Τα πραγματικά μεγέθη και ο κίνδυνος

Μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης αποτελεί ο τεράστιος όγκος των εκκρεμών συντάξεων. Αιτήσεις συνταξιοδότησης δηλαδή που ενώ έχουν υποβληθεί  ακόμη και από το μακρινό  2013 (44 εκκρεμούν μέχρι σήμερα ) δεν έχουν εκκαθαριστεί, κρατώντας σε ομηρία χιλιάδες συνταξιούχους οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν με αξιοπρέπεια τη ζωή τους για 3, 4, 5, ακόμη και 7 χρόνια.

Η αιτία βρίσκεται στην απόλυτη αδιαφορία για την ψηφιοποίηση του συστήματος παρά τις κορώνες λαϊκισμού που ακούμε τα τελευταία χρόνια, στην υποστελέχωση του ΕΦΚΑ αλλά και στην ατολμία αναδιάρθρωσης του  οργανογράμματος του ταμείου ώστε να αξιοποιηθούν ανθρώπινοι πόροι για τη γρηγορότερη απονομή των συντάξεων.

Στο πλαίσιο αυτό ο νέος υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Κωστής Χατζηδάκης ανακοίνωσε την καταβολή προσωρινής σύνταξης (ύψους από 360 – 384 ευρώ) σε όσους καταθέσουν ηλεκτρονικά μια απλή αίτηση στην πλατφόρμα που δημιουργεί το υπουργείο η οποία  δεν χρειάζεται υποχρεωτικά διασταύρωση από τον ΕΦΚΑ.

Ας δούμε όμως αναλυτικά μερικά προβλήματα που προκύπτουν από τα στοιχεία:

1. Πόσες είναι αυτές οι εκκρεμείς  συντάξεις.

Τον Αύγουστο του 2019 όπως δήλωνε ο τότε υπουργός Γ. Βρούτσης, οι εκκρεμείς συνταξιοδοτικές υποθέσεις ξεπερνούσαν τις 470.000 (skai tv).

Τον Δεκέμβρη του 2020 η εφημερίδα «Αυγή» τις υπολόγιζε  σε περισσότερες από 360.000 και εκτιμούσε πως θα ξεπεράσουν στο τέλος του 2020 τις 400.000 (Α. Πετρόπουλος – «Αυγή» 15/12/20).

Τον Απρίλιο του 2020 ο κ. Γ. Βρούτσης τις υπολόγιζε σε 160.000 και υποστήριζε ότι θα έχουν εκκαθαριστεί μέχρι το 2022 (thema 104,6).

Στην έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή για το 2020, δεν υπάρχουν τα στοιχεία εκκρεμών συντάξεων από τον ΕΦΚΑ για το δεύτερο τρίμηνο και ο τότε επικεφακής του γραφείου κ. Κουτεντάκης καταγγέλλει ότι παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και στη συνέχεια τον διοικητή του ΕΦΚΑ, δεν δόθηκαν τα συγκεκριμένα στοιχεία όπως διαμορφώθηκαν στο τέλος Ιουνίου 2020, ούτε και καμία εξήγηση για αυτό.

Οι εκκρεμείς συντάξεις σήμερα φθάνουν τις 161.884 κύριες και 121.052 επικουρικές.

2. Στο σύνολο των αιτήσεων για συνταξιοδότηση, άρα και των εκκρεμών, υπάρχει διαχρονικά ένα ποσοστό από 10-20 έως και 30%  που απορρίπτονται για διάφορες αιτίες. Η ετήσια δαπάνη των συντάξεων που έχουν απορριφθεί, αν αυτές καταβάλλονταν, ανέρχεται σε περίπου 120 – 150 εκατ. ετησίως, χωρίς να υπολογίσουμε τα αναδρομικά που μετρούν από την ημέρα της αρχικής αίτησης συνταξιοδότησης.

Δηλαδή ένας συνταξιούχος που έχει κάνει αίτηση το 2017 θα πάρει με τη νέα απόφαση 23.000 ευρώ αναδρομικά. Το δε σύνολο των αναδρομικών υπολογίζεται περίπου  σε 1 δισ. ευρώ.

Τι θα συμβεί στην περίπτωση που 1-20% των συντάξεων αυτών τελικά απορριφθούν και θα πρέπει τα χρήματα να επιστραφούν; Και μετά από πόσα χρόνια αυτό θα επισυμβεί επιβαρύνοντας παράνομα τον ασφυκτικά πιεσμένο προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ;

3. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι για το 2020 η κρατική επιχορήγηση αυξήθηκε κατά 2,7 δισ. ευρώ και ανήλθε στα 16,7 δισ. από 14 δισ. το 2019. Χωρίς αυτήν ο κοινωνικός προϋπολογισμός, το αφαλιστικό σύστημα δηλαδή, θα παρουσίαζε έλλειμμα 2,5 δισ. πριν από την απόφαση Χατζηδάκη.

Καταλαβαίνω ότι ακόμη και αυτά τα 384 ευρώ είναι απολύτως ανακουφιστικά για όσους περιμένουν άδικα και αντιδημοκρατικά επί χρόνια, αυτά που δικαιούνται και δεν μπορούν να είναι εκείνοι που θα σηκώσουν στους ώμους τους το βάρος της ευθύνης. Να έχουμε όμως όλοι συναίσθηση των πραγματικών μεγεθών ώστε να μην πληρώσει για άλλη μια φορά το ασφαλιστικό την ανικανότητα και την ατολμία του πολιτικού συστήματος.

Η Αθηνά Δρέττα είναι πρώην γ. γρ. Κοινωνικών Ασφαλίσεων, πρόεδρος του ομίλου ιδεών the catalyst