«Επιδημία μοναξιάς» μαστίζει τους Βρετανούς

Η Κάθριν (ή Κατ, όπως θέλει να τη φωνάζουν) είναι γειτόνισσά μου εδώ και πεντέμισι χρόνια. Είναι 37 ετών και δουλεύει σε τράπεζα το «κλασικό» ωράριο 9-5. Οταν σχολάει, παίρνει το μετρό και γυρίζει στο σπίτι της, μια εδουαρδιανής αρχιτεκτονικής μονοκατοικία που έχει μετατραπεί από τον ιδιοκτήτη της σε οκτώ διαμερίσματα – κουτιά, σε μια ήσυχη γειτονιά του Βορειοδυτικού Λονδίνου. Τα απογεύματα και τα βράδια δεν βγαίνει έξω. Ούτε καν τα Σαββατοκύριακα, που δεν πηγαίνει στη δουλειά. «Δεν έχω παρέες» μού είπε μια μέρα που πιάσαμε την κουβέντα. «Εχω τη γάτα μου, τις ταινίες μου και, όταν αισθάνομαι πολύ μόνη, μπαίνω στο Ιντερνετ και κάνω τσατ».

Η Κατ είναι μία από τους εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανούς που ομολογούν ότι δεν έχουν φίλους. Το think tank Onward κάνει λόγο για «επιδημία μοναξιάς» που μαστίζει τους νέους στη Γηραιά Αλβιώνα, η οποία εξαπλώθηκε επικίνδυνα τα χρόνια της πανδημίας. Σύμφωνα με τα ευρήματα έρευνας που εκπόνησε, ένας στους πέντε ανθρώπους ηλικίας 18 έως 34 ετών έχει μόνο έναν ή κανέναν φίλο. Το ποσοστό είναι τριπλάσιο σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία. Παράλληλα, όλο και περισσότεροι νέοι δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να εμπιστευθούν τους γύρω τους, επιλέγοντας να μη μοιράζονται με άλλους αυτά που τους απασχολούν ή όσα – καλά ή κακά – τους συμβαίνουν. Επιπλέον, οι περισσότεροι μεταξύ 18 και 24 ετών παραδέχονται ότι δεν έχουν σχέσεις με τους γείτονές τους, ενώ σπανίως θα χτυπήσουν την πόρτα τους για να ζητήσουν κάτι (από το να δανειστούν ένα υλικό για μαγείρεμα έως το να τους παρακαλέσουν να παραλάβουν το δέμα που περιμένουν όταν εκείνοι θα λείπουν).

Αποξένωση. Η έρευνα, με τίτλο «Η εποχή της αποξένωσης», κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη κοινωνικοποίησης των νέων Βρετανών έχει γίνει πολύ πιο έντονη τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. «Οι νέοι υποφέρουν από μια ιδιότυπη επιδημία μοναξιάς, η οποία εξαπλώνεται ταχύτερα εξαιτίας του κορωνοϊού. Αν δεν αναλάβουμε τώρα δράση, η επιδημία αυτή θα απειλήσει τον συνεκτικό ιστό της κοινωνίας μας» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Onward Γουίλ Τάνερ. «Επειτα από αρκετές δεκαετίες συνεχούς αποδυνάμωσης της έννοιας της “κοινότητας”, και 15 μήνες διαδοχικών λόκνταουν, οι νέοι έχουν μείνει με λιγότερους φίλους, εμπιστεύονται τους άλλους λιγότερο και αποξενώνονται από τις τοπικές τους κοινότητες περισσότερο από ποτέ. Γενιά με τη γενιά, όλο αυτό χειροτερεύει».

Η έρευνα. Οσο περνούν τα χρόνια, φαίνεται ότι στενεύει ο κύκλος των φίλων των νέων ανθρώπων. Σύμφωνα με την έρευνα, το 22% των ατόμων ηλικίας 18 έως 34 έχουν μόνο έναν ή κανέναν στενό φίλο. Την περίοδο 2011 – 2012, το ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 7%. Αντιθέτως, στην κατηγορία 55 και άνω, μόλις το 13% δηλώνει ότι έχει μόνο έναν ή καθόλου φίλους. Παράλληλα, μόνο το 40% όσων είναι κάτω των 35 ετών έχουν τέσσερις ή περισσότερους φίλους (από 64% το 2011 – 2012). Στον αντίποδα, το ποσοστό των 55 και άνω που έχουν τουλάχιστον τέσσερις φίλους ανέβηκε φέτος στο 66% από 57% πριν από 10 χρόνια.

«Τα άτομα ηλικίας 16-24 ετών αποτελούν την πιο μοναχική ηλικιακή ομάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πολλοί, μάλιστα, βίωσαν τη μοναξιά για πρώτη φορά εξαιτίας της Covid-19» παρατήρησε η Σου Μουρ, επικεφαλής του Jo Cox Foundation, του ιδρύματος που δημιουργήθηκε στη μνήμη της δολοφονηθείσας – μία εβδομάδα πριν από το δημοψήφισμα για το Brexit – βουλευτού των Εργατικών Τζο Κοξ.

Το ποσοστό όσων απάντησαν ότι μπορούν να εμπιστευθούν τους άλλους ανθρώπους είναι πολύ χαμηλότερο μεταξύ των μικρότερων ηλικιών: μόλις το 30% των ατόμων έως 34 ετών δηλώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είναι «άξιοι της εμπιστοσύνης του», σε σύγκριση με το 40% των 35 και άνω.

Επιπλέον, όσοι ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 18 – 24 είναι τρεις φορές πιο πιθανό (48%) να μην εμπιστεύονται τους γείτονές τους σε σύγκριση με τα άτομα ηλικίας 65 και άνω (15%).

Το ποσοστό των Βρετανών ηλικίας 18-24 ετών που αναφέρουν ότι μιλούν τακτικά με τους γείτονές τους έπεσε φέτος κατά σχεδόν 50% από το 1998. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μόλις το 54% όσων είναι κάτω των 25 εμπιστεύονται την οικογένειά τους «πλήρως», σε αντίθεση με το 80% των ατόμων 65 και άνω.

Σήμα κινδύνου. Ο λόρδος Τζέιμς Ο’Σόνεσι, στέλεχος του think tank και υφυπουργός Υγείας στην κυβέρνηση της Τερίζα Μέι, προειδοποίησε ότι ο κοινωνικός ιστός της Βρετανίας βρίσκεται στα πρόθυρα της διάρρηξης. «H νέα γενιά σήμερα δεν είναι ιδιαιτέρως συνδεδεμένη με την κοινωνία και υποστηρίζεται λιγότερο από αυτή, σε σύγκριση με τις προηγούμενες γενιές» τόνισε στα «ΝΕΑ». «Αυτό είναι πολύ ανησυχητικό. Οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί αποτελούν το θεμέλιο της δημοκρατικής κοινωνίας και τη βάση για την υγεία και την ευημερία του ανθρώπου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση πρέπει να πάρει δραστικά μέτρα ώστε να προσφέρει στους νέους μια αίσθηση σύνδεσης με την κοινωνία και συμμετοχής σε αυτήν».

Η έκθεση του think tank προτείνει στη βρετανική κυβέρνηση να θεσπίσει προγράμματα εθελοντικής εργασίας για άτομα 18 έως 35 ετών, τα οποία θα βοηθήσουν στην κοινωνικοποίησή τους, με κίνητρο την παροχή εκπτώσεων σε φοιτητικά δάνεια και στο κόστος των προγραμμάτων κατάρτισης στα οποία θα συμμετάσχουν.