Το σμήγμα

Δεν σκοπεύω να παραστήσω καμία αρσενική Κασσάνδρα  – άλλωστε η πατρίδα μας έχει αποδείξει πλειστάκις στο παρελθόν ότι τις Κασσάνδρες τις καταπίνει αμάσητες, όταν δεν αγνοεί επιδεικτικά τις προειδοποιήσεις τους. Υποψιάζομαι ότι εδώ περνούσε τις διακοπές του ο Εντουαρντ Μέρφι – και αν όχι, θα έπρεπε. «Εάν υπάρχουν δύο ή περισσότεροι τρόποι να γίνει κάτι και κάποιος από αυτούς οδηγεί στην καταστροφή, τότε κάποιος θα το κάνει με αυτόν τον τρόπο». Αυτή είναι η ακριβής διατύπωση εκείνου που αργότερα διαδόθηκε ως Νόμος του Μέρφι σε πιο συνοπτική μορφή: «Ο,τι είναι να πάει στραβά, θα πάει». Ο Μέρφι διατύπωσε τον αφορισμό του το 1949, ύστερα από ένα πείραμα (που πήγε όσο πιο στραβά μπορούσε να πάει) στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Αμερικανικής Αεροπορίας. Ο ίδιος ο Μέρφι αντιδρούσε σφόδρα στη συνοπτική μορφή του αφορισμού του: τον καθιστούσε μεν πιο εύληπτο στο ευρύ κοινό, αλλά ταυτόχρονα τον παραμόρφωνε σε μοιρολατρικό «οδηγό απαισιοδοξίας», ενώ πρόθεση του Μέρφι ήταν να διατυπώσει «μια στρατηγική πρόληψης και αποφυγής λαθών». Τις παραπάνω, καθώς και πολλές άλλες πληροφορίες για το παράδοξο ιστορικό του Μέρφι, μπορείτε να διαβάσετε στην επίσημη αγγλόφωνη ιστοσελίδα Murphy’s Laws Site, όπως και σε πλείστες ελληνικές που τις αναδημοσιεύουν.

Γύρω από τον διαβόητο νόμο Κουρουμπλή του 2016, τον εκλογικό νόμο με τον οποίο θα πορευτούμε στις κάλπες για μία και μόνη φορά, έχουν διατυπωθεί πολλές εικασίες, άλλοτε απαισιόδοξες και άλλοτε αισιόδοξες – μόλις χθες περιέπεσε στην αντίληψή μου μια αισιόδοξη, του Γιάννη Πρετεντέρη («Φόβος», Τα Νέα, 15/11/2021). Σύμφωνα με το σκεπτικό  του Πρετεντέρη, βασισμένο σε μια δήλωση του υποψηφίου για την προεδρία του ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη, η τύπου απλή αναλογική του νόμου Κουρουμπλή δεν πρόκειται να πετύχει τον σκοπό της – τουτέστιν, να αποδυναμώσει το πρώτο σε ψήφους κόμμα προς όφελος του δεύτερου – διότι και μόνον ο φόβος επιστροφής του Τσίπρα στην εξουσία θα συσπειρώσει τους ψηφοφόρους του Μητσοτάκη. Ως προς το σκέλος ευχέρειας ή δυσχέρειας επανόδου του ΣΥΡΙΖΑ στο Μαξίμου, ο Πρετεντέρης δεν φαίνεται να έχει άδικο – αλλά, πολύ φοβάμαι, ότι οι παρενέργειες από την εφάπαξ εφαρμογή του νόμου Κουρουμπλή θα είναι πιο μακροπρόθεσμες και πιο δυσάρεστες. Μάρτυς μου ο Μέρφι.

Η προοπτική να αποκτήσει φωνή μέσα στη Βουλή κάθε πικραμένος, με την επικουρία της πανδημίας και των συνωμοσιολογικών της συμπαρομαρτούντων, έχει δημιουργήσει συν τω χρόνω ένα σμήγμα, πώς αλλιώς να το πω, ένα κακάδι, που μπορεί να έχει βρει φιλόξενη στέγη στον χώρο της Ακροδεξιάς, αλλά δέχεται λιπώδεις εισροές από όλους τους ιδεολογικούς χώρους. «Μην το πειράζεις!», ούρλιαζε η μητέρα μου – όπως όλες οι μανούλες του κόσμου – όποτε με έπιανε επ’ αυτοφώρω να ξύνω το κακάδι. Οσον καιρό το σμήγμα δεν θα βρίσκει φυσικό αρχηγό προκειμένου να προσθέσει και κατόπιν να πολλαπλασιάσει τη δυσώδη επίδρασή του στην πολιτική μας ζωή, δεν θα μας απασχολεί ιδιαίτερα η διάσπαρτη κι εξασθενημένη κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση, μα εν πάση περιπτώσει θα δηλητηριάζει με τις τοξίνες του τον δημόσιο διάλογο και ουκ ολίγοι πονηροί πολιτευτές θα μπαίνουν στον πειρασμό να το «πειράξουν» προς άγραν ψήφων. Δεν θέλω να σας ταράξω με ενοχλητικές αναμνήσεις, αλλά δεν έχουμε κλείσει ακόμη ούτε δεκαετία από τότε που αρχηγός κοινοβουλευτικού κόμματος μιλούσε σε χιλιάδες «ακατοίκητους» οπαδούς του στην Πλατεία Συντάγματος κι έδινε ραντεβού για την επόμενη χρονιά στην… Κωνσταντινούπολη (πρώτη είδηση τότε στα κεντρικά δελτία των τηλεοπτικών καναλιών εθνικής εμβέλειας). Σήμερα ο φύρερ ρεμβάζει στο κελί του, αλλά οι «ακατοίκητοι» αβγατίζουν ελεύθεροι.