Εμείς και η Κίνα

ΑδαμίδηΠάγια αρχή της ιστορικής ανάλυσης και των διεθνών σχέσεων είναι πως τα κράτη δεν έχουν αισθήματα, αλλά μόνο συμφέροντα. Αυτό δεν αποκλείει τον θαυμασμό για τα πολιτιστικά και τα επιστημονικά επιτεύγματα. Ούτε για τις χώρες φορείς τους.

Στον μεταπολεμικό κόσμο, τα όρια έχουν τεθεί με αμεσότητα και σαφήνεια σε κρίσιμες εποχές. Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ μίλησε ευθαρσώς για ένα σιδηρούν παραπέτασμα. Είχαμε την τύχη να βρεθούμε στη σωστή πλευρά. Ο πρόεδρος Μπους, την επομένη της τρομοκρατικής επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους, το ξεκαθάρισε. Ή μαζί μας ή απέναντί μας. Και ο καθένας μπορούσε να κάνει τις επιλογές του. Με τη Δύση και τον ανθρωποκεντρικό πολιτισμό ή τους φυλάρχους και τις σπηλιές του Τόρα Μπόρα.

Τα διλήμματα είναι και σήμερα επίκαιρα. Η Κίνα είναι μια σπουδαία και αχανής χώρα. Με μοναδικό πολιτισμό και ιστορική διαδρομή. Τις τελευταίες δεκαετίες, αξιοποίησε το μέγεθος και τον πληθυσμό της και χωρίς τη βάσανο του «ενοχλητικού» Κράτους Δικαίου των Δυτικών Δημοκρατιών, επιδόθηκε στην οικονομική της γιγάντωση. Με συνθήκες εργασίας, καταπώς λέγεται, «γαλέρας». Συγχρόνως με ανέλεγκτες κρατικές χρηματοδοτήσεις και πακτωλό «φτηνού χρήματος», πέτυχε να κατακυριεύσει τις αγορές.

Η Ευρώπη, μετά και το διαρκές σοκ του κορωνοϊού, σε επίπεδο διακηρύξεων, φάνηκε να αφυπνίζεται. Είδε ότι οι γραμμές παραγωγής είχαν εδώ και καιρό πετάξει και οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες αδυνατούσαν να συνεχίσουν. Μια εξέλιξη που συντελεί στο ντόμινο κοινωνικής αποσταθεροποίησης. Και αποτελεί πλέον και κίνδυνο ασφάλειας. Συλλογικής και σε επίπεδο κράτους-μέλους. Χαρακτήρισε την Κίνα, στρατηγικό αντίπαλο. Επιλογή ρεαλισμού.

Η συνέχεια όμως προβληματίζει. Μόλις έναν μήνα πριν προχώρησε σε συμφωνία για διευκόλυνση των επενδύσεων. Που νομιμοποιεί τις κινεζικές πρακτικές, έναντι φερόμενων διευκολύνσεων για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Ανω του 40% εξ αυτών είναι γερμανικές. Της μόνης χώρας που έχει πλεόνασμα στις συναλλαγές της με την Κίνα.

Στα δικά μας τώρα. Πέρα από τις ανέξοδες διακηρύξεις η μόνη ουσιαστική άμεση επένδυση της Κίνας είναι μέσω της COSCO στον Πειραιά. Εξαιρετικά επικερδής για την ίδια, αλλά με ελάχιστα αν όχι μηδαμινά οφέλη, ιδίως για την τοπική κοινωνία. Την ίδια στιγμή που για στρατηγικούς λόγους και χωρίς όπως εκτιμάται κερδοφορία επενδύει δισεκατομμύρια στο λιμάνι του Τζιμπουτί. Είναι μια ετεροβαρής σχέση. Θα μπορούσε να εκληφθεί και ως συνέχεια μιας εξυπνακίστικης πολιτικής, από πλευράς μας, του να ισορροπείς σε δυο βάρκες. Σε μια εποχή που απαιτεί καθαρές επιλογές. Και όχι ουδέτερες φαντασιώσεις. Που κατά παράφραση του Δάντη εξασφαλίζουν μια θέση στις σκοτεινές γωνιές της Κόλασης. Για τους ουδέτερους. Αλλά και για τους εξυπνάκηδες.

Ο Πολύκαρπος Αδαμίδης είναι δικηγόρος, αν. καθηγητής Κοινοτικού Δικαίου, Διεθνών Σχέσεων και Προμηθειών στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων.