«Διπλό χτύπημα» στους καταναλωτές

Η αύξηση του δείκτη τιμών καταναλωτή κατά 3,4% τον Οκτώβριο 2021 σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι αποδίδεται κυρίως σε α) αυξήσεις ύψους 3% των τροφίμων και μη οινοπνευματωδών ποτών, β) σε μεγάλη αύξηση ύψους 11,7% του κόστους στέγασης εξαιτίας μεγάλων ανατιμήσεων σε ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και πετρέλαιο θέρμανσης και γ) σε μεγάλη αύξηση στις μεταφορές (9,2%) εξαιτίας ανόδου των τιμών σε καύσιμα, λιπαντικά, αυτοκίνητα και αεροπορικά εισιτήρια.

Η άνοδος του πληθωρισμού κατά 3,4% τον προηγούμενο μήνα Οκτώβριο είναι η μεγαλύτερη που παρουσιάστηκε για περίπου δέκα χρόνια.

Η μεγάλη αύξηση του κόστους της ενέργειας επιφέρει διπλό χτύπημα στους καταναλωτές, που αντιμετωπίζουν αφενός πολύ αυξημένους λογαριασμούς και έξοδα και αφετέρου βλέπουν ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά διατροφής και καθημερινής χρήσης. Εδώ εντοπίζονται οι πλέον σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις της επανεμφάνισης του πληθωρισμού στη ζωή των καταναλωτών.

Γενικότερα, η κατάσταση στην αγορά δημιουργεί αρκετή ανησυχία διότι η εμπέδωση πληθωριστικών τάσεων με κύρια αφετηρία την ενέργεια δεν θα επηρεάσει μόνο τη ζήτηση, δηλαδή τους καταναλωτές, αλλά θα επιβαρύνει και την πλευρά της προσφοράς, δηλαδή τις επιχειρήσεις, με την αύξηση του κόστους παραγωγής και λειτουργίας τους. Η μετακύλιση της κοστολογικής επιβάρυνσης στις τιμές πώλησης έχει και αυτή συνέπειες για τις επιχειρήσεις στο επίπεδο της ζήτησης για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που ανατιμήθηκαν, αλλά και της γενικότερης ανταγωνιστικότητάς τους στην αγορά.

Είναι σε κάθε περίπτωση σημαντικό να μην εμπεδωθεί μία πληθωριστική ψυχολογία σε καταναλωτές και επιχειρήσεις που θα επιτείνει το πρόβλημα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές καταναλωτή είναι σήμερα ένα διεθνές φαινόμενο. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται όμως σε μία περίοδο όπου η ελληνική οικονομία προσπαθεί να ανακάμψει από μία πολυετή κρίση και βέβαια να διαχειριστεί τις επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία και την αγορά.

Ο Γεώργιος Μπάλτας είναι καθηγητής του Τμήματος Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, διευθυντής Μεταπτυχιακών Σπουδών