Αναζητώντας το «αντίγραφο»

«Θα σας δώσω μια φιλική συμβουλή: μεταξύ του πρωτότυπου και του αντιγράφου, οι πολίτες θα επιλέγουν πάντα το πρωτότυπο». Η φράση αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη, κατά το πιο πρόσφατο τζαρτζάρισμά του στη Βουλή με τη Φώφη Γεννηματά, που στόχευσε στις ομοιότητες του Κινήματος Αλλαγής με τον ΣΥΡΙΖΑ, θα μπορούσε να είναι μια φράση που η ίδια η Γεννηματά θα απηύθυνε στον Αλέξη Τσίπρα. Κατά καιρούς, ανάλογες αναφορές σε πρωτότυπα και αντίγραφα έχουν μπει στις πολιτικές παρεμβάσεις της προέδρου του Κινήματος Αλλαγής, ειδικά την περίοδο που ο ΣΥΡΙΖΑ κόπιαρε συστηματικά την πασοκική παράδοση και ανακοίνωνε μεταγραφές στελεχών κάθε τρεις και λίγο. Το επιχείρημα, από την πλευρά του Κινήματος Αλλαγής, ήταν αυτό με το οποίο απάντησε και η Γεννηματά στον Μητσοτάκη: «Πράγματι, έχετε δίκιο. Εμείς είμαστε το πρωτότυπο».

Ενα από τα σημεία κριτικής που προκύπτουν το τελευταίο διάστημα προς τη Χαριλάου Τρικούπη (και από μια μερίδα εσωκομματικών αντιπάλων, με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές του φθινοπώρου) είναι πως η «αριστερή στροφή» του τελευταίου διαστήματος, μια προσπάθεια διεκδίκησης των προοδευτικών ψηφοφόρων που βρίσκονται ενδιάμεσα στα δύο κόμματα, δίνει στο Κίνημα Αλλαγής μια πιο λαϊκίστικη νότα, που θυμίζει περισσότερο ΣΥΡΙΖΑ και τον τρόπο που αυτός ασκεί αντιπολίτευση. Η ίδια κριτική, δια στόματος Μητσοτάκη, ερμηνεύτηκε ως επιχείρηση εξομοίωσης ανάμεσα σε ΣΥΡΙΖΑ και Κίνημα Αλλαγής, ώστε η κυβέρνηση να αποφύγει να απαντήσει στην κριτική που της ασκείται από τα κεντροαριστερά. Η μάχη μεταξύ πρωτότυπου και αντιγράφου, ωστόσο, συνεχίζεται ακάθεκτη και πλέον έχει μπει και σε επίπεδο στελεχών. Το «πρωτότυπο ΠΑΣΟΚ» ψάχνουν στον ΣΥΡΙΖΑ όσα στελέχη σκέφτονται τη μεταγραφή τους μετά τον Συμεών Κεδίκογλου – κι αυτό παρότι φαίνεται πως η διαδικασία έχει παγώσει για την ώρα. Και από την πλευρά του Κινήματος Αλλαγής, πάντως, προσπαθούν να κάνουν κινήσεις που να δείχνουν διάθεση επιστροφής στο πρωτότυπο: ο γραμματέας του κόμματος, Μανώλης Χριστοδουλάκης, βρέθηκε με στέλεχος από τη Λάρισα, τον Χρήστο Μάρκου, ο οποίος επέστρεψε στον χώρο από τον οποίο πήγε στον ΣΥΡΙΖΑ.

Ποιος είναι το πρωτότυπο και ποιος το αντίγραφο; Μια ανάγνωση, που κυκλοφορεί εκτός Κινήματος Αλλαγής, θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει «πατεντάρει» μια αντιπολιτευτική στάση την οποία έρχεται να μιμηθεί το Κίνημα Αλαγής για να προσελκύσει ψηφοφόρους. Και μια άλλη, θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ να αντιγράφει πασοκικές πρακτικές, επικοινωνιακές καμπάνιες, ακόμα και ομιλίες, με στόχο να μην απομακρύνει το κοινό που τον εμπιστεύτηκε τα προηγούμενα χρόνια με τις εσωκομματικές διαφωνίες που ανακύπτουν ανάμεσα στους παλιούς και στους πασοκογενείς. Σε κάθε περίπτωση, ο αγώνας για τον προοδευτικό χώρο μπορεί σήμερα να μην κυριαρχεί στον δημόσιο διάλογο (και τα δύο κόμματα έχουν επιλέξει να χτυπούν την κυβέρνηση, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να κρατάει γέφυρες για το αφήγημα της κάλπης της απλής αναλογικής), όμως η πρόσφατη ιστορία έχει δείξει ότι το ποσοστό του ενός είναι αντιστρόφως ανάλογο του άλλου. Η συνύπαρξη των δύο, εφόσον δεν μιλάμε για πολιτική συνεργασία, δύσκολα θα μπορούσε να υπάρξει, από τη στιγμή που και τα δύο κόμματα διεκδικούν το ίδιο πολιτικό ακροατήριο και την κυριαρχία στον προοδευτικό πόλο.

Τα σενάρια συνεργασίας, από την άλλη, μοιάζουν λίγο έως πολύ επιστημονικής φαντασίας – ειδικά για το Κίνημα Αλλαγής, το οποίο βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Η βάση του κόμματος αποκλείει οποιαδήποτε πιθανότητα σύμπραξης των δύο, πράγμα που συνυπολογίζεται στο μεταξύ τους κλίμα.