Η φιλία μας χρονολογείται από την ανεξαρτησία της σύγχρονης Ελλάδας

Ο πρόεδρος της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης είναι στενός συνεργάτης του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Εκτός από φίλοι, ωστόσο, μοιράζονται τα ίδια ιδεώδη και πιστεύουν σε μια ισχυρή Ευρώπη. Για τα 200 χρόνια της Επανάστασης, ο Ρισάρ Φεράν πήρε την απόφαση να τιμήσει την ελληνογαλλική φιλία στέλνοντας στην Ελλάδα μια μικρογραφία της ταπισερί του Ραφαήλ που απεικονίζει τη Σχολή των Αθηνών. Αυτό το εντυπωσιακό έργο από μαλλί, μετάξι και χρυσό νήμα βρίσκεται στην αίθουσα της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης από το 1879, ημερομηνία επιστροφής στο Παρίσι των βουλευτών της Τρίτης Δημοκρατίας. Το έργο βρίσκεται στη Βουλή των Ελλήνων από την περασμένη Δευτέρα και θα εγκαινιάσει την έκθεση για την Ανεξαρτησία της Ελλάδας στις 19 Απριλίου. Ο Ρισάρ Φεράν εξηγεί στα «ΝΕΑ» τη σημασία της απόφασής του.

Πριν από λίγους μήνες (στις 15/9/2020) η Εθνοσυνέλευση, που είχε αναθέσει σε ειδικούς τη συντήρησή της υποδέχθηκε ξανά την ταπισερί του εργαστηρίου των Gobelins που απεικονίζει τη Σχολή των Αθηνών του Πλάτωνα. Ποια είναι η ιστορία της και γιατί εκπροσωπεί, κατά την άποψή σας, τον ανθρωπισμό;

Το 1848, οι Παριζιάνοι εισέβαλαν στην Εθνοσυνέλευση και ανακήρυξαν τη Δημοκρατία. Ο μεγάλος πίνακας που απεικόνιζε τον βασιλιά των Γάλλων Louis-Philippe δεν μπορούσε, με την αλλαγή του καθεστώς, να διατηρηθεί στο κέντρο της αίθουσας. Και τέθηκε το ερώτημα: Με τι να τον αντικαταστήσουμε; Ποιος πίνακας ήταν ικανός να ενώσει τους Γάλλους, από τους φιλοβασιλικούς έως τους σοσιαλιστές;

Ο ανθρωπισμός ήταν αυτός που ένωνε όλους τους βουλευτές, δηλαδή η υπεροχή του πολιτισμού και της λογικής. Καμία συζήτηση δεν είναι δυνατή χωρίς σεβασμό στον ανθρωπισμό, στην οικουμενικότητα της νοημοσύνης που αποτελεί τη βάση της αξιοπρέπειας των ανθρώπων. Από τους στοχαστές της αρχαίας Ελλάδας έως τους σύγχρονους του Ραφαήλ, αυτό το έργο δείχνει επίσης τη μετάδοση της γνώσης, πέρα από τον χρόνο και τη γεωγραφία. Οτι ο Πλάτων, με το πρόσχημα του Λεονάρντο ντα Βίντσι, παρακολουθεί το έργο των γάλλων βουλευτών, τι ωραίο σύμβολο!

Πράγματι. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, είχατε εκφράσει την επιθυμία οι βουλευτές να εργαστούν με την ίδια αυστηρότητα του Ευκλείδη και την ίδια εφευρετικότητα με εκείνη του Πυθαγόρα. Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, και ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές, σας έχουν ακούσει οι βουλευτές;

Μα ναι! Οι γάλλοι βουλευτές εργάζονται σκληρά, μεταρρυθμίζουν τη χώρα ενώ ανακαλύπτουν έναν νέο τρόπο εργασίας στην εποχή της πανδημίας. Αυτό δεν αποκλείει την ελευθερία του λόγου και της κριτικής φυσικά, ούτε λείπει η αντιπολίτευση. Αλλά οι ψηφοφόροι αναμένουν από εμάς μεγάλη επιμέλεια και σοβαρό νομοθετικό έργο, σε βάθος και στο ύψος των περιστάσεων.

Για τα 200 χρόνια της Επανάστασης των Ελλήνων, αποφασίσατε να δανείσετε την ταπισερί του Hôtel de Lassay στην Ελλάδα. Αυτό το δάνειο εντάσσεται στη συνέχεια των ισχυρών δεσμών φιλίας μεταξύ των δύο χωρών από το 1821;

Πράγματι. Αυτή η φιλία χρονολογείται από την ανεξαρτησία της σύγχρονης Ελλάδας. Δεν είναι τυχαίο ότι το Palais-Bourbon, όπου εδρεύει η Εθνοσυνέλευση, διαθέτει την πρόσοψη ενός αρχαίου ελληνικού ναού, πάνω από τον οποίο μάς παρακολουθούν τα αγάλματα της Αθηνάς και της Θέμιδος. Τροφοδοτούμενοι από κλασικές ανθρωπιστικές επιστήμες, οι προκάτοχοί μας ήθελαν έναν πραγματικό ναό του νόμου να μεγεθύνει την πράξη της νομοθεσίας. Ηδη κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, τα αγάλματα των μεγάλων ελλήνων νομοθετών κοσμούσαν το σαλόνι της Συνέλευσης. Σήμερα, βρίσκονται στην αίθουσα των τεσσάρων στηλών, όπου οι βουλευτές συναντούν τους δημοσιογράφους. Η Γαλλία πάντα πίστευε ότι είναι κληρονόμος και φίλη της Ελλάδας. Η ανεξαρτησία της, η επιστροφή της στη δημοκρατία, η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν βρει σταθερή υποστήριξη στο Παρίσι.

Υπήρχε στην επανάσταση του ’21 μεγάλο κύμα φιλελλήνων και ιδίως Γάλλων (Victor Hugo, Hector Berlioz, Delacroix, Chateaubriand κ.λπ.). Θεωρείτε ότι αυτή η αλληλεγγύη συνιστά πρότυπο ευρωπαϊκής επιτυχίας;

Το κίνημα των φιλελλήνων ήταν σημαντικό για ολόκληρη την Ευρώπη. Οι Βρετανοί, οι Ρώσοι, οι Γερμανοί, οι Γάλλοι, ξεχνώντας τις εθνικές αντιπαραθέσεις, εργάστηκαν για έναν κοινό στόχο: Την ανεξαρτησία της Ελλάδας και, μαζί της, την αναγέννηση ενός δημοκρατικού ιδεώδους, του οποίου η Αθήνα ήταν το λίκνο. Υποστηρίζοντας τη χειραφέτηση των Ελλήνων, ένιωθαν ότι εκπληρώνουν ένα χρέος, αποκαθιστώντας τα δικαιώματά τους στους ανθρώπους που επινόησαν την πολιτική ελευθερία.

Στη Γαλλία, οι φιλέλληνες έγιναν πολύ δημοφιλείς και αρκετοί εξελέγησαν στο Κοινοβούλιο: Lamartine, Victor Hugo, στρατηγός Fabvier, Eugène Sue… Ο ναύαρχος de Rigny, ο οποίος είχε διοικήσει τον γαλλικό στόλο στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, έγινε τότε κορυφαίος κυβερνητικός αξιωματούχος, με τίτλους όπως υπουργός Ναυτιλίας το 1831 και Εξωτερικών το 1834. Ο φιλελληνισμός ήταν αναμφίβολα η πρώτη συγκεκριμένη εκδήλωση μιας φιλοδοξίας για ευρωπαϊκή δημοκρατία. Είμαι λοιπόν πεπεισμένος φιλέλληνας!

Αν υπήρχε ένα δίδαγμα του σήμερα που θα επικροτήσουν οι βουλευτές σε 200 χρόνια, ποιο θα ήταν;

Είναι αναμφίβολα πολύ νωρίς για να πούμε, αλλά σε όλες τις αποφάσεις που λαμβάνουμε πρέπει να αναρωτηθούμε πώς επηρεάζουν τη μοίρα των δισεγγονών μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τελείωσε η εποχή του εθνικού εγωισμού και της αντιπαλότητας μεταξύ των γειτόνων. Είτε πρόκειται για το περιβάλλον, την ασφάλεια, την καταπολέμηση της πανδημίας τώρα, η Ευρώπη έπαψε να αποτελεί γεωγραφική έκφραση, για να γίνει ένα οργανωμένο θεσμικό σύνολο. Εχουμε την ευθύνη να συνειδητοποιήσουμε, σε ηπειρωτική κλίμακα, τα ιδανικά που κάποτε άνθησαν στη μικρή αθηναϊκή δημοκρατία και τα οποία συνεχίζουν να διαδίδονται από τότε.