Η χώρα χρειάζεται την υπεύθυνη Κεντροαριστερά

Από τότε που μπήκε στις ζωές μας, με τη συμμετοχή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992, ο Πύρρος Δήμας δεν έπαψε ποτέ να είναι ο εθνικός μας ήρωας, είτε σημειώνοντας παγκόσμια ρεκόρ, είτε ορθώνοντας το ανάστημά του στη Βουλή μπροστά στους τραμπουκισμούς της Χρυσής Αυγής. Και αν σήμερα πρωταγωνιστεί στην επικαιρότητα για τη χαρμόσυνη είδηση ενός νέου ξεκινήματος στην προσωπική του ζωή, ο 50χρονος ολυμπιονίκης της άρσης βαρών, στη δική μας συζήτηση, στάθηκε στην ευτυχία που του χαρίζουν τα παιδιά του μετά την αιφνίδια απώλεια της συζύγου του το 2018 από καρκίνο, ενώ δεν παρέλειψε να τοποθετηθεί, με το θάρρος που τον διακρίνει, και για τις εσωκομματικές διαδικασίες στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Πρόσφατα έφυγε η Φώφη Γεννηματά βυθίζοντας τη χώρα στο πένθος. Ποια η δική σας σχέση με την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και τι θα λέγατε ότι πρέπει να κρατήσουν από τον τρόπο σκέψης της οι υποψήφιοι αρχηγοί;

Θαυμάζω τη ζωή της Φώφης. Μια γυναίκα που κατάφερε σε αυτή την κοινωνία να φτάσει εκεί όπου έφτασε. Να φτιάξει μια υπέροχη οικογένεια. Να αντιμετωπίσει μια ασθένεια τόσο βαριά όσο ο καρκίνος. Πολύ ουσιαστικός άνθρωπος. Είναι περίτρανο παράδειγμα προς μίμηση για το πολιτικό μας σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των υποψήφιων αρχηγών του ΚΙΝΑΛ. Γι’ αυτό πάντα τη σεβόμουν τη Φώφη. Για τις εκλογές του ΚΙΝΑΛ δεν θέλω να μιλήσω συγκεκριμένα. Η χώρα χρειάζεται την υπεύθυνη Κεντροαριστερά. Ελπίζω να καταφέρουν να ολοκληρώσουν αυτή τη διαδικασία με σοβαρότητα και ενωτική διάθεση.

Περάσατε από την πολιτική την πιο σκοτεινή περίοδο για τη χώρα. Τι κρατήσατε από αυτήν την εμπειρία;

Δεν λέω, και σήμερα έχουμε τρομερά προβλήματα και εντάσεις. Ομως τότε ζήσαμε έναν πολιτικό παροξυσμό, αν και δεν παραγνωρίζω το μέγεθος της δυσκολίας που αντιμετώπισαν πολλοί συμπολίτες μας. Πήρα πολλά σκληρά μαθήματα από την εμπλοκή μου στην πολιτική. Δεν είναι κάτι εύκολο. Απαιτεί στομάχι. Είμαι περήφανος που έβαλα πλάτη για τη χώρα. Και τελικά η χώρα άντεξε και ξεπέρασε την κρίση.

Με τη γενναία σας στάση στο περιστατικό με τους χρυσαυγίτες βουλευτές, γράψατε το όνομά σας στις ιστορικές στιγμές που κάποιος στη χώρα όρθωσε ανάστημα για να υπερασπιστεί τη Δημοκρατία. Τι πρέπει να προσέξουν οι πολιτικοί για να μην ξανασυμβεί ποτέ αυτό;

