Ο νεοαυριανισμός των social media

Μετά την πρόσφατη συνέντευξη Τύπου του υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Νίκου Χαρδαλιά διάβαζα στο Διαδίκτυο έναν ποταμό από επιθέσεις εναντίον του – κυρίως από διάφορους που θεωρούν ιερή τους υποχρέωση να δηλώσουν την αντικυβερνητική τους θέση. Είναι όλοι αυτοί trolls μισθοδοτούμενα; Οχι φυσικά. Είναι στην πλειοψηφία τους άνθρωποι που αυτοπροσδιορίζονται ως «αντιδεξιοί», κουνάνε το δάχτυλο σε όσους ψήφισαν την κυβέρνηση, δηλώνουν οργισμένοι, αγανακτισμένοι κ.τ.λ., κ.τ.λ. Πριν από λίγο καιρό οι ίδιοι ακριβώς έβριζαν τον κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ενώ πιστεύω πως με τη δηκτικότητα των σχολίων τους υποχρέωσαν και τον κ. Σωτήρη Τσιόδρα να ελαττώσει την παρουσία του στην επικαιρότητα – θα ήθελαν, πιστεύω, να τρέψουν σε φυγή και άλλους πολλούς. Θέλω να θυμίσω πως ο Χαρδαλιάς δεν είναι βουλευτής, έχει υποστηρίξει πως δεν έχει σκοπό να πολιτευτεί και δεν ανήκει στους ανθρώπους της κυβέρνησης που στο παρελθόν έχουν κάνει εμπρηστικές δηλώσεις κατά των κομμάτων της σημερινής αντιπολίτευσης, όπως π.χ. ο κ. Αδωνις Γεωργιάδης, τον οποίο πολλοί ιδεολογικοί του (και όχι μόνο) αντίπαλοι περιμένουν πάντα στη γωνία. Αν υποθέσουμε ότι ο Χρυσοχοΐδης είναι το σύμβολο ενός τάχα μου «αυταρχικού κράτους», ο Χαρδαλιάς δεν νομίζω πως μπορεί να συνδεθεί ούτε με τον αυταρχισμό ούτε με τον επάρατο νεοφιλελευθερισμό. Τότε γιατί τον βρίζουν; Νομίζω ότι εν τέλει ο λόγος είναι απλός: τον βρίζουν γιατί είναι στην επικαιρότητα. Και γιατί στο πρόσωπό του διακρίνουν τον εκπρόσωπο διάφορων κυβερνητικών προσπαθειών αυτά τα χρόνια: το αν αυτές είναι επιτυχημένες ή αποτυχημένες δεν έχει σημασία – θα τον έβριζαν έτσι κι αλλιώς.

Η στοχοποίηση των ανθρώπων (κι όχι η κριτική των πρακτικών τους ή των ιδεών τους) είναι ένας τρόπος να κάνεις πολιτική: όσοι θυμόμαστε τα κατορθώματα της «Αυριανής» τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 το ξέρουμε. Η «Αυριανή» δεν έκανε κριτική: μοίραζε απλά ετικέτες. Μέσω αυτής της απλής διαδικασίας προσπαθούσε (και συχνά το κατόρθωνε) να δημιουργήσει μια ιδιότυπη συζήτηση, που ξεπερνούσε τις πολιτικές προτάσεις και τις όποιες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και στόχευε αποκλειστικά στη μείωση της προσωπικότητας των δημόσιων προσώπων. Πολλοί θυμούνται ότι ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν για την «Αυριανή» ο «συνεργάτης των Γερμανών» – οι παλιότεροι είμαι βέβαιος ότι θυμούνται και τους χαρακτηρισμούς του Μάνου Χατζιδάκι, του Λεωνίδα Κύρκου και, όταν αργότερα οι στόχοι άλλαξαν, του Κώστα Σημίτη ή ακόμα και του ίδιου του Ανδρέα Παπανδρέου: η εν λόγω εφημερίδα δεν δημοσίευσε μόνο τις φωτογραφίες του Μητσοτάκη με τους δήθεν φίλους του Ναζί, αλλά και τις γνωστές φωτογραφίες της Δήμητρας Λιάνη σε ιδιωτικές στιγμές. Πολύ πριν φτάσουμε στην εποχή των social media, η «Αυριανή» είχε ανακαλύψει και είχε υπηρετήσει με εξαιρετική αποτελεσματικότητα την τέχνη της δολοφονίας χαρακτήρων. Φυσικά, και με τις ευλογίες 100.000 καθημερινών αγοραστών της και πολύ περισσότερων αναγνωστών της.

Ζούμε μέρες ενός νεοαυριανισμού; Νομίζω ναι. Οσοι έχουν αναμνήσεις από εκείνη την περίοδο (για κάποιους «εποχή αγωνιστική», αφού η «Αυριανή» ήταν ο ιστορικός αντίπαλος του Μητσοτάκη) πράττουν αναλόγως: στοχοποιούν με τον χειρότερο τρόπο όσους θεωρούν σύμβολα της διαφοροποίησης αυτής της κυβέρνησης από την αμέσως προηγούμενη. Ο Χαρδαλιάς, ο Χρυσοχοΐδης, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας κυρία Σακελλαροπούλου, ο Τσιόδρας, ο κ. Πιερρακάκης κι αύριο σίγουρα ο κ. Σταύρος Μπένος στήνονται στο διαδικτυακό απόσπασμα απλά γιατί υπάρχουν. Στο μυαλό πολλών, αν αυτοί ειδικά δεν υπήρχαν, δεν θα υπήρχε καμία δημοκοπική διαφορά της κυβέρνησης από την αντιπολίτευση, ο κόσμος θα είχε ξεσηκωθεί, η ήττα της «προδοτικής Δεξιάς» στις επόμενες εκλογές θα ήταν βέβαιη κ.τ.λ. Οχι τυχαία, όλα αυτά συμβαίνουν ενώ καταγράφεται και μια απόλυτη έκπτωση του όποιου αντιπολιτευτικού πολιτικού λόγου στο όνομα της αγανάκτησης: τα hashtags, δηλαδή τα πολιτικά συνθήματα του δύστυχου καιρού μας, πρέπει να είναι χυδαία, όπως ήταν κάποτε η αυθεντική γλώσσα της «Αυριανής». Με την οποία πολλοί από τους σημερινούς αγανακτισμένους του πληκτρολογίου μεγαλώσανε. Και νοσταλγούν, βρίζοντας, τα παιδικά τους χρόνια…