Πρόταση

Πρώτα έριξε την ιδέα στο περιοδικό της Βουλής την περασμένη Τρίτη. Μετά την επανέλαβε στο Φόρουμ των Δελφών την Πέμπτη. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης πρότεινε ένα «νέο Ελσίνκι» – να γίνει, δηλαδή, η προσφυγή στη Χάγη προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της αναθεωρημένης τελωνειακής ένωσης ΕΕ – Τουρκίας. Στο τσιπρικό σκεπτικό έτσι δημιουργούνται οι βάσεις για να στηρίξει η Ενωση ένα ισχυρό πλαίσιο ευρωτουρκικού διαλόγου. Η πρόταση μοιάζει εκ πρώτης όψης να διαφέρει από τις συνηθισμένες αντιπολιτευτικές προτροπές του ΣΥΡΙΖΑ. Ο πρόεδρός του δεν κατέφυγε σε κορώνες περί κυβερνητικού ενδοτισμού στα ελληνοτουρκικά – σαν αυτές που τα στελέχη του έβγαζαν το καλοκαίρι με το «Ορούτς Ρέις». Μίλησε, όπως λένε οι θαυμαστές του, για μια καινούργια ενεργητική εξωτερική πολιτική με παραδείγματα του πώς εκείνη θα μπορούσε να σχεδιαστεί. Η αλλαγή του κομματικού ύφους, πάντως, δεν αποτρέπει τη διατύπωση μιας εύλογης απορίας: είναι, άραγε, εφικτή η υλοποίηση του Ελσίνκι plus που συστήνουν στην κυβέρνηση οι αριστεροί; Σύμφωνα με γνωστό διεθνολόγο της νεοδημοκρατικής πλευράς – από τους υποστηρικτές της προσφυγής στη Χάγη – είναι «ευσεβής πόθος».

Μειονέκτημα
Στην ανάγνωσή του η πρόταση πατάει πάνω σε κόκκινη γραμμή του άλλου. Η Τουρκία δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει οτιδήποτε μπαίνει στην ουσία των διμερών μας προβλημάτων. «Δεν θέλει τη Χάγη επειδή εκτός αυτής πετυχαίνει πράγματα που μ’ αυτή δεν θα κατάφερνε». Εννοεί πως όσο μένουν τα δυο κράτη μακριά από το Διεθνές Δικαστήριο, η Αγκυρα έχει τη δυνατότητα να εγκλωβίζει την Αθήνα στη λογική των διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια των οποίων η τελευταία δεν έχει την ευχέρεια να ασκήσει ορισμένα δικαιώματά της. «Αν πηγαίναμε στη Χάγη, η Τουρκία θα έχανε τα 12 μίλια» εκτιμά. Ωστόσο τώρα, κρατώντας τις συζητήσεις σε ένα πλαίσιο που θυμίζει εκείνο του 1974 – όταν δεν είχε υπογραφεί η Σύμβαση της Θάλασσας –, κατορθώνει κάτι διόλου αμελητέο: από τα 149 κράτη στον κόσμο που έχουν χωρικά ύδατα μόνο η Ελλάδα δεν έχει οριοθετημένη ΑΟΖ και αιγιαλίτιδα ζώνη πέραν των 6 μιλίων. Απ’ αυτό το μειονέκτημα της συριζαϊκής εισήγησης προκύπτει ένα επιπλέον: οι Ευρωπαίοι εξετάζουν ως στρατηγική μόνο ό,τι δέχονται κι οι δυο όχθες του Αιγαίου.