Μια θέση {LF}στην ιστορία {LF}της τηλεόρασης

Υπάρχει ένα είδος της τηλεοπτικής πανίδας εξαιρετικά πολύτιμο όσο και σπάνιο, που στην Ελλάδα ειδικά, στην ελληνική τηλεόραση, είναι πιο δυσεύρετο κι από τετράφυλλο τριφύλλι: ο πραγματικός δημοσιογραφικός, εκτελεστικός παραγωγός. Υπάρχει ένα αρχέτυπο του είδους, ένας θρύλος της αμερικανικής τηλεόρασης, ο Ντον Χιούιτ. Ηταν ο παραγωγός του πρώτου μεγάλου δελτίου ειδήσεων του CBS, το 1948, με τον Ντάγκλας Εντουαρντς, παραγωγός της δημοσιογραφικής εκπομπής του θρυλικού Εντ Μόροου (που έγινε ταινία από τον Τζορτζ Κλούνι, το γνωστό «Καληνύχτα και καλή τύχη»), παραγωγός του πρώτου στην ιστορία τηλεοπτικού ντιμπέιτ ανάμεσα στον Κένεντι και τον Νίξον και, στη συνέχεια, εκτελεστικός παραγωγός του επίσης θρυλικού δελτίου ειδήσεων του Γουόλτερ Κρόνκαϊτ. Μα ο ίδιος θεωρούσε κορωνίδα της τρομερής αυτής καριέρας τη δημιουργία της εκπομπής ερευνητικής δημοσιογραφίας «60 minutes», την οποία ο ίδιος σχεδίασε και υπήρξε για τρεις δεκαετίες ο παραγωγός της. Παρεμπιπτόντως, η εκπομπή επεβίωσε του εμπνευστή της και κλείνει φέτος 53 χρόνια ζωής.

Αν, λοιπόν, έπρεπε να σκεφτώ κάποιον που θα μπορούσε να είναι το ελληνικό αντίστοιχο του Χιούιτ, τηρουμένων των εξωφρενικών αναλογιών, που μπορεί να κάνουν τη σύγκριση να ακούγεται ως ύβρις, αυτός θα ήταν ο πρόσφατα, ο πρόωρα χαμένος Γιώργος Χουλιάρας.

Προσγειώθηκε στη σύνταξη ειδήσεων του Mega το 1991. Το κανάλι ήταν ακόμη στα πρώτα του βήματα και είχε τραυματιστεί ελαφρώς τη νύχτα του πρώτου πολέμου στον Κόλπο, όπου είχε δείξει αργά ανακλαστικά. Ο Γιώργος δεν είχε καμιά τηλεοπτική εμπειρία, μα έγινε γρήγορα το σημείο αναφοράς στην παραγωγή των ειδήσεων. Και εξελίχθηκε σε εκείνον που, περισσότερο ίσως από όλους, εργάστηκε ώστε να αποκτήσει το Mega το κύρος, την ιδιαίτερη θέση που είχε στο ενημερωτικό τοπίο. Ηταν ο άνθρωπος που σχεδίαζε και υποστήριζε τις μεγάλες αποστολές, για την κάλυψη των μεγάλων γεγονότων, σε μια εποχή που το κανάλι το χαρακτήριζε μια φιλόδοξη εξωστρέφεια. Ακόμη και στα μεγάλα διεθνή γεγονότα που ο μίζερος ελληνικός δημοσιογραφικός επαρχιωτισμός θεωρούσε ότι «δεν πουλάνε», ένας πόλεμος στον Καύκασο για παράδειγμα, υποστήριζε και οργάνωνε δύσκολες, συχνά επικίνδυνες και πάντως ακριβές παραγωγές. «Για να είμαστε εκεί», «για να λέμε κάτι δικό μας», όχι αυτό που μεταδίδουν, κοινής λήψεως, τα μεγάλα πρακτορεία.

