Νορβηγία κατά ΕΕ

Τα παλιά καλά χρόνια ένα επιτελείο από την ΕΕ επισκέφτηκε την υπερβόρεια χώρα για να στηρίξει το δημοψήφισμα για ένταξή της. Στο Οσλο επικρατούσε καλό πολιτικό κλίμα, τα κόμματα, ο Τύπος και τα συνδικάτα στο σύνολό τους ήταν αισιόδοξα για την έκβαση του δημοψηφίσματος. Ομως, ξημερώνοντας, τα αποτελέσματα ήταν μια ψυχρολουσία για όλους. Το Οχι επικράτησε. Οταν ο ευγενής της πολιτικής Γ. Πεσματζόγλου ρωτήθηκε τι συνέβη, απάντησε «Οι ρέγγες, κύριοι, οι ρέγγες…».

Και τότε ήρθαν οι «μέλισσες». Αφθονο πετρέλαιο και η χώρα έγινε η πιο πλούσια από τις πλουσιότερες. Δημιούργησε ένα fund κοινωνικό. Δηλαδή κάλυψε τις ανάγκες για τις συντάξεις για πολλές δεκαετίες και ένα μέρος διατέθηκε για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταθετών και γενικότερα των πολιτών. Πρέπει να σημειώσουμε ότι το Ταμείο λειτουργεί με τους όρους όλων των επενδυτικών ταμείων με στόχο το κέρδος. Με μια ουσιαστική διαφορά. Η διαχείριση των κερδών – ή των ζημιών – πραγματοποιείται από το κράτος. Ωστόσο, η Νορβηγία μαζί με άλλες χώρες – EFTA – συνήψαν εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, η οποία ελάχιστα διέφερε από την εσωτερική αγορά της ΕΕ – ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων, αγαθών κ.λπ.

Ομως πριν από λίγους μήνες η Νορβηγία «πήρε τα άρματά της» κατά της Ευρώπης. Αιτία ήταν το Brexit. Κι αυτό γιατί με την έξοδό της οι ποσοστώσεις αλιευμάτων μοιράστηκαν στα ενδιαφερόμενα κράτη – μέλη, όπως η Ισπανία, η Γερμανία, η Πορτογαλία κ.λπ. Αυτή τη φορά δεν είχαμε τη μάχη της ρέγγας, αλλά του βακαλάου. Σύμφωνα με τις κατανομές αλιευμάτων της Επιτροπής σε συμφωνία με τη Μ. Βρετανία, στην ΕΕ αναλογούσαν – προ Brexit – 18.000 τόνοι αλιευμάτων. Μετά την έξοδο υπολογίστηκαν σε 24.645 τόνους. Φυσικά η Νορβηγία αμφισβήτησε τη νομική βάση της νέας κατανομής σε χωρικά ύδατα που της ανήκουν – Αρχιπέλαγος Svalbard -, ενώ η Ενωση επέμεινε. Και τότε τα πράγματα πέρασαν σε άλλη σφαίρα. Τη γεωπολιτική. Η νορβηγική κυβέρνηση διαμήνυσε στους κοινοτικούς ότι σε λίγες εβδομάδες εξαντλείται η ποσόστωσή τους και από εκεί και πέρα αναλαμβάνει το πολεμικό της ναυτικό να κατάσχει τα ψαράδικα. Η Ευρώπη απάντησε στην αδιανόητη αντίδραση των Νορβηγών, χώρας – μέλους του ΝΑΤΟ, με την απειλή της απαγόρευσης εισαγωγής νορβηγικών αλιευμάτων στην Ενωση που αντιστοιχούν σε 400.000 τόνους βακαλάου ετησίως. Ολοι απόρησαν. Πώς είναι δυνατόν για λίγες χιλιάδες τόνους να διακινδυνεύει η σκανδιναβική χώρα να χάσει τον καλύτερο πελάτη της; Μια εξήγηση είναι το γεγονός ότι καθώς εξαντλούνται τα πετρελαϊκά αποθέματά της σε κάποιες περιοχές έχουν βρεθεί νέα στην επίμαχη του Αρχιπελάγους Svalbard. Ακόμη όμως και αυτή η εκδοχή δεν μπορεί να δώσει απάντηση στη στρατιωτική απειλή απέναντι σε κοινοτικούς στόλους αλιέων. Κοινοτική πηγή επεσήμανε με νόημα ότι η εκδοχή αναθεώρησης της συμφωνίας για πρόσβαση στην εσωτερική αγορά θα ήταν ένα πολύ σοβαρότερο πρόβλημα για την οικονομία της.

Ο,τι και να συμβαίνει, θα το μάθουμε σύντομα. Το συμπέρασμα όμως είναι ότι ο πόλεμος της ρέγγας ή του βακαλάου και γενικότερα του εμπορίου μπορεί να δηλητηριάσει τις σχέσεις των κρατών. Συμπληρώνουμε τη σύντομη περιδιάβαση στην Αρκτική με τον άλλο πόλεμο που διεξάγεται παράλληλα με τη Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο που «πήρε πίσω τον έλεγχο του πεπρωμένου του», μόνο αλλά περήφανο στη μοναξιά του.

Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι μέλος του ΕΣ της διαΝΕΟσις και της ΣΕ του ΕΛΙΑΜΕΠ, πρώην στέλεχος της ΕΕ