Ενας θρυλικός αιθουσάρχης

Ηταν ιδιαίτερος άνθρωπος, επίμονος, ισχυρογνώμων που δεν συναλλασσόταν με ανθρώπους οι οποίοι δεν του άρεσαν παρά μόνο με εκείνους τους οποίους ο ίδιος είχε επιλέξει. Και ακολουθούσε την εντελώς δική του, προσωπική «λογική», είχε το δικό του μπαϊράκι πάνω σε θέματα διαχείρισης κινηματογραφικής αίθουσας. Είχε δε στα χέρια του, ως ιδιοκτήτης, μια από τις πιο θρυλικές κινηματογραφικές αίθουσες της Αθήνας, από πλευράς παράδοσης και Ιστορίας.

Ο Ματθαίος Πόταγας, ο άνθρωπος πίσω από το Σινέ Παλάς στην κεντρική πλατεία Παγκρατίου, δεν βρίσκεται πια ανάμεσά μας. Χωρίς, εξ όσων γνωρίζω, να το επιδίωξε ποτέ, ο Πόταγας που πριν από λίγες μέρες πέθανε σε ηλικία 93 ετών (κηδεύθηκε το Σάββατο 26 Ιουνίου) είχε καταφέρει να γίνει κάτι σαν μυθικό πρόσωπο του χώρου, όχι μόνο επειδή μέχρι πρότινος ήταν ένας από τους αρχαιότερους του επαγγέλματός του αλλά επειδή σε μια εποχή που η μονή αίθουσα περνούσε βαθύτατη κρίση λόγω της εξάπλωσης των multiplex, εκείνος δεν παρέδωσε ποτέ τα όπλα. Και όχι μόνο δεν τα παρέδωσε αλλά προτίμησε να μην αλλάξει και τίποτε διατηρώντας, όσο μπορούσε, το «χρώμα» του Σινέ Παλάς έτσι όπως ήταν πάντα.

Λίγοι ίσως ξέρουν ότι από πλευράς χωρητικότητας το Σινέ Παλάς Παγκρατίου είναι το μεγαλύτερο μονό σινεμά της Αθήνας. Κάποια στιγμή τα καθίσματά του ξεπερνούσαν τα 815, πράγμα που σημαίνει ότι ο χώρος είναι μεγαλύτερος και από του Αττικόν στη Σταδίου. Την αίθουσα την έκτισε ο πατέρας του Πόταγα κι εκείνος στη διαχείρισή της στη δεκαετία του 1950. «Ο Ματθαίος Πόταγας άρχισε να εργάζεται από πολύ νέος και με πολύ πάθος στο σινεμά και ήταν σαφές ότι κάποια στιγμή εκεί θα πέθαινε» μαθαίνω από τον διανομέα Βασίλη Σουραπά (που ανήκε στους «ευνοούμενούς» του). «Δεν είχε ποτέ διανοηθεί να το εκμεταλλευτεί οικονομικά, πόσω μάλλον να το πουλήσει. Και οι προσφορές που είχε δεχτεί στο παρελθόν ήταν απίστευτες. Είχε αποφασίσει ότι θα έμενε εκεί μέχρι το τέλος».

Ο κ. Σουραπάς έχει υπάρξει μάρτυρας τηλεφωνικού περιστατικού πιθανής ενοικίασης άλλων χώρων που ανήκαν στον Μ. Πόταγα, γύρω από το Σινέ Παλάς. Χώροι που στο παρελθόν άφηναν μεγάλα εισοδήματα στον ιδιοκτήτη τους, παρέμεναν κλειστοί και άδειοι λόγω κρίσης, αναζητώντας νέους ενοικιαστές. Υπήρξαν προσφορές εκατομμυρίων ευρώ αλλά ο Πόταγας πάντα αρνούνταν, ιδίως αν δεν συμφωνούσε με τη χρήση του χώρου που οι υποψήφιοι ενοικιαστές είχαν στο μυαλό τους.

Παρομοίως και ως διαχειριστής του Σινέ Παλάς, τα τελευταία χρόνια πήγαινε κόντρα σε οποιαδήποτε οικονομική λογική. Το Σινέ Παλάς δεν του έφερνε έσοδα και την ίδια ώρα είχε πολλά έξοδα.

Εφέτος, μετά την άρση του δεύτερου lockdown και ενώ το πράσινο φως για το άνοιγμα των θερινών σινεμά είχε ήδη ανάψει, ο Πόταγας καθυστερούσε συνέχεια να ανοίξει τη θερινή αίθουσα του Σινέ Παλάς επειδή ήθελε να αλλάξει το ύφασμα των καθισμάτων και να βάψει κάτι στην οθόνη της. Το ύψος της οθόνης ξεπερνά τα οκτώ μέτρα και ήθελε να βάλει μόνος τη σκαλωσιά, να κάνει μόνος του την ίδια τη δουλειά (μόνος εξάλλου διατηρούσε την αίθουσα μαζί με την αδελφή του στο ταμείο). Του το απαγόρευσαν – και πολύ σωστά, αν και ο ίδιος πίστευε ότι έχανε την ανεξαρτησία του. Εν τέλει η καθυστέρηση κράτησε τρεις ολόκληρες εβδομάδες, πολύτιμες βέβαια, αφού τα θερινά είχαν ανοίξει και πήγαιναν αρκετά καλά. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι τελικά την Κυριακή 20 Ιουνίου, μία ημέρα μετά την απόφασή του να ανοίξει τελικά την αίθουσα έτσι όπως ακριβώς ήθελε, ο Ματθαίος Πόταγας κατέρρευσε. Η πρόθεση των συγγενών του στους οποίους θα μεταφερθεί η κυριότητα του Σινέ Παλάς (δεν είχε παιδιά) είναι η θερινή αίθουσα να συνεχίσει τη λειτουργία της κατά τη διάρκεια του τρέχοντος καλοκαιριού έτσι όπως ο μακαρίτης θα ήθελε.

Να πω ότι έχω περάσει καλά στο χειμερινό Σινέ Παλάς; Δεν θα ήμουν ειλικρινής αν το έλεγα. Εχω δει ελάχιστες ταινίες εκεί – μια θυμάμαι ήταν το «Γύρισμα της τύχης» πίσω στο 1990 – και όποτε το έκανα έβγαινα «πιασμένος». Επί δεκαετίες ο Πόταγας επέμενε να διατηρεί τα ίδια αρχαϊκά καθίσματα που είχαν πλέον φθαρεί και έκαναν την παρακολούθηση της ταινίας άβολη. Ωστόσο, πάντα μου προκαλούσε το ενδιαφέρον αυτή η πεισματάρικη στάση του απέναντι στα πράγματα. Ηταν σαν να έλεγε είτε είσαι μαζί μου είτε όχι ποσώς με ενδιαφέρει. Εγώ θα κάνω το δικό μου. Και αυτό έχει μια ισχυρή δόση ντομπροσύνης που σπανίζει.