά τον εποικοδομητικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η Ελλάδα στην Ουκρανία
Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν εκλαμβάνεται στις ΗΠΑ ως ένας εποικοδομητικός σύμμαχος, σε μια στιγμή, μάλιστα, μεγάλης σύγκρουσης με τη Ρωσία, εξέλιξη που ευνοεί την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πώς η προσπάθεια των ΗΠΑ να διαχειριστούν πολλές πτυχές της κρίσης με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, θα μεταφραστεί στα στενότερα ζητήματα ασφάλειας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, εκτιμά ο γενικός διευθυντής του Miller Centre στο πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια Ουίλιαμ (Μπιλ) Ανθολις. Μιλώντας στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ο ελληνικής καταγωγής πολιτικός επιστήμονας, ο οποίος έχει θητεύσει σε κυβερνητικές θέσεις, μεταξύ των οποίων και ως διευθυντής Διεθνών Οικονομικών Υποθέσεων του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας επί κυβέρνησης Κλίντον, επισημαίνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά τον εποικοδομητικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η Ελλάδα, αλλά και η Ευρώπη συνολικά, στην Ουκρανία.
«Η ευκαιρία που δόθηκε στον έλληνα Πρωθυπουργό να μιλήσει ενώπιον της κοινής συνεδρίασης της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων είναι σημαντική, πρώτον, σε επίπεδο στάτους, καθώς είναι μια ευκαιρία που δίνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μικρό αριθμό ξένων ηγετών. Δεύτερον, η πραγματική σημασία αυτού του γεγονότος είναι ότι κάθε φορά που τα θέματα της Ελλάδας θα έρχονται από εδώ και στο εξής ενώπιον του Κογκρέσου, όποια κι αν είναι αυτά, τα μέλη του Κογκρέσου και από τα δύο κόμματα θα έχουν ήδη αποκτήσει την ευκαιρία, έχοντας παρακολουθήσει την ομιλία του Πρωθυπουργού, να ακούσουν ποιες είναι οι προτεραιότητές του και να προβούν στις δικές τους αξιολογήσεις, να διαπιστώσουν τον ευφυή του χαρακτήρα και εάν οι στόχοι της Ελλάδας είναι ευθυγραμμισμένοι με τα αμερικανικά συμφέροντα» επισημαίνει ο έγκριτος πολιτικός επιστήμονας, απαντώντας σε ερώτημά μας σχετικά με τη σημασία της ομιλίας του έλληνα Πρωθυπουργού στο Κογκρέσο. «Και δεδομένου ότι ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη μιλήσει πολύ στρατηγικά για αυτά και έχει μια καλή ιστορία να πει και έχει το πλεονέκτημα να έχει απήχηση σε πολλούς αμερικανούς αξιωματούχους, αυτή ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα και τις ΗΠΑ, των οποίων τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας είχαν την ευκαιρία να δουν και ακούσουν έναν ξένο ηγέτη που είναι τόσο εντυπωσιακός όσο ο κ. Μητσοτάκης».
