Χαοτικό σύστημα

Και στην περίπτωση του Αφγανιστάν υιοθετείται η γραμμική προσέγγιση που κυριάρχησε μετά τον Πόλεμο του Βιετνάμ, να βλέπουμε δηλαδή τα πράγματα σαν συνέχεια όσων συνέβησαν τα τελευταία 20-30 χρόνια.  Δεν περιμέναμε τότε ούτε την εθνοκάθαρση των κινεζικής καταγωγής Χόα από το νέο καθεστώς ούτε τις εκατοντάδες χιλιάδες boat people που διέφευγαν με σαπιοκάραβα ούτε την εισβολή του νικηφόρου Βιετνάμ στην Καμπότζη ούτε τον σύντομο πόλεμο Κίνας-Βιετνάμ που ακολούθησε (lapsus memoriae ότι η Κινεζική Αυτοκρατορία δεν έκανε κανένα πόλεμο μετά τον Β’ Παγκόσμιο, όπως έγραψα εδώ την περασμένη Τρίτη).

Καταρχήν, ο μόνιμος (προαιώνιος) εμφύλιος πόλεμος στο Αφγανιστάν δεν έχει λήξει: οι φύλαρχοι, στρατηγοί και πολέμαρχοι του παλαιού καθεστώτος διαπραγματεύονται μεταξύ τους και με τους Ταλιμπάν – που ούτε αυτοί είναι ενιαία δύναμη- και κανείς δεν μπορεί να προεικάσει τα αποτελέσματα. Η διανομή της εξουσίας μεταξύ όλων αυτών δεν θα είναι εύκολη, εξέλιξη τύπου Λιβύης -διάλυση του κράτους δηλαδή- είναι πιθανή: οι Ταλιμπάν δεν έχουν την ενοποιητική κρατική ισχύ του Βόρειου Βιετνάμ που το στήριζε οικονομικά και στρατιωτικά η Ρωσία.

Την όποια συμφωνία δυσχεραίνει το ότι οι δύο μεγάλοι γείτονες του Αφγανιστάν (Πακιστάν και Ιράν), ελέγχοντας ένοπλες ομάδες μέσα  στη χώρα, δεν θα επιτρέψουν ρυθμίσεις σε βάρος των συμφερόντων τους· αυτό δημιουργεί και προοπτικές διεθνούς σύρραξης.

Υπάρχει ακόμη το κομφούζιο που ονομάζεται «Μέση Ανατολή», με κύριες δυνάμεις Αίγυπτο, Ιράν, Ισραήλ,  Σαουδική Αραβία.  Οι συμφωνίες για την αποχώρηση των Αμερικανών από το Αφγανιστάν έγιναν παράλληλα με την προώθηση των «Αβρααμικών Συμφωνιών» που υπογράφουν το ένα μετά το άλλο τα αραβικά κράτη με το Ισραήλ – ορισμένοι υποστηρίζουν ότι ουσία των συμφωνιών είναι η ανάθεση του στρατιωτικού  ρόλου των ΗΠΑ στην περιοχή στο εμπειροπόλεμο και μονίμως ετοιμοπόλεμο εβραϊκό κράτος.

Επομένως, η αταξία (και όχι η ασφάλεια) που επιδίωξαν και πέτυχαν οι ΗΠΑ με τις επεμβάσεις τους σε Ιράκ-Αφγανιστάν, θα μπορεί να συνεχιστεί και χωρίς την παρουσία τους.

Σε αυτό το μη γραμμικό,  το απολύτως χαοτικό σύστημα, πρώιμες μου φαίνονται οι εκτιμήσεις ότι η Τουρκία ευνοείται από τις εξελίξεις, αναδεικνυόμενη σε βασικό σύμμαχο του νέου Αφγανιστάν – που ακόμα δεν το είδαμε, «ταλιμπανικό κράτος» το ονομάσαμε. Η Τουρκία έχει ήδη υπερεκτεθεί και αν συνεχίσει την «αυτοκρατορική φυγή προς τα μπρος», πιθανότερο είναι η (τουρκική κατά τον πληθυσμό) Μισράτα στη Λιβύη να αποδειχθεί Σμύρνη του Ερντογάν και όχι Θεσσαλονίκη.

Σε κάθε περίπτωση, μία οφείλει να είναι η ελληνική εξωτερική πολιτική:  μακριά από το χάος.