Εκείνη τη στιγμή θα σηκωνόμουν ανεξάρτητα με το ποιος κινούνταν εναντίον οποιουδήποτε. Πρέπει να καταλάβετε, εγώ μέσα στο Κοινοβούλιο έμπαινα και ένιωθα ένα δέος. Σκεφτόμουν πως ήμουν και πρώτος βορειοηπειρώτης βουλευτής μετά από 100 χρόνια απουσίας μας από τα έδρανα. Ολο αυτό μου βγήκε ενστικτωδώς εκείνη τη στιγμή. Οπως έχω πει, τον φασισμό και την απολυταρχία την έχω ζήσει. Οσο ασόβαροι κι αν φαίνονταν αυτοί οι άνθρωποι, ήταν πραγματικά επικίνδυνοι. Φλερτάραμε ως λαός με τρομακτικές καταστάσεις τότε. Με ρωτάτε τι πρέπει να προσέξουν οι πολιτικοί για να μην το ξαναζήσουμε αυτό. Και φοβάμαι ότι απαλλάσσετε τον λαό από τις ευθύνες του. Την Παιδεία μας πρέπει να προσέξουν οι πολιτικοί. Ολοι από εκεί ξεκινούν.

Τώρα με την πανδημία, βλέπετε να μπαίνουμε σε νέο διχασμό όπως εκείνον της κρίσης, μνημόνιο – αντιμνημόνιο, με εμβολιασμένους – ανεμβολίαστους;

Για μένα όσο δεν μπορούμε ως χώρα να ανανεώσουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα ώστε να ανέβει η ποιότητα του δημόσιου διαλόγου πάντα θα έχουμε τέτοιου είδους προβλήματα. Πιστεύω πως αυτός ο νέος διαχωρισμός, ως αποτέλεσμα της πανδημίας και του εμβολίου είναι η ελληνική έκφραση ενός παγκόσμιου φαινομένου παντελούς έλλειψης εμπιστοσύνης στο σύστημα. Αυτό που ζούμε σήμερα αναπόφευκτα έχει να κάνει με λάθη στη διαχείριση της κρίσης. Περισσότερο όμως πιστεύω πως αποτελεί, όπως και τότε, στην οικονομική κρίση, αποτέλεσμα παθογενειών που κρατούν δεκαετίες. Κρατάμε τη μοίρα μας στα χέρια μας, ο καθένας μόνος του και όλοι μαζί.

Φέτος έχουμε 15 γυναικοκτονίες. Τι άνθρωποι είναι αυτοί που σκοτώνουν τη γυναίκα τους και αφήνουν τα παιδιά τους χωρίς μητέρα;

Προφανώς μιλάμε για ένα φαινόμενο και όχι για μεμονωμένες καταστάσεις. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο που πρέπει επιτέλους να αναθεωρήσουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις γυναίκες ως κοινωνία. Ο καθημερινός σεξισμός δημιουργεί τις συνθήκες για αυτά τα εγκλήματα. Περισσότερο πιστεύω πως πρέπει να μιλήσουμε για το τι σημαίνει να είσαι άνδρας σήμερα. Ολα αυτά τα «παλαιάς κοπής» δεν πρέπει να τα προσπερνάμε τόσο εύκολα. Και στους γύρω μας, αλλά κυρίως στον εαυτό μας.

Από την επικοινωνία που είχαμε τελευταία, καταλαβαίνω ότι ταξιδεύετε αδιάκοπα για επαγγελματικούς λόγους.

Οντως, τα τελευταία χρόνια έχω γίνει χίλια κομμάτια. Υπήρξε μια περίοδος που έκανα το Αθήνα – Σικάγο πιο συχνά από ό,τι πήγαινα στο περίπτερο, που λέει ο λόγος. H θέση μου ως αρχιπροπονητή στην Αμερικανική Ομοσπονδία Αρσης Βαρών απαιτούσε να βρίσκομαι συνέχεια εκεί. Τώρα εργαζόμαστε αλλιώς, βοηθά και η τεχνολογία σε αυτό. Ομως, συχνά πρέπει να ακολουθώ την ομάδα στους αγώνες. Πριν από λίγες μέρες γύρισα από τον Ισημερινό, όπου είχαμε Παναμερικανικούς Αγώνες. Επίσης τρέχω και για την Παγκόσμια Ομοσπονδία Αρσης Βαρών καθώς αποφάσισα να ασχοληθώ πιο ενεργά μαζί της. Οπως ίσως γνωρίζετε, το άθλημα αντιμετωπίζει προβλήματα που απειλούν ακόμα και την ίδια την παρουσία του στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Προσπαθούμε, λοιπόν, να βάλουμε πλάτη. Αλλά δεν είναι κι εύκολο. Χρειάζεται επιμονή, αλλά κυρίως υπομονή.