Συνεχίζουμε τη συζήτηση ρωτώντας τον Ανθολις πώς αντιλαμβάνονται στις ΗΠΑ τον ρόλο της Ελλάδας σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. «Υπάρχουν διάφορα επίπεδα αντίληψης» απαντά, επισημαίνοντας ότι για την ευρεία πολιτική κοινότητα οι εξωτερικές υποθέσεις αντιμετωπίζονται σήμερα υπό το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία. «Ο πόλεμος στην Ουκρανία απορροφά μεγάλο μέρος της ενέργειας που δίνεται στις εξωτερικές υποθέσεις στην Ουάσιγκτον και καθορίζει πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες, καθώς δίνουν προσοχή στον ρόλο που παίζουν και στον τρόπο που ενεργούν έναντι της Ουκρανίας» λέει ο Ανθολις, ο οποίος ήταν παλαιότερα διευθύνων σύμβουλος του κορυφαίου ινστιτούτου Brookings. «Υπό αυτή την έννοια η Ελλάδα, που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, εκλαμβάνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου ως μια χώρα με εποικοδομητικό ρόλο στο ΝΑΤΟ». Επιπλέον, κατά τον ελληνικής καταγωγής πολιτικό αναλυτή, για αυτούς που έχουν βαθύτερη γνώση όσον αφορά τις προκλήσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας «οι αντιλήψεις στις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή ευνοούν ευρέως την Ελλάδα. Διότι ο Ερντογάν θεωρείται γενικώς αναξιόπιστος και αυταρχικός». Οπως λέει ο Ανθολις, ο οποίος έχει θητεύσει σε διευθυντικές θέσεις στον Λευκό Οίκο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όσοι παρακολουθούν πιο προσεκτικά τις εξελίξεις διαπιστώνουν ότι ο Ερντογάν επιβεβαιώνει με τη συμπεριφορά του και έναντι της ένταξης Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ τυχόν υποψίες που μπορεί να είχαν. «Δεν θεωρείται εποικοδομητικός σύμμαχος σε μια στιγμή μεγάλης σύγκρουσης με τη Ρωσία, η οποία είναι ο φακός μέσα από τον οποίο αντιμετωπίζονται όλα αυτή τη στιγμή» επισημαίνει, προσθέτοντας, πάντως ότι βλέπουν επίσης πόσο συνεργάσιμη είναι η Τουρκία σε άλλες λεπτομέρειες της σύγκρουσης με τη Ρωσία, όπως με την απόφαση να κλείσει τα Στενά των Δαρδανελλίων ή χάρη στον στρατιωτικό εξοπλισμό που παράγεται στην Τουρκία και είναι χρήσιμος στην Ουκρανία, και ελπίζουν σε όσο το δυνατόν περισσότερη συνεργασία από την Τουρκία, κάτι που αποτελεί πρόκληση για την Ελλάδα και τις περίπλοκες σχέσεις της με την Τουρκία. «Ελπίζω ότι οι Αμερικανοί κατανοούν την ευκαιρία που παρέχει η Ανατολική Μεσόγειος για το φυσικό αέριο και άλλα ενεργειακά θέματα, για να μην αναφέρουμε τις εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ στην Κρήτη και τον κόλπο της Σούδας και το νέο λιμάνι στην Αλεξανδρούπολη, αλλά αισθάνομαι ότι η προσοχή επικεντρώνεται τώρα επειγόντως στην Ουκρανία».
Ταυτόχρονα, όμως, ο Ανθολις υπογραμμίζει ότι «η συνέπεια, η σαφήνεια και η δέσμευση του Πρωθυπουργού στα συμφέροντα της Ελλάδας είναι ασφαλώς καταγεγραμμένη στις ΗΠΑ. Η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά τον εποικοδομητικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η Ελλάδα στην Ουκρανία τόσο στην οικονομική όσο και στη στρατιωτική πτυχή της αντίδρασης. Γνωρίζει πόσο βαρύ είναι το οικονομικό τίμημα αυτών των αποφάσεων για όλη την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ εκτιμούν το πόσο πιέζεται η Ευρώπη για να ασκήσει πίεση στη Ρωσία. Αυτό που δεν ξέρω είναι πώς θα μεταφραστεί αυτό στα στενότερα ζητήματα ασφάλειας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Επειδή οι ΗΠΑ προσπαθούν να διαχειριστούν πολλές πτυχές της σύγκρουσης με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν πολλά και από την Τουρκία».
Ο Μπιλ Ανθολις μιλάει ακόμη για τον ρόλο της Ελλάδας, ιδιαίτερα ως μιας δημοκρατίας «μεταλαϊκιστικής». Επεξηγεί ότι «η Ελλάδα πέρασε μέσα από τον λαϊκισμό και το γεγονός ότι έχει ξεπεράσει το στάδιο αυτό τόσο καλά, τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά, είναι κάτι το οποίο προσέχουν οι αμερικανοί πολιτικοί». Ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα αυτό είναι σημαντικό όχι για να εμπλακεί κανείς στην ελληνική πολιτική, αλλά για να δει ο κόσμος τον τρόπο σκέψης των υπεύθυνων ηγετών στις δημοκρατίες.














