Εκπαίδευση

«Η εκπαίδευση», έγραψε ο Νέλσον Μαντέλα, «είναι το πιο ισχυρό όπλο που μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει προκειμένου να αλλάξει τον κόσμο».

Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς τι θα έκανε για να αντιμετωπίσει την εκπαιδευτική κρίση που προκάλεσε η πανδημία του COVID-19. Μια κρίση η οποία απειλεί να εκτροχιάσει την κοινωνική και οικονομική πρόοδο, εγκλωβίζοντας εκατομμύρια παιδιά στη φτώχεια.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει για την «καταστροφή μιας γενιάς», παρ’ όλα αυτά η διεθνής ανταπόκριση έχει σφραγιστεί από έναν ασύλληπτο εφησυχασμό.

Αυτή η έλλειψη ανησυχίας αναδείχθηκε δημοσίως κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Εκπαιδευτικής Διάσκεψης που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο την περασμένη εβδομάδα.

Μετά την περικοπή κατά 40% της βοήθειας του Ηνωμένου Βασιλείου στο μέτωπο της εκπαίδευσης, ο Μπόρις Τζόνσον – ο οποίος παρουσιάζεται ως υπέρμαχος της συμμετοχής όλων των κοριτσιών, σε όλον τον κόσμο, στην εκπαιδευτική διαδικασία – άνοιξε τις εργασίες της διάσκεψης διακηρύσσοντας ότι η εκπαίδευση αποτελεί «την καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε στο μέλλον της ανθρωπότητας».

Η διάσκεψη είχε στόχο να εξασφαλίσει ένα δισ. δολάρια ετησίως για τις πιο φτωχές χώρες. Ωστόσο, πριν καν την πανδημία, το χρηματοδοτικό κενό γι’ αυτές ακριβώς τις χώρες ξεπερνούσε τα 34 δισ. Το ποσό, δε, είναι ακόμη μεγαλύτερο για τις χώρες μέσου εισοδήματος.

Αποτελεί δέλεαρ να επικεντρωθούμε στην αναξιοπρέπεια, στην αλαζονεία και στην υποκρισία μιας κυβέρνησης που είναι απολύτως ανίκανη να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας για την εκπαίδευση. Θα ήταν όμως άστοχο.

Η αποτυχία της συνόδου κορυφής αποτέλεσε ένα σύμπτωμα μιας βαθύτερης αδυναμίας της διεθνούς συνεργασίας. Αντιμέτωπες με πρωτοφανείς ανατροπές, οι κυβερνήσεις-δωρητές και οι διεθνείς οργανισμοί έχουν απαντήσει με τη… στρατηγική των κουνελιών που έχουν παγιδευτεί στους προβολείς, αποτυγχάνοντας να αναπτύξουν ένα αξιόπιστο σχέδιο δράσης που θα διαθέτει και την κατάλληλη χρηματοδότηση.

Ο COVID-19, άλλωστε, ήρθε να προσθέσει μια νέα κρίση σε παλιά προβλήματα. Πριν από την πανδημία περισσότερα από 250 εκατ. παιδιά ήταν εκτός σχολείου.

Ακόμη και η παρακολούθηση του σχολείου, όμως, δεν αποτελούσε διαβατήρια για τη γνώση: Πάνω από τα μισά 10χρονα παιδιά στις φτωχές χώρες που παρακολουθούσαν μαθήματα στο σχολείο δεν ήταν σε θέση να διαβάσουν μια πρόταση ή να λύσουν ένα απλό πρόβλημα αριθμητικής. Αυτά τα παιδιά προδίδονται από σχολικά συστήματα που έχουν σχεδιαστεί ως σπίτια εξαναγκαστικής εκμάθησης και απομνημόνευσης, με προγράμματα σπουδών που δεν έχουν σχέση με τις ανάγκες τους.

Τα παιδιά αξίζουν κάτι περισσότερο από πολιτικούς ηγέτες στις πλούσιες χώρες οι οποίοι να μειώνουν τους προϋπολογισμούς, να κακοδιαχειρίζονται εκπαιδευτικές διασκέψεις και να λαμβάνουν ημίμετρα. Αξίζουν και έχουν ανάγκη τις καλύτερες προσπάθειές μας τώρα.