Το εφιαλτικό ντόμινο

Η Κύπρος βρίσκεται ενώπιον μιας νέας οδυνηρής εξέλιξης, από αυτές που μένουν στην Ιστορία σαν συντριπτικές ήττες. Ο Ερντογάν αναμένεται στην κατεχόμενη Κύπρο στις 20 Ιουλίου – επέτειο της εισβολής – για να ανακοινώσει τον εποικισμό της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου.

Η πόλη της Αμμοχώστου αποτελεί μια ξεχωριστή πτυχή του δράματος που λέγεται Κυπριακό. Τον Αύγουστο του 1974 η πόλη είχε παραδοθεί, ουσιαστικά, από τους πραξικοπηματίες στον τουρκικό στρατό, ο οποίος τη σφράγισε και την κράτησε ως διαπραγματευτικό χαρτί. Μια ολόκληρη πόλη έγινε όμηρος. Η ιδιαιτερότητα της Αμμοχώστου αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι το ίδιο το ΣΑ του ΟΗΕ υιοθέτησε Ψηφίσματα που καλούν να μην εποικιστεί και να επιστραφεί στους κατοίκους της υπό τη διοίκηση του ΟΗΕ. Τώρα, όμως, συντελείται αυτό που ήταν μέχρι χθες αδιανόητο. Η Τουρκία και η τ/κ ηγεσία του Τατάρ δρομολογούν το «άνοιγμα» της περίκλειστης πόλης και σχεδιάζουν φαραωνικά επιχειρηματικά έργα. Φημολογείται δε ότι ο Ερντογάν πρόκειται να «προσκαλέσει» τους κάτοικους να επιστρέψουν στις περιουσίες του υπό κατοχική διοίκηση. Το σκηνικό είναι συναισθηματικά εξοντωτικό για όσους θα βλέπουν τα επόμενα χρόνια την πόλη τους – τη βασιλεύουσα του νησιού – να υπόκειται σε μια νέα λεηλασία.

Η εξέλιξη όμως είναι τρομακτική για κάθε Κύπριο – Ε/κ και Τ/κ – που επιμένει να ελπίζει στην επανένωση της Κύπρου. Στις δεκαετίες του Κυπριακού, ήταν για όλες τις πλευρές δεδομένο – και για την ε/κ πλευρά αδιαπραγμάτευτο – ότι με τη λύση του Κυπριακού η Αμμόχωστος θα περιλαμβάνεται στα όρια της ελληνοκυπριακής πολιτείας της μελλοντικής ενωμένης ομοσπονδιακής Κύπρου. Αν όμως προχωρήσουν τα τουρκικά σχέδια για την Αμμόχωστο, σημαίνει ότι απομακρύνεται, ίσως οριστικά, η προοπτική της λύσης. Το επαπειλούμενο ντόμινο είναι ξεκάθαρο. Αν χαθεί η Αμμόχωστος, θα χαθεί η μισή Κύπρος. Κι αν χαθεί οριστικά η μισή Κύπρος, τότε ο κίνδυνος θα αφορά πλέον ολόκληρη την Κύπρο και το μέλλον των επόμενων γενιών στο νησί.

Κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν αμφισβητεί ότι η Τουρκία και η τ/κ ηγεσία με την εμμονή τους στη λύση δύο κρατών αποτελούν το βασικό πρόβλημα. Οτι η κραυγαλέα υποκρισία της Δύσης, που διυλίζει τους πάντες και καταπίνει τον Ερντογάν, ενθαρρύνει την τουρκική επιθετικότητα. Βέβαια, το παζλ του Κυπριακού έχει κι άλλες ψηφίδες. Υπάρχουν ερωτήματα αμείλικτα. Γιατί δεν προχωρήσαμε σε συνομιλίες, όταν στην ηγεσία των Τ/κ βρισκόταν ο Ακιντζί, συνεπής υποστηρικτής της επανένωσης; Γιατί καλλιεργήθηκαν μύθοι περί «κυρώσεων της ΕΕ που θα γονατίσουν την Τουρκία» και «τριμερών συμμαχιών με ΗΠΑ και Ισραήλ που θωρακίζουν την Κύπρο»;

Τώρα, βέβαια, αυτό που προέχει είναι να αναληφθούν αποφασιστικές και πειστικές πρωτοβουλίες προς κάθε κατεύθυνση που θα στοχεύουν στην επανέναρξη των συνομιλιών στη συμφωνημένη βάση και πλαίσιο. Μόνο έτσι μπορεί να αναχαιτιστεί η προώθηση διχοτομικών λύσεων και να αντιστραφεί η πορεία των πραγμάτων. Μετά από τέσσερα χρόνια επικίνδυνης διολίσθησης και παλινωδιών επιστρέφουμε σε αυτό που πάντα γνωρίζαμε, με την ελπίδα να μην είναι αργά: Μόνο ο δρόμος της λύσης του Κυπριακού, της απελευθέρωσης και επανένωσης, μπορεί να σώσει την Αμμόχωστο, μα και το μέλλον ολόκληρης της Κύπρου.

Ο Γιώργος Κουκουμάς είναι βουλευτής του ΑΚΕΛ Αμμοχώστου