Αίμα, δάκρυα και ιδρώτας

Θαυμάζουμε όλοι τη χάρη τους, την πλαστικότητα, τη δυναμικότητα, την άνεσή  τους στον αέρα, την υπερνίκηση της βαρύτητας, μένουμε εκστατικοί απέναντι σε ένα θέαμα που μπορεί να κρατάει δευτερόλεπτα, αλλά μέσα σε αυτά τα ελάχιστα δευτερόλεπτα συμπυκνώνεται ένας τεράστιος όγκος: χρόνου, κόπου και πόνου. Ποιος από τους εμπλεκόμενους με τον αθλητισμό δεν γνωρίζει ότι ειδικά στα ατομικά αγωνίσματα (ενόργανη και ρυθμική γυμναστική,  συγχρονισμένη κολύμβηση, καταδύσεις, πάλη, τζούντο, πυγμαχία, άρση βαρών), αυτά τα πολύ σκληρά ατομικά αγωνίσματα, χρειάζονται πολύωρη και επίπονη προπόνηση, σκληρή πειθαρχία και «τυφλή» υπακοή σε ό,τι ζητήσει ο προπονητής; Ποιος είναι αυτός που έχει περάσει μέσα από τον αθλητισμό είτε ως αθλητής, είτε ως γονιός, είτε ως παράγοντας και να μην έχει ακούσει ιστορίες με προπονητικές πρακτικές που δεν διαφέρουν και πολύ από καψόνια στρατοπέδων ή άλλων μεθόδων που θυμίζουν στρατιωτική εκπαίδευση;

Κάποιοι είχαμε φίλους και τους ακούσαμε να το περιγράφουν, κάποιοι το είδαμε να γίνεται μπροστά στα μάτια μας, γιατί έτυχε να είμαστε παρόντες ως συνάδελφοι γυμναστές/προπονητές, είτε από τη θέση του γονέα. Χρόνια ολόκληρα οι μέθοδοι δεν άλλαξαν σε τίποτα. Από τις μαρτυρίες της Νάντια Κομανέτσι έως σήμερα όλα γίνονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Η μια γενιά διαδέχεται την άλλη και παίρνει για προίκα της, μαζί της το φοβερό «μυστικό».

Κανείς δεν θα μπορούσε να μιλήσει γι’ αυτό το «μυστικό» που όλοι γνωρίζανε και γνωρίζουν, αλλά κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί το μέγεθος της αθλιότητας, δεκαετίες τώρα και αφορά στρατιές αθλητών. Ολα ευνοούσαν έτσι ώστε το «μυστικό» αυτό να διατηρείται άθικτο και αναλλοίωτο στον χρόνο. Θέλεις οι συνθήκες της προπόνησης (κλειστές αίθουσες)· θέλεις που οι αθλητές μπαίνουν από πολύ μικρή ηλικία σε συνθήκες αυστηρής πειθαρχίας και σκληραγώγησης· θέλεις που όσα γίνονται είναι αποδεκτά από όλους τους αθλητές ως η μοναδική μέθοδος, ο ένας και μοναδικός τρόπος που ξέρουν για να φτάσουν στην πολυπόθητη καταξίωση· θέλεις που ακόμη και οι γονείς γίνονται κουφοί, τυφλοί, πειθήνιοι μπροστά στο μεγάλο όνειρο που φτιάχνεται από αίμα, δάκρυα και πολύ ιδρώτα.

Ολοι γνωρίζανε και γνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα σε αυτές τις  ατελείωτες ώρες προπόνησης, τις εξαντλητικές δίαιτες, τις προσβολές, τις τιμωρίες, τον εξευτελισμό. Χωρίς όμως να εμβαθύνουμε ποτέ, όλοι ακούγαμε τον κοινά αποδεκτό τρόπο «προπόνησης» και «γαλούχησης» των αθλητών αυτών. Εβαλα  τον εαυτό μου για μια στιγμή μέσα σε αυτό που σαν αθλήτρια ατομικού αγωνίσματος (κολύμβηση), βίωνα καθημερινά. Την ίδια σκέψη που έκανα πάντα ασυναίσθητα, εκείνα τα λεπτά που με χώριζαν από την προπόνηση, η ίδια πάντα: πώς θα βγάλω την προπόνηση.

Αναλογίζομαι τώρα που τα σκέφτομαι όλα αυτά κάτω από τη βαριά σκιά των πρόσφατων αποκαλύψεων, τι μπορεί να υπερισχύει για να αντέξεις κάτι που ξεπερνάει την σωματική προσπάθεια, που υπερβαίνει τα όρια της ψυχικής αντοχής σου και γίνεται μαρτύριο. Πόση θέληση, πόση υπομονή, πόσο ψυχικό σθένος, αυταπάρνηση, αγάπη, φιλοδοξία, πόση τρέλα για να συνεχίζεις όταν όλα σου φωνάζουν: ΣΤΟΠ! Οχι. Δεν έχουμε ιδέα τι κουβαλάνε τώρα μέσα τους αυτοί οι άνθρωποι.

Η Κατερίνα Καραγιάννη είναι πρώην πρωταθλήτρια κολύμβησης, καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, διδάκτωρ Αθλητικής Κοινωνικής Ψυχολογίας