Το όνειδος της Δικαιοσύνης

Σε συνέντευξή του στη Σία Κοσιώνη στις 4/11/2019 ο Ευάγγελος Βενιζέλος έκανε την εξής κρίσιμη επισήμανση, αναφερόμενος στους προστατευόμενους ψευδομάρτυρες της υπόθεσης Novartis:

«Αυτό λοιπόν είναι κάτι το αδιανόητο, διότι τώρα διεξάγεται έρευνα για τους εισαγγελείς, διεξάγεται έρευνα για έναν πρώην υπουργό, ενδεχομένως και για άλλα πρόσωπα εάν προχωρήσει η προκαταρκτική επιτροπή, αλλά δεν διεξάγεται έρευνα για τις ευθύνες των προστατευμένων μαρτύρων που είναι κομβικό σημείο».

Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα όχι μόνο δεν έχει γίνει τίποτα προς την κατεύθυνση που υπέδειξε ο Ευάγγελος Βενιζέλος αλλά η Δικαιοσύνη συνεχίζει να θεωρεί τους ψευδομάρτυρες απολύτως αξιόπιστους και αυτό που συζητά είναι αν στη δίκη του Δ. Παπαγγελόπουλου θα καταθέσουν υπό καθεστώς ανωνυμίας ή επωνύμως. Πρόσφατα το πενταμελές δικαστικό συμβούλιο του Ειδικού Δικαστηρίου που θα κρίνει την υπόθεση Παπαγγελόπουλου αποφάσισε ότι αρμόδιοι για την άρση της ανωνυμίας των μαρτύρων είναι οι οικονομικοί εισαγγελείς. Το θέμα κατέληξε στο δικαστικό συμβούλιο ύστερα από διαφωνία της ανακρίτριας και της εισαγγελέως του Ειδικού Δικαστηρίου. Η ανακρίτρια προσέφερε στους μάρτυρες κάθε διευκόλυνση για την προστασία τους, επιτρέποντας μάλιστα στον ένα εξ αυτών να καταθέσει ηλεκτρονικά μέσω του ειδικού χώρου της ΕΛ.ΑΣ., με ειδικές κάμερες. Η εισαγγελέας αντιτάχθηκε σε αυτές τις αποφάσεις και εισηγήθηκε τον αποχαρακτηρισμό των μαρτύρων.

Ετσι ένα πολυπρόσωπο όργανο παρέπεμψε τη σοβαρότατη αυτή υπόθεση σε ένα μονοπρόσωπο, τον επικεφαλής της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος. Οι λειτουργοί της Δικαιοσύνης μας ξαναγύρισαν δηλαδή εκεί από όπου ξεκίνησαν όλα, στην υπηρεσία που διαδέχτηκε την Εισαγγελία Διαφθοράς και την Ελένη Τουλουπάκη, η οποία έθεσε τους μάρτυρες σε καθεστώς προστασίας.

Δυστυχώς, η νομοθεσία δεν προβλέπει ότι αίρεται αυτομάτως το καθεστώς προστασίας, εάν διαπιστωθεί ότι οι μαρτυρικές καταθέσεις τους ήσαν έωλες, απολύτως αναξιόπιστες και πιθανότατα δόλιες, όπως συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Και ενώ έχουμε προ πολλού ξεπεράσει τα όρια της γελοιότητας, με τη συνεχιζόμενη ασυλία των εν λόγω ψευδομαρτύρων, οι οποίοι προσέβαλαν βάναυσα το δημόσιο συμφέρον που υποτίθεται ότι προσφέρθηκαν να υπηρετήσουν, η Δικαιοσύνη συνεχίζει να κρύβεται πίσω από τυπικότητες και να «παίζει την κολοκυθιά» για μια υπόθεση που αποτελεί όνειδος πρώτα πρώτα για την ίδια.

Η απόφαση του δικαστικού συμβουλίου αυτή καθ’ αυτή είναι όμως δυσοίωνη και όσον αφορά την αποκάλυψη της αλήθειας στην υπόθεση Παπαγγελόπουλου, έργο που ανέλαβε να φέρει εις πέρας το Ειδικό Δικαστήριο. Διότι συνέβη το ανήκουστο, το Ειδικό Δικαστήριο να αδιαφορεί στην ουσία για το καθεστώς με το οποίο θα καταθέσουν οι μάρτυρες, ωσάν να μην είχε συνείδηση της αποδεικτικής βαρύτητας που θα είχε η κατάθεσή τους χωρίς την κάλυψη της ανωνυμίας. Το πενταμελές δικαστικό συμβούλιο αγνόησε το κοινό υπόμνημα ενός πρώην πρωθυπουργού και τεσσάρων πρώην υπουργών που μπήκαν στο στόχαστρο των εμπνευστών της σκευωρίας της Novartis, μεταξύ των οποίων και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Με το υπόμνημά τους ζητούσαν να καταθέσουν επωνύμως οι ψευδομάρτυρες, προειδοποιώντας ότι «μόνο έτσι θα μάθει ο ελληνικός λαός το τι πραγματικά συνέβη, τον ρόλο των ψευδομαρτύρων σε αυτή τη σκοτεινή υπόθεση και θα αποφευχθεί η αυτοϋπονόμευση της ποινικής διαδικασίας, όπως κάποιοι επιδιώκουν».

Εχουν περάσει δύο χρόνια από τότε που έπαψαν να κυβερνούν οι εμπνευστές της επαίσχυντης σκευωρίας Novartis, αλλά η Δικαιοσύνη συνεχίζει να «προστατεύει» την ανωνυμία των μαρτύρων με το πρόσχημα ότι προστατεύει το κύρος των δικαστικών αποφάσεων, ενώ η εισαγγελία του Αρείου Πάγου θα μπορούσε να είχε προβεί στις ενδεικνυόμενες κινήσεις σε ανώτατο επίπεδο για την επίλυση του ζητήματος, προστατεύοντας την αλήθεια και συνεπώς τον εαυτό της.

Η τελευταία ελπίδα να χυθεί φως στην άθλια πολιτικοδικαστική σκευωρία της Novartis μέσω της δίκης Παπαγγελόπουλου κρέμεται πλέον από την απόφαση ενός ανθρώπου.  Ο επικεφαλής της Εισαγγελίας Οικονομικού Εγκλήματος καλείται να ακολουθήσει το παράδειγμα της εισαγγελέως Βασιλικής Θεοδώρου, να άρει επιτέλους το καθεστώς ανωνυμίας των δύο ψευδομαρτύρων και να περισώσει ό,τι μπορεί να περισωθεί από το κύρος της Δικαιοσύνης.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης