ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ, αισιοδοξίες και δυσκολίες

Η μαζική συμμετοχή στην εσωκομματική εκλογική διαδικασία του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ και η ανάληψη, στη συνέχεια, της ηγεσίας του από τον Νίκο Ανδρουλάκη, δημιούργησαν υψηλές προσδοκίες για την πολιτική ανασυγκρότηση του σοσιαλδημοκρατικού/κεντροαριστερού χώρου και την επαναφορά του σε πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η δημοσκοπική άνοδος όμως των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και η δικαιολογημένη εξ αυτής αισιοδοξία δεν πρέπει να συσκοτίζουν τις δυσκολίες του εγχειρήματος της ανασυγκρότησης του κόμματος και της αναβάθμισής του στην πολιτική σκηνή.

Μία από τις πρώτες, δύσκολες αλλά αναγκαίες προϋποθέσεις για την επιτυχία του εγχειρήματος, είναι η επανασύνδεση του «πολιτικού ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ» με το λεγόμενο «κοινωνικό ΠΑΣΟΚ». Δηλαδή με τις κοινωνικές εκείνες δυνάμεις που ανεξάρτητα από τις επιλογές τους στις βουλευτικές εκλογές, στoυς θεσμούς της «κοινωνίας των πολιτών», όπως στην αυτοδιοίκηση, στα συνδικάτα, στα επιστημονικά/επαγγελματικά επιμελητήρια, στηρίζουν τις παρατάξεις που αναφέρονται στο ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ. Οι κοινωνικές αυτές δυνάμεις, το εύρος των οποίων υπερβαίνει κατά πολύ το αντίστοιχο πολιτικό του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ, δρουν με σχετική αυτονομία και παραμένουν ακόμα κομματικά ανέστιες. Η νέα ηγεσία του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ πρέπει να βρει τους αναγκαίους τρόπους για να ξαναδημιουργήσει σχέσεις πολιτικής εκπροσώπησης με αυτές τις υπαρκτές και διάχυτες κοινωνικές δυνάμεις. Εδώ βέβαια ελλοχεύει ένας κίνδυνος. Να προκριθεί, για την προσέγγιση αυτών των δυνάμεων, αλλά και συνολικά του δυνάμει ακροατηρίου του, μια αντιπολιτευτική απλοϊκή δημαγωγική ρητορική παλαιού τύπου και ένας πλεονασμός παροχολογίας, έστω και διακηρυκτικά. Μια τέτοια επιλογή όμως είναι απλά μια θλιβερή αναπαραγωγή της σκοτεινής πλευράς της Μεταπολίτευσης και της κομματικής της παθογένειας. Αντίθετα, οι καιροί επιβάλλουν την επιλογή μιας ειλικρινούς σχέσης πολιτικής εκπροσώπησης με τα συγκεκριμένα αυτά κοινωνικά στρώματα, με καθορισμένους προνοιακούς στόχους και όρια και παράλληλα και μια παιδευτική κομματική λειτουργία συμπεριφορών και ευθυνών. Στα στρώματα δε, που οργανώνονται γύρω από τον δημόσιο τομέα, πρέπει να εμπεδωθεί η αντίληψη για ένα δημόσιο-πάροχο υπηρεσιών στην κοινωνία και όχι χώρο και μηχανισμό προσοδοθηρίας για τα στελέχη και τους υπαλλήλους του.

Εξαιρετικά σημαντικό είναι ακόμα και το ζήτημα της διεύρυνσης του χώρου, πέρα από τα παραδοσιακά στρώματα της εγχώριας σοσιαλδημοκρατικής Κεντροαριστεράς. Τα πρόσωπα και οι φορείς της νέας επιχειρηματικότητας, αλλά και όσοι, ατομικά ή συλλογικά, προβάλλουν και διεκδικούν πολιτισμικά αιτήματα και δικαιώματα, έχουν θέση στο ακροατήριο της νέας σοσιαλδημοκρατίας και στη διαμόρφωση μιας αμφίδρομης σχέσης επικοινωνίας και εκπροσώπησης.

Το πιο κρίσιμο όμως πρόβλημα της ανασυγκρότησης και της επαναφοράς του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ σε πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή είναι η εκ νέου ανάδειξή του σε κεντρικό φορέα του κοινωνικού και οικονομικού εκσυγχρονισμού της χώρας. Η εκσυγχρονιστική ηγεμονία, που φάνηκε ότι άρχισε να συγκροτεί η ηγετική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας στην αρχή της κυβερνητικής της θητείας, φαίνεται ότι έχει πλέον αποσταθεροποιηθεί, ελλείψει κοινωνικών και πολιτικών στηριγμάτων στον αστικό δεξιό χώρο. Το ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ έχει, έτσι, την ευκαιρία και τον χρόνο να επανασυνδεθεί με την ιστορία της εγχώριας Κεντροαριστεράς, με την ιστορία του εκσυγχρονισμού της χώρας και της κοινωνίας δηλαδή και με τη σοσιαλδημοκρατική του ιστορική και αναστοχαστική, πλέον, εμπειρία και τα κοινωνικά στρώματα που αναγνωρίζονται σ’ αυτήν, να διαμορφώσει και να διατυπώσει τη δική του ηγεμονική εκσυγχρονιστική στρατηγική.

Φυσικά όλα αυτά δεν είναι εύκολα. Προϋποθέτουν ανάλυση, γνώση, θέληση, πολιτική και ιδεολογική δράση και συγκρούσεις με συμφέροντα, ενίοτε και φίλια. Ιδωμεν…

Ο Κώστας Καρακώτιας είναι νομικός – κριτικός βιβλίου