Μπάιντεν: ο πρώτος χρόνος και τα επόμενα βήματα

Εκλεισε έναν χρόνο στον Λευκό Οίκο, αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος Μπάιντεν. Σχεδόν κανείς δεν είχε τη διάθεση να το γιορτάσει, συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών του φίλων στο Δημοκρατικό Κόμμα.

Η συνεχιζόμενη πανδημία, ο πληθωρισμός και η καθημερινή αίσθηση πολιτικής στασιμότητας και αδιεξόδου, καθώς παραμένουν μπλοκαρισμένες κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες, σκιάζουν τον απολογισμό των πεπραγμένων του προέδρου και καταβαραθρώνουν τους δείκτες δημοτικότητάς του.

Εκατομμύρια αμερικανοί πολίτες νοσταλγούν το αίσθημα ανακούφισης όταν ο Τζο Μπάιντεν αναλάμβανε καθήκοντα πέρυσι επαναφέροντας στον Λευκό Οίκο υπευθυνότητα και επαγγελματισμό ύστερα από τα τέσσερα χρόνια της χαοτικής προεδρίας Τραμπ που κορυφώθηκε με τη βίαιη επίθεση στο Καπιτώλιο την 6η Ιανουαρίου 2021. Μέσα σε λίγες εβδομάδες η νέα κυβέρνηση είχε δείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί με επιτυχία την πανδημία εφαρμόζοντας ταχύτατα το μεγαλύτερο εμβολιαστικό πρόγραμμα στην ιστορία της χώρας και περνώντας από το Κογκρέσο επίσης το μεγαλύτερο πρόγραμμα οικονομικής στήριξης μεγέθους 1,9 τρισ. δολαρίων. Μέχρι το καλοκαίρι ο πρόεδρος εισέπραττε ποσοστά δημοτικότητας πάνω από 60%, με δείκτες ανεργίας κάτω από τα επίπεδα του 2019 και μια χώρα που επιτέλους έδειχνε ότι επανερχόταν και μπορούσε να εστιάσει στις μεγάλες προκλήσεις πέρα από τον ορίζοντα του Covid, όπως η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η αναβάθμιση των τεχνικών υποδομών και μια κοινωνική πολιτική στοχευμένη στη στήριξη των μεσαίων και οικονομικά αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, ειδικά αυτών που περισσότερο έχουν ταλαιπωρηθεί από την πανδημία.

Ο πρόεδρος κατάφερε να ενώσει τις αριστερές και κεντρώες πτέρυγες του κόμματός του για να περάσουν το σημαντικότερο νομοσχέδιο εκσυγχρονισμού υποδομών των τελευταίων 50 χρόνων. Ομως ύστερα από αυτή την επιτυχία η εσωκομματική αρμονία γκρεμίζεται. Δύο Δημοκράτες γερουσιαστές, ο Joe Manchin και η Kyrsten Sinema, θα αρνηθούν, στην πράξη, να στηρίξουν το κοινωνικό σκέλος της ατζέντας Μπάιντεν, εξοργίζοντας σχεδόν το σύνολο του Δημοκρατικού πολιτικού προσωπικού, αλλά τελικά οδηγώντας τις προεδρικές πρωτοβουλίες για την ώρα σε αδιέξοδο.

Ταυτόχρονα, και παρότι η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι πολύ καλή, οι αμερικανοί πολίτες ανησυχούν για τον πληθωρισμό, την ακρίβεια, τη συνεχιζόμενη πανδημία και την πολιτική δυσπραγία. Σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ελάχιστοι επικροτούν τις επιλογές του προέδρου κατά την αποχώρηση από το Αφγανιστάν, παρότι έτσι έκλεισε ο μεγαλύτερος σε διάρκεια και ακριβότερος πόλεμος στην ιστορία των ΗΠΑ.

Τα πράγματα δυσκολεύουν σημαντικά καθώς το τρέχον 2022 είναι χρονιά εκλογών για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου οι προοπτικές των Δημοκρατικών να διατηρήσουν τη μικρή πλειοψηφία που διαθέτουν έχουν μειωθεί σημαντικά. Ιστορικά, οι λεγόμενες «mid-term» εκλογές συχνά αποδυναμώνουν το πολιτικό κόμμα του εκάστοτε προέδρου. Στο παρελθόν αυτό συνήθως σήμαινε ότι το πολιτικό κέντρο βάρους μετατοπιζόταν προς το Κέντρο. Κάτω από τις σημερινές συνθήκες πόλωσης αυτό είναι απίθανο, με αποτέλεσμα η χώρα να οδεύει πάλι προς ένα πολιτικό αδιέξοδο. Η προεδρία Μπάιντεν περνά κρίση και αυτή τη στιγμή κανείς δεν ξέρει πώς ακριβώς θα μπορέσει να την ξεπεράσει. Πολλοί προκάτοχοι του Μπάιντεν (Ομπάμα, Κλίντον, Ρίγκαν μεταξύ άλλων) αντιμετώπισαν παρόμοιες κρίσεις στα μέσα της πρώτης θητείας τους. Ωστόσο κατάφεραν να ανακάμψουν.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κατάσταση οξύτατης πολιτικής πόλωσης που επικρατεί και διαρκώς υποδαυλίζεται από τον ηττημένο στις εκλογές του 2019, πρώην πρόεδρο Τραμπ, θα επιτρέψει στην προεδρία Μπάιντεν να συνεχίσει εφαρμόζοντας ένα έστω μειωμένο μέρος της ατζέντας της ή θα βιώσουμε ένα καταστροφικό πολιτικό αδιέξοδο, το οποίο θα εξασθενίσει τις ΗΠΑ τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Σε έναν κόσμο όπου οι ΗΠΑ συνεχίζουν να ηγούνται του στρατοπέδου των δημοκρατικών χωρών ενάντια στην απειλητική άνοδο απολυταρχικών καθεστώτων, η προοπτική πολιτικής παράλυσης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη. Πολλοί ελπίζουν ότι η εμπειρία του προέδρου θα τον βοηθήσει να ξεπεράσει τα σημερινά προβλήματα. Δεν χωρά αμφιβολία ότι μέχρι στιγμής ελάχιστα τον έχει βοηθήσει.

Ο Τάκης Καραντώνης είναι μέλος του συμβουλίου της κομητείας Αρλινγκτον στη Βιρτζίνια (αστική περιφέρεια Ουάσιγκτον)