Πάμε πίσω στον χρόνο, 7 Φεβρουαρίου 1991, φτάνετε στην Αθήνα με ένα ταξί. Τι θυμάστε από εκείνη την εποχή;

Θα προσπαθήσω να σας δώσω ένα παράδειγμα. Φανταστείτε πώς αισθάνθηκαν οι άνθρωποι όταν είδαν για πρώτη φορά έγχρωμη τηλεόραση. Ετσι και εγώ. Η Αλβανία ήταν η ασπρόμαυρη τηλεόραση. Η Ελλάδα ήταν η έγχρωμη. Ηταν ένας καινούργιος κόσμος που από τη μία με γοήτευε, ήθελα να τον γνωρίσω και από την άλλη με τρόμαζε, γιατί δεν ήξερα πώς να σταθώ σε αυτόν. Και, βέβαια, η ελληνική κοινωνία ήταν τότε τρομαγμένη με την άφιξη των μεταναστών. Η κοινωνία φοβόταν εμάς και εμείς φοβόμασταν μην προκαλέσουμε την κοινωνία. Αλλά έτσι δεν συμβαίνει πάντα όταν αλλάζουν τα πράγματα;

Από το πρώτο σας βλέμμα το ’92 στα βίντεο των Ολυμπιακών Αγώνων, με το οποίο ξεκλειδώσατε τις καρδιές όλων, μέχρι σήμερα, τι έχει αλλάξει και τι παραμένει ίδιο στην ψυχή και τον τρόπο σκέψης του Πύρρου Δήμα;

Τότε ήμουν παιδάκι, 21 χρονών. Τώρα είμαι 50. Είμαι στα αλήθεια ο ίδιος άνθρωπος; Οχι. Είμαι αρκετοί διαφορετικοί άνθρωποι μέσα σε έναν, όπως συμβαίνει με όλους μας. Και αν το βλέμμα έχει μείνει ίδιο, τότε αυτό σημαίνει πως δεν άλλαξε ο πυρήνας της ύπαρξής μου. Εχουν αλλάξει πάρα πολλά μέσα μου, θα ήταν μάταιο να τα μετρήσω. Εχω μαλακώσει πολύ, γίνομαι πιο ευσυγκίνητος, πιο επιεικής και δυστυχώς πια ξοδεύω περισσότερο χρόνο με τις αναμνήσεις μου. Ευτυχώς, έχω την οικογένεια. Γιατί, ξέρετε, όταν τελειώνεις μία τέτοια καριέρα, πρέπει να σου έχει μείνει στην άκρη ένα μικρό απόθεμα από όνειρα. Ε, αυτό σου το δίνουν τα παιδιά σου. Από την άλλη, νομίζω όμως ότι αυτό που μένει ίδιο μέσα μου είναι η πίστη στην ελπίδα και η ανάγκη να τα βάζω με τα δύσκολα. Αυτό είναι το καύσιμό μου.

Μετάλλια. Εχετε δηλώσει ότι ξεχωρίζετε το πρώτο και το τελευταίο.

