Ακριβή ευρωπαϊκή ευθιξία

Η πρόσφατη απόφαση της ΕΕ να μην ανανεώσει την παραγγελία για τα εμβόλια της Astra Zeneca δημιούργησε αρκετά ερωτηματικά. Η ΕΕ και η εταιρεία ΑΖ βρίσκονται σε μια τροχιά σύγκρουσης εδώ και αρκετούς μήνες, πριν ακόμα το εμβόλιο της εταιρείας πάρει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων. Η μεταξύ τους διένεξη οφείλεται κατά κύριο λόγο στην καθυστέρηση των παραδόσεων που είχε υποσχεθεί η εταιρεία στην ΕΕ, που έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική καθυστέρηση του ευρωπαϊκού εμβολιαστικού προγράμματος. Το θέμα έχει φτάσει στα δικαστήρια μετά από προσφυγή της ΕΕ. Και οι δύο πλευρές είναι εξαιρετικά θιγμένες από τη διένεξη αυτή και βγαίνουν με μεγάλες απώλειες, κυρίως κύρους.

Η ΕΕ επίσημα αιτιολόγησε την απόφασή της να μην ανανεώσει την παραγγελία εμβολίων της ΑΖ αποκλειστικά ως απόρροια της διένεξης αυτής. Το σύνολο σχεδόν των πολιτικών και αναλυτών στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα έχουν ενστερνιστεί και αναπαράγουν την άποψη αυτή. Είναι όμως πράγματι αυτός ο μόνος ή έστω ο κύριος λόγος; Θα έπαιρνε η ΕΕ μια τέτοια απόφαση αν δεν υπήρχαν άλλα εμβόλια; Θα έπαιρνε, λόγω ευθιξίας, την απόφαση να μην καλύψει τις μελλοντικές ανάγκες εμβολιασμού των πολιτών των χωρών-μελών της με ένα φτηνό και καλό εμβόλιο αλλά να δαπανήσει 5 με 10 φορές περισσότερα χρήματα για το καλό αλλά ακριβό εμβόλιο που τελικά επέλεξε;

Δύσκολο να αποδεχτεί κανείς μια τέτοια εξήγηση. Είναι σαφές ότι η αιτία που προβάλλεται είναι προσχηματική. Για πολλούς λόγους, που είναι πλέον λίγο-πολύ γνωστοί σε όλους, έχει επικρατήσει η πεποίθηση στην Ευρώπη ότι το εμβόλιο της ΑΖ δεν είναι ισάξιο των άλλων 2 επιτυχημένων εμβολίων (Pfizer και Moderna) που έχουν χορηγηθεί ευρέως στον δυτικό κόσμο χωρίς προβλήματα. Οι πολίτες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αρνούνται να το κάνουν και κάποιες από αυτές έχουν ήδη αποστείλει ή σχεδιάζουν να αποστείλουν τα αδιάθετα αποθέματά τους σε τρίτες χώρες, εκτός Ευρώπης, που δεν έχουν την πολυτέλεια της επιλογής.

Θα μπορούσε να πει κάνεις ότι ο μόνος κερδισμένος μέχρι τώρα στο θέμα του εμβολίου αυτού είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, που κατάφερε, χάρη σε εμβολιασμούς και με το εμβόλιο αυτό (κατά 50%) να βγει σχετικά γρήγορα από τη βαθιά υγειονομική κρίση στην οποία είχε βυθιστεί λόγω της πανδημίας τους πρώτους μήνες του 2021. Κατάφερε επίσης να επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα γοήτρου στην ΕΕ ακριβώς τις ημέρες που όλος ο κόσμος είχε στραμμένα τα μάτια του στην περιοχή λόγω του Brexit. Η ΕΕ δεν έχει ακόμα καταφέρει να επουλώσει τις πληγές της από την ιστορία αυτή.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα δεδομένου ότι αναμένει ακόμα τουλάχιστον 900.000 δόσεις αυτού του εμβολίου τους επόμενους 2 μήνες και είναι και αυτό ένα σημαντικό και απαραίτητο συστατικό της προσπάθειας να φτάσουμε γρήγορα στα υψηλά επίπεδα ανοσίας που επιδιώκουμε; Θεωρώ ότι δεν έχουμε την πολυτέλεια να το «πετάξουμε». Πρέπει να ανανεωθεί η εικόνα του εμβολίου αυτού και να διαφημιστεί για αυτό ακριβώς που είναι: Ενα ισχυρό και ασφαλές εμβόλιο που αποτελεί ιδανική επιλογή ιδιαίτερα για τα άτομα άνω των 60 ετών. Ενα θαυμαστό εργαλείο που λόγω της χαμηλής τιμής και της ευχρηστίας του θα συμβάλει τα επόμενα χρόνια πιθανόν όσο κανένα άλλο στην αντιμετώπιση της φοβερής μάστιγας του κορωνοϊού, ιδιαίτερα στις φτωχές χώρες όπου ζει η πλειοψηφία των κατοίκων του πλανήτη μας.

Ο Ευάγγελος Μανωλόπουλος είναι καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας, Ιατρικό Τμήμα, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας