Σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες

Η πρόσφατη κακοκαιρία έφερε στην επιφάνεια τα χρόνια προβλήματα του ελληνικού κράτους και κυρίως την έλλειψη αξιόπιστων απαντήσεων από το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων. Αν κάτι πρέπει να αλλάξει μετά τα αλλεπάλληλα χτυπήματα της φύσης και της πολυαναφερόμενης κλιματικής αλλαγής (Μάνδρα, Μάτι, πυρκαγιές το περσινό καλοκαίρι, Αττική οδός και χιόνια), δεν είναι μόνο ο τρόπος συντονισμού αλλά κυρίως ο τρόπος που σκεφτόμαστε για τη ζωή μας και το κράτος.

Οπως έγραψε ο Μ. Μητσός στα «ΝΕΑ», ο παραδοσιακός αριστερός, ο παραδοσιακός εθνικιστής και ο παραδοσιακός φιλελεύθερος δίνουν διαφορετικές απαντήσεις στο ερώτημα «είδατε που σας τα λέγαμε», καθώς αναφέρονται στις αιτίες που προκάλεσαν το φιάσκο στην πρόσφατη κακοκαιρία.

Γιατί όμως άραγε δεν υπάρχει μια απάντηση που να συμπεριλαμβάνει τις αγωνίες και των τριών πολιτικών αυτοπροσδιορισμών, συγκροτώντας στην πραγματικότητα έναν νέου τύπου πολίτη ο οποίος υπάρχει στην κοινωνία εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία αλλά αρνούμαστε να αναγνωρίσουμε την ύπαρξή του;

Ας δούμε με τη σειρά:

Κάποιοι λένε ότι φταίει η ιδιωτικοποίηση της Αττικής οδού, οι ανάλγητοι κεφαλαιοκράτες και οι ιταλοί αποικιοκράτες της ΤΡΑΙΝΟΣΕ για την καταστροφή.

Δεν υπάρχει όμως σήμερα κανένας σοβαρός πολίτης που να αμφισβητεί όχι μόνο την αναγκαιότητα αλλά και την υποχρεωτικότητα των ιδιωτικοποιήσεων, την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και τη συντριπτική διαφορά στην ποιότητα των ιδιωτικών και των δημόσιων αυτοκινητοδρόμων. Δείτε τι έγινε στη Μεσογείων ή την Κατεχάκη. Δείτε επίσης πώς ζεσταίνουν με φωτιά τις σιδηροδρομικές ράγες στις ΗΠΑ προκειμένου να υπάρχει απρόσκοπτη λειτουργία των τρένων στη διάρκεια του χιονιά που πλήττει εδώ και έναν μήνα τη χώρα.

Πώς λέγεται όμως ο πολίτης που παράλληλα με τα παραπάνω ζητάει να δει την άφαντη εδώ και χρόνια σύμβαση της Αττικής Οδού με το ελληνικό Δημόσιο αλλά κυρίως ζητάει διαφάνεια, αξιολόγηση και έλεγχο των βασικών κανόνων λειτουργίας όλων των κρίσιμων υποδομών, είτε δημόσιων είτε ιδιωτικών;

Αλλοι λένε ότι φταίει η κυβέρνηση που φυσικά και αναλαμβάνει αυτόματα την πολιτική ευθύνη. Σε αυτό δεν χωράει δεύτερη συζήτηση. Αυτός που έχει τον πρώτο ρόλο έχει και την πρώτη ευθύνη. Και αν καταρρέει το επιτελικό κράτος φταίει αυταπόδεικτα το επιτελείο.

Αλλά τι συμβαίνει αν μαζί με το επιτελείο καταρρέει και κάθε έννοια δημόσιας δομής; Γιατί για να έχεις επιτελικό κράτος, εκτός από επιτελείο πρέπει να έχεις πρώτα απ’ όλα κράτος. Στην προκειμένη περίπτωση κατέρρευσε το σύμπαν. Ανεκδιήγητη Περιφέρεια στα όρια του πολιτικού σκανδάλου και ανύπαρκτοι δήμοι που δεν έχουν απεγκλωβίσει τους πολίτες τους ακόμη και μία εβδομάδα μετά.

ΔΕΗ, ΔΕΔΔΗΕ αλλά και ιδιωτικές εταιρείες παροχής Internet τις μέρες τηλεργασίας δεν μπορούν να αποκαταστήσουν τις βλάβες των δικτύων τους, αφήνοντας χωρίς νερό, ρεύμα και επικοινωνία με τον έξω κόσμο χιλιάδες συμπολίτες μας.

Πώς λέγεται ο πολίτης που ζητάει την απρόσκοπτη λειτουργία όλων αυτών, τον επιμερισμό των αρμοδιοτήτων, την αντιγραφή βέλτιστων πρακτικών από άλλα κράτη, την αποζημίωση των πληγέντων, την αξιοκρατία, τη λογοδοσία;

Τέλος, ορισμένοι ισχυρίζονται πως φταίνε οι πολίτες.

Ο πολίτης έχει και αυτός το μερίδιο της ατομικής ευθύνης που του αναλογεί.

Μεγαλύτερο ασφαλώς από προηγούμενες, πιο προβλέψιμες εποχές.

Ας πούμε, να ξεχιονίσει το πεζοδρόμιο μπροστά από το σπίτι του ή να μην ξεκινήσει χωρίς αλυσίδες στη χιονοθύελα ή να μη χτίσει σπίτι, λαδώνοντας δεξιά και αριστερά, στα καμένα ή πάνω στο ρέμα.

Δεν χωρά αμφιβολία πως κανένας από τους παραπάνω – κράτος, ιδιωτικός τομέας ή πολίτες – δεν μπορεί από μόνος τους να δώσει εύκολες απαντήσεις ή αποτελεσματικές λύσεις σε αυτή τη σύνθετη εποχή. Η εποχή απαιτεί συνέργειες και συνεργασίες.

Ομως αυτός ο συνειδητοποιημένος και με συνείδηση πολίτης υπάρχει και παρακολουθεί την πολιτική διαμάχη που ξεδιπλώνεται ερήμην των δικών του προσπαθειών και εδράζεται επάνω στη δική του αίσθηση ατομικής ευθύνης.

Αυτός μάλλον δεν προσδιορίζεται ούτε ως παραδοσιακός αριστερός, ούτε ως παραδοσιακός δεξιός, ούτε ως παραδοσιακός φιλελεύθερος.

Και αυτός ο πολίτης αναζητεί σήμερα πολιτική εκφραση.

Η Αθηνά Δρέττα είναι πρόεδρος του Ομίλου Ιδεών «The Catalyst».