Στο πρώτο μετάλλιο αρχίζουν όλα. Ξεκίνησε μία καινούργια ζωή, έπεσαν φώτα επάνω μου, άνοιξε ο δρόμος για να φτάσω εκεί όπου δεν είχα ονειρευτεί. Στο τελευταίο μετάλλιο, εισπράττοντας την απίστευτη αγάπη του κόσμου, κατάλαβα πόσο τυχερός και ευλογημένος υπήρξα στη ζωή μου. Γιατί τελείωσε ένα ταξίδι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και μάλιστα μέσα στο σπίτι μου, έχοντας όλη την οικογένεια μου μαζί μου. Αλήθεια, τι παραπάνω μπορεί να ζητήσει ένας αθλητής;

Ζήσατε την απώλεια της αγαπημένης σας συζύγου από καρκίνο. Τι σας δίδαξε αυτή η σκληρή εξέλιξη και τι σας έδωσε δύναμη να σταθείτε στα πόδια σας;

Είναι κάπως σαν να σταματά να κυλά ο χρόνος. Να χάνεις ένα κομμάτι του εαυτού σου. Η απώλεια ενός συντρόφου χρόνων αυτό είναι. Δεν πεθαίνει μόνο αυτός. Πεθαίνει και ένα κομμάτι του εαυτού σου. Απλώς έχεις την ευκαιρία να το ξαναγεννήσεις. Ακόμα μαθαίνω από αυτό που συνέβη. Το κενό, βέβαια, δεν αναπληρώνεται. Απλώς το βλέπεις αλλιώς. Βλέπω την Αναστασία στην καθημερινότητά μου, στο μυαλό μου, στα παιδιά μου. Δύναμη μου δίνει ο μικρός μου γιος, ο Νικόλας. Αφενός, δεν μπορείς να μη σταθείς στα πόδια σου όταν έχεις ένα μικρό παιδί να μεγαλώσεις. Αφετέρου, αυτή η παιδική αθωότητα και περιέργειά του, ακόμα κι αν δεν το ήθελε, ήταν η πιο γλυκιά υπενθύμιση μιας τραγικής αλήθειας: Πως η ζωή συνεχίζεται.

Τα παιδιά σας μεγάλωσαν μαθαίνοντας ότι για τον μπαμπά τους μιλάει όλη η Ελλάδα και όχι μόνο. Είναι πιο δύσκολο να είσαι μπαμπάς από το να σπας παγκόσμια ρεκόρ;

Είμαι περήφανος για τα παιδιά μου, γιατί μπορώ να καταλάβω πως αυτή η εμπειρία δεν ήταν εύκολη. Η Αναστασία κατάφερε να κρατήσει μια δύσκολη ισορροπία. Τα παιδιά μου είναι ταπεινά, δεν είναι πρίγκιπες και πριγκίπισσες. Ξέρουν από πού έρχονται. Από την άλλη, αυτό το αναπόφευκτο βάρος του ονόματος προσπαθήσαμε να το μετατρέψουμε σε δημιουργικότητα. Τους δώσαμε τα εφόδια για να ακολουθήσουν τις κατευθύνσεις που επέλεξαν. Αν είναι δύσκολο; Ιδιαίτερα αφότου έφυγε η Αναστασία κατάλαβα τι σημαίνει να είσαι γονιός. Σίγουρα είναι πολύ πιο περίπλοκο από το να σηκώνεις βάρη. Δεν υπάρχει τεχνική αλλά ούτε προπονητής. Ομως, όταν βρίσκεις έναν ρυθμό, σου δίνει τόσο σημαντικές καθημερινές χαρές.

Είναι τα 50 ένα ορόσημο κατά το οποίο κάνει κανείς ταμείο;

Λόγω του πώς εξελίχθηκε η ζωή μου, τα 50 δεν με συγκίνησαν ιδιαίτερα, να σας πω την αλήθεια. Εντάξει, λες 50 και δεν το πιστεύεις. Ομως, ίσως λόγω του αθλητισμού, κάνω ταμείο ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ναι, ωρίμασα. Ωστόσο, πολλά από όσα έχω αγαπήσει με όλο μου το είναι ή με έχουν σημαδέψει είναι ήδη πίσω μου. Ελπίζω και ενθουσιάζομαι για το μέλλον τώρα που τα παιδιά μου έχουν μεγαλώσει πια και χτίζουν τις δικές τους ζωές. Και αυτό, ξέρετε, είναι σαν να πιάνεις τη ζωή από την αρχή. Πλέον κάνω και όνειρα που δεν έχουν τα παιδιά μου μέσα.