Κι έπειτα, ανέλαβε την οργάνωση και παραγωγή της πρώτης, φιλόδοξης εκπομπής δημοσιογραφικής έρευνας στην ιστορία της ιδιωτικής τηλεόρασης. Το «Μαύρο Κουτί», που παραμένει για όλους μας μια σύντομη μα πολύτιμη στιγμή στη ζωή μας, το παρουσιάζαμε, στα πρότυπα του «60 minutes», ο Αλέξης Παπαχελάς, ο Τάσος Τέλογλου κι εγώ. Μα χωρίς τον Χουλιάρα, απλώς δεν θα υπήρχε. Μικρό παράδειγμα: τη νύχτα που ξεκινούσαν οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί στη Σερβία, είχαμε μια έτοιμη, μονταρισμένη εκπομπή. Μέσα σε δύο ώρες, την πετάξαμε στο καλάθι και είχε οργανωθεί μια εκπομπή με ζωντανή ανταπόκριση από την Ουάσιγκτον, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη στο στούντιο και τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ σε ζωντανή σύνδεση με Μόσχα. Την επομένη, μ’ ένα πειρατικό ταξί, υπό τους ήχους και τις λάμψεις των βομβαρδισμών, έφθανα μέσω Βουδαπέστης στο Βελιγράδι για το πρώτο ρεπορτάζ.

Τι ήταν αυτό που έκανε τον Γιώργο τόσο αποτελεσματικό παραγωγό; Δημοσιογραφική εμπειρία, ασφαλώς. Ενα δυσπροσδιόριστο «τηλεοπτικό ένστικτο», επίσης. Συναισθηματική ευφυΐα, οργανωτικό ταλέντο κι ένα χάρισμα επικοινωνίας με τους ανθρώπους. Μα προπάντων μια ασυνήθιστη – για τον κόσμο της τηλεόρασης ιδίως – γενναιοδωρία. Ο Γιώργος ήταν ο πιο γενναιόδωρος άνθρωπος που έχω γνωρίσει – γενναιόδωρος συναισθηματικά μα και στα εντελώς πρακτικά θέματα. Κι αυτό ήταν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο που μας έκανε να του αναγνωρίζουμε έναν ρόλο ηγέτη, που ο ίδιος δεν διεκδικούσε. Η ίδια γενναιοδωρία, που καμιά φορά μπορεί και να παρεξηγείτο, σημάδεψε όλο το πέρασμά του από το Mega, αργότερα από την ΕΡΤ, στην καλύτερη στιγμή της, στα μετά την κατάλυση του κρατικού μονοπωλίου χρόνια, από το Mega Κύπρου, το οποίο αναδιοργάνωσε, συνολικά την παρουσία του στην ελληνική μα και την κυπριακή τηλεόραση, όπου εργάστηκε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Δεν ήταν όλοι οι σταθμοί της διαδρομής του επιτυχημένοι. Μα η σφραγίδα της δωρεάς του ήταν παντού διακριτή.

Από πού να προέρχονταν αυτές οι όψεις της προσωπικότητάς του, που τον έκαναν να ξεχωρίσει τόσο εμφατικά στον τηλεοπτικό μας μικρόκοσμο; Το τυπικό του βιογραφικό δεν παρέχει εξηγήσεις. Γεννήθηκε στη Γουριά της Αιτωλοακαρνανίας, μεγάλωσε στο Νέο Ψυχικό, βρέθηκε από μαθητής του γυμνασίου στην αντιδικτατορική δράση, σπούδασε δημοσιογραφία στο πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας, δημοσιογράφος στον «Ριζοσπάστη» από το 1982 – σε χρόνια που την εφημερίδα έτρεφε η φιλοδοξία να είναι κάτι περισσότερο από «όργανο του κόμματος», να είναι και εφημερίδα – κι έπειτα μέλος της ομάδας που δημιούργησε τον ραδιοφωνικό σταθμό 902 Αριστερά στα FM. Τίποτε από όλα αυτά δεν φαίνεται αρκετό να εξηγήσει τη συνέχεια. Κι όμως την εξηγούν.

Καθώς η είδηση του θανάτου του μας χτύπησε σαν κεραυνός, οι άνθρωποι που είχαμε συναντηθεί επαγγελματικά μαζί του επικοινωνούσαμε – απλώς για να μοιραστούμε τη θλίψη μας. Επικοινωνώντας μαζί τους, λοιπόν, επιβεβαίωσα, διά της απουσίας του, τη σημασία της παρουσίας αυτού του πληθωρικού, διψασμένου για ζωή ανθρώπου – στη ζωή όσων δουλέψαμε μαζί του μα και στην ιστορία της ελληνικής και της κυπριακής τηλεόρασης. Εχει, νομίζω, μια θέση στην ιστορία αυτή. Αλλά, ας το ομολογήσω, δεν μπορώ να διεκδικήσω αντικειμενική κρίση. Ο Γιώργος ήταν, για σαράντα χρόνια, από την πρώτη μας γνωριμία μέχρι την ημέρα του θανάτου του, ο αδελφικός μου φίλος.