Αργά και βαρετά

^«Το βαρετό είναι καθησυχαστικό», έγραφε ο Economist λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η συνάντηση του Τζο Μπάιντεν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Και διευκρίνιζε ότι ο τρόπος του αμερικανού προέδρου να δείξει ότι η αμερικανική διπλωματία επιστρέφει είναι να κινείται αργά και προβλέψιμα, αποφεύγοντας τις δυσάρεστες εκπλήξεις.

Πράγματι, οι δύο γύροι συναντήσεων, διάρκειας 93 και 65 λεπτών, πρέπει να ήταν βαρετοί. Οι δύο ηγέτες ανήκουν σε διαφορετικούς κόσμους, ο διάλογος μεταξύ τους δεν μπορεί να είναι γόνιμος. Το είδαμε στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στη συνέχεια ο άρχοντας του Κρεμλίνου. Δύο ήταν τα χαρακτηριστικά της. Το ένα είναι η άρνηση των γεγονότων: δεν κάναμε εμείς κυβερνοεπιθέσεις, εσείς τις κάνατε. Δεν απειλούμε εμείς την Ουκρανία, εκείνοι παραβιάζουν τις συμφωνίες. Δεν φταίμε εμείς για «αυτόν τον άνδρα» [τον Ναβάλνι δηλαδή], εκείνος παραβίασε σκοπίμως τον νόμο.

Το άλλο είναι το παλιό, γνωστό, «κι εσείς βασανίζετε τους μαύρους». Οι Αγγλοσάξονες χαρακτηρίζουν αυτή τη μέθοδο whataboutism. Εμείς παραβιάζουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα; Εσείς έχετε το Γκουαντάναμο. Εμείς απαγορεύουμε τις διαδηλώσεις; Εσείς στείλατε στη φυλακή αυτούς που διαδήλωσαν τον Ιανουάριο έξω από το Καπιτώλιο.

Στη δική του συνέντευξη Τύπου, ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε αυτές τις συγκρίσεις γελοίες. Δικαιολογημένα λοιπόν οι δημοσιογράφοι τον ρώτησαν τι εμπιστοσύνη μπορεί να έχει στον ρώσο ομόλογό του, γιατί πιστεύει ότι θα αλλάξει συμπεριφορά, τι θα κάνει αν ο Ναβάλνι πεθάνει στη φυλακή, όπως ευθέως απείλησε ο Πούτιν πριν από λίγες ημέρες. «Δεν είναι θέμα εμπιστοσύνης», απάντησε ο Μπάιντεν. Αυτό που θα πιέσει τον Πούτιν να αλλάξει είναι η παγκόσμια αντίδραση για τις πράξεις του. Να γιατί πρέπει όλες οι δυτικές δημοκρατίες να συσπειρωθούν γύρω από την Αμερική.

Η απάντηση αυτή συμπυκνώνει ολόκληρη την κοσμοθεωρία του ενοίκου του Λευκού Οίκου. Δεν έχει ψευδαισθήσεις. Δεν ζει στη δεκαετία του ’60, όταν τα παιδιά των λουλουδιών ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο με όπλο την αγάπη. Δεν θεωρεί ότι ο αντίπαλός του μπορεί να υποκύψει σε απειλές. Ούτε θέλει να τον πείσει ότι έχει άδικο. Γι’ αυτό άλλωστε δεν τον κάλεσε και στον Λευκό Οίκο. Με τη ρεαλιστική, υπομονετική, μεθοδική, «βαρετή» πολιτική του, πιστεύει ότι αργά ή γρήγορα θα κάνει τον Πούτιν να καταλάβει πως είναι προς το συμφέρον του να τηρεί τους κανόνες.

Ο Ζοζέπ Μπορέλ δεν είναι τόσο αισιόδοξος. Ο υπεύθυνος για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ πιστεύει ότι οι σχέσεις της Ευρώπης με τη Μόσχα θα επιδεινωθούν κι άλλο, παρ’ όλο που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο όλων των εποχών. Η διαφορά είναι ότι εκείνος κάθισε σούζα όταν ο Λαβρόφ του έδινε μαθήματα δημοκρατίας, ενώ ο Μπάιντεν δεν δίστασε να χαρακτηρίσει τον Πούτιν δολοφόνο.

Υποσχέθηκε βέβαια να μην το επαναλάβει.