O Δάντης και η Εύβοια

Εμείς που ζήσαμε τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε στο μυαλό μας μια σειρά από ιστορικούς εφιάλτες. Δολοφονίες, τρομοκρατικές επιθέσεις, φυσικές καταστροφές. Στιγμές που μας σκοτεινιάζουν όταν τις σκεφτόμαστε. Η τελευταία ζοφερή προσθήκη σε αυτά είναι το βίντεο από ένα φέρι μποτ γεμάτο κόσμο που βλέπουν πίσω τους την Εύβοια να καίγεται. Αυτό το καλοκαίρι ξέσπασαν πολλές φωτιές στην Ελλάδα, στην Τουρκία, στη νότια Ιταλία, το Μαυροβούνιο και τη Σιβηρία. Κάποιες αποδίδονται σε εμπρησμούς. Στη Βόρεια Μακεδονία έγιναν και συλλήψεις. Ομως ακόμα και οι πιο ικανοί εμπρηστές δεν θα μπορούσαν να έχουν προκαλέσει την ξηρασία και τους καύσωνες που συνέβαλλαν στο εύρος και την ταχύτητα της καταστροφής. Οπως κι αν ξεκίνησαν αυτές οι πυρκαγιές, η κλιματική κρίση τις επιτάχυνε.

Eάν δεν κινδυνεύουν τα σπίτια μας, ίσως δεν δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στις ξηρασίες και τις πυρκαγιές που αυτή τη στιγμή έχουν ξεσπάσει στη Γη. Σε κάθε δελτίο ειδήσεων βλέπουμε πορτοκαλί ουρανούς, φλεγόμενα δέντρα, καμένα σπίτια, επιζώντες με δάκρυα στα μάτια, από διάφορα μέρη του κόσμου. Ομως αυτό το βίντεο με το φέρι από την Εύβοια ξεχωρίζει όχι μόνο γι’ αυτά που δείχνει, αλλά κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο τα δείχνει.  Είναι βράδυ και η εικόνα με τους ανθρώπους μέσα στο πλοίο να κοιτούν τον κόκκινο ουρανό και τις φωτιές στο βάθος, είναι σαν πλάνα από ταινία τρόμου. Παρακολουθούμε μια πραγματική καταστροφή πάνω από τα κεφάλια των ανθρώπων, σαν να είμαστε σε σινεμά.

Το βίντεο το έχουν δει εκατομμύρια άνθρωποι. Εκείνο που κάνει εντύπωση είναι πως στο βίντεο διακρίνονται οι επιβάτες να τραβάνε σε βίντεο από τα κινητά τους την καταστροφή. Η καταστροφή σε πολλές μικρές οθόνες. Το βίντεο από την Εύβοια μοιάζει σχεδόν με τέχνη: μια σουρεαλιστική μίνι ταινία ενός εφιάλτη. Ομως είναι πραγματικότητα. Την ίδια ώρα πυρκαγιές μαίνονται σε όλο τον πλανήτη.

Θα ήθελα, όσο δύσκολο κι αν είναι, αυτό το βίντεο να το έβλεπαν όλοι. Να διακόπτει τις καθημερινές ασχολίες, αυτά που σκοπεύουμε να κάνουμε. Εκτός από ερευνητές και επιστήμονες, οι άνθρωποι σκέφτονται λίγο για την κλιματική κρίση, εάν οι ίδιοι δεν έχουν γίνει θύματα καταστροφών. Ομως σχεδόν όλοι, αισθανόμαστε ότι κάτι δεν πάει καλά. Οι τυφώνες, οι φάρμες που αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα, οι τιμές των τροφίμων που αυξάνονται διαρκώς, η πανδημία που δεν λέει να τελειώσει.

Ισως αυτό που κάνει το βίντεο της Εύβοιας τόσο φοβιστικό είναι επίσης, ο χρόνος. Ηρθε στη δημοσιότητα ταυτόχρονα με τη δημοσιοποίηση της νέας έκθεσης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή. Εκεί όπου αναφέρεται κατηγορηματικά: Είμαστε στο χείλος του πολύ αργά. Εάν δεν περιορίσουμε δραματικά τις εκπομπές ρύπων και την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα, ο κόσμος θα γίνει «κόλαση».

Το βίντεο του φέρι μποτ από την Εύβοια είναι μια εικόνα της κόλασης. Λες και ο Δάντης κατέγραψε την Κόλαση στο iPhone του. Ετσι μοιάζει η κλιματική Αποκάλυψη από το κατάστρωμα ενός τουριστικού πλοίου. Είναι κάτι που χρειαζόταν να δούμε, μια υπενθύμιση ότι η σκληρή δουλειά για να μη μετατραπεί σε κόλαση ο πλανήτης μας, δεν μπορεί πλέον να αναβληθεί. Δεν έχουμε άλλο χρόνο. Χρειάζεται να ξυπνήσουμε. Χρειάζονται να το λέμε μέχρι να ακουστεί: κάτι πρέπει να γίνει.

Η Φρανσίν Πρόουζ είναι συγγραφέας