Νέες προκλήσεις και «πακέτα Ντελόρ»

Η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας θα ξεκινήσει στην καλύτερη περίπτωση με την έναρξη του καλοκαιριού, σταδιακά, εφόσον θα έχει κλείσει ένας ικανοποιητικός κύκλος εμβολιασμών στη χώρα και θα μπορεί, εκτός των άλλων, να επαναλειτουργήσει η τουριστική μας μηχανή. Το στοίχημα συνεπώς για την ανάκαμψη θα κριθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, όπου θα έχουν συσσωρευτεί οι υψηλές απαιτήσεις της νέας οικονομικής εποχής, μαζί με όλα τα «σπασμένα» που προκάλεσαν η πανδημία και η συνακόλουθη βαθιά ύφεση. Οι προκλήσεις για την οικονομία σε εκείνη τη φάση της επανέναρξης θα είναι μεγάλες και για τον λόγο αυτόν προϋποθέτουν πολύ καλή προετοιμασία, από το σύνολο των εμπλεκομένων. Από το πολιτικό σύστημα, τον παραγωγικό και τον επιχειρηματικό κόσμο.

Η πρώτη σημαντική πρόκληση είναι η αποκατάσταση της δημοσιονομικής σταθερότητας στην οικονομία και η διαχείριση του δημοσίου αλλά και του ιδιωτικού χρέους, τα οποία υπερδιογκώθηκαν, εξαιτίας της πανδημίας και των αναγκαίων αναμφίβολα παρεμβάσεων της κυβέρνησης. Το δημοσιονομικό έλλειμμα προσεγγίζει τα 18 δισεκατομμύρια ευρώ και το δημόσιο χρέος το 208% του εθνικού εισοδήματος, πράγμα που σημαίνει ότι θα χρειαστεί μία νέα σοβαρή διόρθωση στα δημόσια οικονομικά, διότι η χώρα δεν έχει τη δυνατότητα μιας μεσοπρόθεσμης επεκτατικής πολιτικής δαπανών, χωρίς να υπονομεύσει την προοπτική και την εμπιστοσύνη στην οικονομία. Και, όμως, η διόρθωση θα πρέπει να γίνει χωρίς την απότομη απόσυρση των μέτρων στήριξης, κάτι που θα προκαλούσε σοκ στις παραγωγικές τάξεις.

Η δεύτερη σημαντικότατη πρόκληση, είναι η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, μόλις σταματήσουν οι κρατικές επιδοτήσεις, σε συνδυασμό με την εκτίμηση που κυριαρχεί και προβλέπει ότι πολλές χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δεν θα καταφέρουν να επαναλειτουργήσουν μετά το πέρας αυτής της κρίσης. Η αδυναμία επενδύσεων και προσαρμογής στις τεχνολογικές εφαρμογές, η μετατόπιση επίσης της καταναλωτικής ζήτησης σε νέα κανάλια και σε μεγαλύτερους προμηθευτές, θα δυσκολέψουν πάρα πολύ την παραμονή των σημερινών μικρομεσαίων στο «παιγνίδι». Αυτό συνεπάγεται και την απώλεια μεγάλου αριθμού θέσεων εργασίας, με ό,τι τούτο σημαίνει σε κοινωνικό επίπεδο. Κυβέρνηση και τράπεζες, πιθανόν λοιπόν, θα πρέπει να δημιουργήσουν νέα χρηματοδοτικά κίνητρα για τη συγχώνευση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, προκειμένου να γίνουν ανταγωνιστικές και να επιβιώσουν στο νέο διαφορετικό περιβάλλον.

Η κορυφαία βεβαίως πρόκληση, είναι η τρίτη. Η έγκαιρη, η σωστή και η πλήρης αξιοποίηση των 32 δισεκατομμυρίων ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Ενός σπουδαίου όντως ευρωπαϊκού πακέτου, που δημιουργεί μία μοναδική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία: να θέσει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη, με αξιοσημείωτους ρυθμούς, για μία δεκαετία. Στην προοπτική αυτή, διευκολύνεται η δημοσιονομική σταθερότητα και η διαχείριση του χρέους, ενώ παράλληλα, αυξάνονται σταθερά τα εισοδήματα και οι θέσεις εργασίας του ιδιωτικού τομέα. Ταυτόχρονα, η ελληνική οικονομία αποκτά τη δυνατότητα εκσυγχρονισμού, που τόσο πολύ έχει ανάγκη, με την πριμοδότηση μεγάλων επενδύσεων και την κινητοποίηση κεφαλαίων από τους παρωχημένους στους πιο δυναμικούς και ανταγωνιστικούς κλάδους, στην ψηφιακή οικονομία και τον πράσινο ενεργειακό μετασχηματισμό της αγοράς. Δεν είναι ωστόσο, όλα αυτά, καθόλου εύκολη υπόθεση. Τα ζήσαμε στο παρελθόν, σε ανάλογη κλίμακα με τα αλλεπάλληλα «πακέτα Ντελόρ» και αποτύχαμε!