Η σωστή πλευρά

Το ότι τούτες τις ημέρες δεν διαβάσαμε σε επιδέξιο τίτλο «Ο Ερντογάν πάλι προκαλεί: οργανώνει ειρηνευτικές συνομιλίες Ουκρανίας-Ρωσίας» ίσως να μη σημαίνει ότι πλησιάζουμε επίπεδα αυτογνωσία που θα μας κάνουν να αντιμετωπίζουμε νηφαλιότερα τον «Επιτήδειο Ουδέτερο», όπως μεταφράστηκε στα ελληνικά ο τίτλος του βιβλίου «The Evasive Neutral» του Frank G. Weber. Ειρήσθω εν παρόδω ότι, το 1979 που εκδόθηκε, η διεθνής επιστημονική κοινότητα υποδέχθηκε το περιεχόμενό του με ενθουσιασμό μάλλον αντιστρόφως ανάλογο προς αυτόν που προκαλεί καθημερινά ο τίτλος του  στην Ελλάδα.

Αντίθετα προς τους «επιτήδειους» η Ελλάδα  ήταν πάντα ντόμπρα και σταράτα από τη «σωστή πλευρά της ιστορίας», ακούμε. Ποιας ιστορίας όμως; Η εκστρατεία 1919-1922, μήπως ήταν μάλλον από τη σωστή πλευρά της τουρκικής ιστορίας; Μήπως τέτοια ήταν και η απόφαση για έναρξη «εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα» στην Κύπρο το 1955, που οδήγησε στο 1974;

Από τη σκοπιά της παγκόσμιας ιστορίας, στα δύο μέγιστα καταστροφικά γεγονότα του 20^ου αιώνα, τους Παγκόσμιους Πολέμους, η Ελλάδα βρέθηκε με την νικηφόρα, ευτυχώς, πλευρά των φιλελεύθερων δημοκρατιών (χωρίς να τους μοιάζει και πολύ, εδώ που τα λέμε). Το περίεργο είναι  ότι και οι δύο επιλογές -οι συνάδουσες με την πορεία του Παγκοσμίου Πνεύματος, θα έλεγε κάποιος εγελιανός- συνοδεύτηκαν από εσωτερικά δράματα: «ήπιο» εμφύλιο πόλεμο κατά τον Πρώτο Πόλεμο, σκληρότατο κατά τον Δεύτερο.

Γιατί η Ελλάδα τοποθετήθηκε σωστά ως προς το Παγκόσμιο Πνεύμα και την Πορεία του αλλά δραματικά λάθος ως προς το Εθνικό Πνεύμα; Μήπως επειδή οι παγκόσμιες τοποθετήσεις επιβλήθηκαν από τους παγκόσμιους παίκτες ενώ οι εθνικές από τους εσωτερικούς; Μήπως και για τα δύο ευθύνονται οι Έλληνες πολιτικοί; Μήπως, αντιθέτως, φταίνε οι ξένοι; Κατά κανόνα, τις σωστές αποφάσεις η εθνική πολιτική μυθολογία τις αποδίδει στους εσωτερικούς παίκτες, τις καταστροφικές στους ξένους που μας επιβουλεύονται. Είναι άραγε έτσι;

Επιπλέον, είναι υποχρεωτικό να παρακολουθείς ασθμαίνοντας το Παγκόσμιο Πνεύμα αντί να ξαποσταίνεις και λίγο, μένοντας ουδέτερος; Έπρεπε η Τουρκία να μετάσχει στον Δεύτερο Πόλεμο για να καταληφθεί αρχικά από τις χιτλερικές στρατιές και να «απελευθερωθεί» από τον Κόκκινο Στρατό μετά; Της στέρησε αυτή την ευτυχία η ουδετερότητα;

Νομίζω ότι σε όσα άσχημα πολεμικά συμβαίνουν σήμερα η Ελλάδα είναι σωστά τοποθετημένη, μεταξύ των φιλελεύθερων δημοκρατιών είναι η θέση της. Καλό είναι όμως να μη λέμε πως ήταν πάντα δίκαιη, έντιμη, και από τη «σωστή πλευρά της ιστορίας», ούτε πως πρέπει να καταφρονεί την ουδετερότητα. Αυτή η αυτοπροσωπογραφία και πλαστή είναι και καλλιεργεί επικίνδυνες ιδεολογίες.