Οι «βρύσες» και το «κούρεμα»

Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω στους εμβολιασμούς και αυτό στοιχίζει στους προϋπολογισμούς. Οικονομικοί αναλυτές προειδοποίησαν σε πρόσφατη έκθεση ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει «καθυστέρηση πέντε εβδομάδων στο μέτωπο του εμβολιασμού και αν δεν υπάρξει βελτίωση στους χρόνους παράδοσης των εμβολίων, τότε θα μπορούσε να της κοστίσει σχεδόν 90 δισ. ευρώ». Αυτό βασίζεται σε έναν υπολογισμό ότι κάθε εβδομάδα των περιορισμών του κορωνοϊού μειώνει την τριμηνιαία ονομαστική ακαθάριστη εγχώρια αύξηση προϊόντος κατά 0,4%. Αυτές τις καθυστερήσεις πληρώνει και ο ελληνικός προϋπολογισμός. Μαζί με τη νέα έξαρση του ιού.

Σε αυτό το σκηνικό, μόνο τυχαίος δεν είναι ο χρόνος που επέλεξε χθες ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας να ανακοινώσει ένα νέο πακέτο ενίσχυσης των πληγέντων της πανδημίας. Σαν να τράβηξε μια διαχωριστική γραμμή πέραν της οποίας η ζημιά ξεπερνάει κατά πολύ τις αντοχές του προϋπολογισμού. Το έκανε δε ακριβώς στην αρχή της εβδομάδας, που στο τέλος της είναι πιθανό να έχουμε αποφάσεις για ακόμα αυστηρότερους περιορισμούς. Αρα για νέες δαπάνες. Επιπλέον, μίλησε ακριβώς τρεις ημέρες μετά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι η βοήθεια θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Ο Χρήστος Σταϊκούρας συμφωνεί με τη δημοσιονομική επέκταση, αλλά έχει αποφασίσει από την αρχή της θητείας του να μην κάνει κάτι που δεν θα έχει συμφωνήσει με τους θεσμούς.

Υπό την έννοια αυτή, δεν θα μπορούσε να πει λέξη για να χαριστεί το ήμισυ των επιστρεπτέων προκαταβολών 1, 2, 3. Προφανώς δεν θα μπορούσε να μιλήσει για μια μεγάλη ρύθμιση των χρεών της πανδημίας, καθώς, με την πανδημία να καλπάζει, κανείς δεν γνωρίζει ακόμα τον λογαριασμό της. Ακόμα και στην αναφορά την περασμένη Παρασκευή του Πρωθυπουργού ότι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και της εισφοράς αλληλεγγύης θα ισχύσει και για τα επόμενα χρόνια πέραν του 2021, επίσης δεν θα μπορούσε να αναφερθεί σε αυτή τη χρονική στιγμή.

Ολα αυτά τα μέτρα που βρίσκονται ακόμα εκτός του κυβερνητικού πακέτου είναι πιθανό να βρεθούν εντός. Οι σύμμαχοι άλλωστε είναι πολλοί. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ξανά την Κυριακή που μας πέρασε ότι η οικονομία της ευρωζώνης πρέπει να αποσύρει τα μέτρα ενίσχυσης σταδιακά. Δεν πρέπει, είπε, να επαναληφθούν τα λάθη προηγούμενων κρίσεων, όταν η υποστήριξη αποσύρθηκε πολύ γρήγορα. «Δεν πρέπει να κλείσουν όλες οι βρύσες ταυτόχρονα» πρόσθεσε, κλείνοντας το μάτι στις κυβερνήσεις για τη διατήρηση της απαλλαγής από την πειθαρχία για μεγαλύτερο διάστημα από αυτό που έχει συμφωνηθεί. Αυτό που δεν πρέπει να περιμένουμε είναι αυτό που σαν φήμη σέρνεται τελευταία στην ελληνική κοινωνία: ότι θα υπάρχει κάποιου είδους «κούρεμα» χρεών. Ηδη πολλοί τηλεσχολιαστές, αναπολώντας το 2014, το βάζουν όλο και πιο πυκνά στην επιχειρηματολογία τους.

Την περασμένη εβδομάδα, με επιστολή τους 100 γνωστοί οικονομολόγοι, συμπεριλαμβανομένου του Thomas Piketty, τονίζουν την ανάγκη διαγραφής χρέους ύψους 2,5 τρισ. ευρώ. Μάλιστα, υπενθυμίζοντας «ένδοξες» μέρες της ελληνικής κρίσης, υπενθύμισαν την πρόταση Βαρουφάκη του 2015 για την έκδοση διαρκών ή αέναων ομολόγων (perpetual bonds).

Σε όλους αυτούς η Κριστίν Λαγκάρντ απάντησε όπως και ο προκάτοχός της Μάριο Ντράγκι. Απέρριψε την ιδέα ως «ακατανόητη», επαναλαμβάνοντας ότι θα παραβίαζε τη συνθήκη της ΕΕ που απαγορεύει αυστηρά τη νομισματική χρηματοδότηση. Αν δηλαδή εφαρμόζονταν, απλά δεν θα είχαμε ευρώ ή θα είχαμε ένα πολύ αδύναμο, σχεδόν άχρηστο νόμισμα…