Επέτειος χωρίς τον Ακη

Στις 3 του Σεπτέμβρη θα τιμηθεί η 47η επέτειος της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ, για πρώτη φορά χωρίς τον συνιδρυτή του Κινήματος Ακη Τσοχατζόπουλο. Μπορεί, εδώ και μια δεκαετία, να είχαν διακοπεί αμοιβαία οι σχέσεις του με το επίσημο ΠΑΣΟΚ, αυτό όμως δεν τον εμπόδιζε να τιμήσει τις επετείους, έστω και νοερά, με τους πιστούς του συντρόφους και συνεργάτες που βρήκαν πολιτική στέγη στον ΣΥΡΙΖΑ και στο πρόσωπο του Τσίπρα βρήκαν τον νέο Ανδρέα Παπανδρέου. Το είχε δηλώσει άλλωστε και δημόσια το 2017, όταν ρωτήθηκε σε μια τηλεοπτική συνένετευξη: «ΣΥΡΙΖΑ θα ψήφιζα, τι άλλο».

Θα ήταν ιστορικά και πολιτικά άδικο να κριθεί η 50χρονη διαδρομή του Ακη στη δημόσια ζωή της χώρας αποκλειστικά και μόνο από τον τραγικό της επίλογο, όπως θα επιθυμούσαν ίσως αρκετοί από τους πρώην συντρόφους του. Η ζωή του Ακη είναι η ιστορία της πασοκικής μεταπολίτευσης της χώρας, από τη συνάντησή του με τον Ανδρέα στα αντιδικτατορικά μετερίζια του ΠΑΚ μέχρι την κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, που στην περίπτωσή του οδήγησε και στη δική του δραματική προσωπική αποκαθήλωση. Ηταν το αδιαμφισβήτητο και μόνιμο νούμερο 2 στην κομματική ιεραρχία, ήταν ο άνθρωπος του Ανδρέα που του στάθηκε περισσότερο από κάθε άλλον, τόσο στη θριαμβευτική πορεία της μεγάλης Αλλαγής όσο και στα «βρώμικα» χρόνια του λαϊκισμού. Η χθεσινή ταφή του Ακη στο Α’ Νεκροταφείο, με τη σορό του σκεπασμένη με τη σημαία του ΠΑΣΟΚ, αντικατοπτρίζει και συμβολικά τη σχέση των δύο ανδρών «ως το τέλος».

Μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Ακης Τσοχατζόπουλος διεκδίκησε «δικαιωματικά» την εκλογή του στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Μια εκλογική μάχη που έχασε στην κόψη του ξυραφιού, όπως έχασε λίγο αργότερα και τη μάχη για την προεδρία του Κινήματος. Ο Κώστας Σημίτης, που είχε επανειλημμένα αποπεμφθεί από τον Ανδρέα και είχε, επίσης επανειλημμένως, κληθεί «να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά», κέρδισε πανηγυρικά και τα δύο αξιώματα, του πρωθυπουργού και του προέδρου. Τα κέρδισε χάρη στην επιμονή που έδειξε στο πολιτικό του σχέδιο αλλά και στις «καθαρές» κομματικές λύσεις, κλείνοντας τα αφτιά του στις σειρήνες της δυαρχίας που θα οδηγούσαν το ΠΑΣΟΚ και τη χώρα στη στασιμότητα. Η αντίστροφη πορεία για τον Ακη είχε μόλις ξεκινήσει.

Η «μονομαχία» Σημίτη – Τσοχατζόπουλου αποδείχθηκε από τις κρισιμότερες αναμετρήσεις της αντιπολίτευσης. Συγκρούστηκαν δύο εκ διαμέτρου διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις για την πορεία της χώρας αλλά και για τον ρόλο της Κεντροαριστεράς. Ο Ακης υπήρξε σταθερός πολέμιος των απόψεων για τον εκσυγχρονισμό της χώρας και υπέρμαχος μιας λαϊκιστικής και ισοπεδωτικής Κεντροαριστεράς. Είναι ενδεικτικές τόσο η ανυπομονησία του τότε προέδρου του Συνασπισμού Νίκου Κωσταντόπουλου να ανακοινώσει πανηγυρικά την εκλογή του πολιτικού του φίλου Ακη, την οποία είχε προεξοφλήσει, όσο και η απόρριψη από τον ίδιο της δημόσιας πρότασης για συνεργασία που διατυπώθηκε από τον Κώστα Σημίτη στο συνέδριο του Συνασπισμού. Το τι θα σήμαινε η εκλογή του Ακη το περιέγραψε με τον πιο εύγλωττο τρόπο ο Πέτρος Ευθυμίου σε ραδιοφωνική του συνέντευξή το 2019: «Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σαν να νίκησε ο Ακης Τσοχατζόπουλος το 1996!».

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην κυβερνητική αλαζονεία και τη διαφθορά είναι πολύ λεπτή. Ο Ακης διέβη αυτή τη γραμμή, χωρίς να είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για την κυβερνητική αλαζονεία του ΠΑΣΟΚ. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του πλήρωσε ακριβά το τίμημά της.

Ο Γιάννης Μεϊμάρογλου είναι αγρονόμος και τοπογράφος μηχανικός του ΕΜΠ